
همزمان با انتشار گزارشهای ضد و نقیض در مورد «خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی»، واشینگتن از تصمیم برخی شرکتها در قطع روابط تجاری با ایران استقبال کرد. همزمان گزارش میشود که بریتیش پترولیوم از تمدید قراردادش برای تأمین سوخت هواپیماهای ایرانی خودداری کرده است.همزمان با انتشار گزارشهای ضد و نقیض در مورد «خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی» در برخی از کشورها، واشینگتن از تصمیم برخی شرکتهای اقتصادی در قطع روابط تجاری با ایران استقبال کرد. این در حالی است که گزارش میشود بریتیش پترولیوم از تمدید قراردادش برای تأمین سوخت هواپیماهای ایرانی خودداری کرده است. بیشتر بخوانید: واکنشها به ادعای «خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی» «خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی در امارات، کویت و آلمان» روز دوشنبه یک مقام ارشد آمریکا در دستگاه دولتی باراک اوباما، به رویترز گفت که تصمیم شرکتهای اقتصادی در قطع روابط تجاری با ایران تصمیم درستی است و اکنون نوبت ایران است که به تعهدات بینالمللیاش، که هدف اولیه ماست، عمل کند. این مقام ارشد آمریکایی که رویترز از ذکر نام او خودداری کرده است، افزوده است که هزینهها برای داد و ستد با ایران، کشور که با خودداری از عمل به تعهدات بینالمللی خود سرگرم فعالیتهای غیرقانونی است، در حال افزایش است. این اظهارات پس از آن بیان میشود که مقامهای ایران روز یکشنبه از «خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی» در سه کشور امارات متحده عربی، بریتانیا و آلمان خبر دادند و تصریح کردند که ایران با بررسی این موضوع در پی راههایی برای مقابله با این اقدام است. مقامهای مسئول در سه کشوری که مورد ادعای مقامهای ایرانی هستند، وجود چنین محدودیتی را در ارائه سوخت به پروازهای ایرانی رد کردهاند اما در عین حال تأکید کردهاند که تصمیم به محدودیت در ارائه سوخت به پروازها تصمیمی اقتصادی است که به شرکتهای دخیل در این موضوع ارتباط دارد. از جمله وزارت حمل و نقل آلمان تصریح کرده است که براساس تحریمهای سازمان ملل و اتحادیه اروپا ممنوعیتی برای ارائه سوخت به هواپیماهای ایرانی وجود ندارد و محدودیت جداگانهای نیز در این زمینه پیشبینی نشده است. ایران اما انگشت اتهام را در این موضوع به سوی ایالات متحده و تحریمهای مضاعفی که کنگره این کشور به تازگی بر علیه ایران وضع کرد و به امضای باراک اوباما نیز رسید، نشانه رفته است. تحریمهای جدید ایالات متحده علیه ایران، از جمله شرکتهایی را که در حوزه انرژی با ایران همکاری دارند هدف قرار داده است و بر اساس بند ۱۰۲ لایحه تحریمهای کنگره، هر شرکتی که ۲۰۰ هزار دلار بیشتر فرآوردههای نفتی تصفیه شده به ایران بفروشد و یا در طول یک سال و به تدریج بیش از یک میلیون دلار فرآوردهای نفتی به ایران بفروشد مشمول این تحریمها قرار خواهد گرفت. رویترز در همین حال به نقل از یک مقام اماراتی آگاه به این موضوع گفته است که گرچه امارات هیچ منوعیتی را در زمینه عرضه سوخت به هواپیماهای ایرانی وضع نکرده است، اما «یک شرکت خصوصی از سوخترسانی به یک هواپیمای ایرانی خودداری کرده است». این منبع آگاه که از ذکر نام وی نیز صرف نظر شده است، افزود که امارات تصمیمی در زمینه وضع چنین محدودیتهایی ندارد و همچنان پذیرای هواپیماهای ایرانی خواهد بود. وی افزوده است که تنها یک شرکت از ارائه خدمات سوختگیری خودداری کردهاند ولی شرکتهای دیگری نیز در این زمینه قابلیت تأمین نیاز هواپیماهای را دارند که مقامهای ایرانی میتوانند به دنبال معامله با این شرکتها باشند. در گزارش رویترز هیچ اشارهای به نام شرکتی که در امارات از ارائه سوخت به هواپیمای ایران امتناع کرده، نشده است، اما همزمان خبرگزاری فرانسه به نقل از روزنامه فایننشالتایمز چاپ آلمان نوشت که شرکت نفتی بریتیش پترولیوم (بیپی) حاضر به تمدید قرارداد خود برای ارائه سوخت به هواپیماهای ایرانی نشده است. آن طور که این روزنامه آلمانی نوشته است، قرار بیپی برای تأمین سوخت هواپیماهای ایرانی در پایان ژوئن امسال، چهارشنبه گذشته، منقضی شده است و این شرکت از تمدید این قرارداد خودداری کرده است. عدم تمدید این قرارداد برای یکی از پروازهای ایرانایر، هوپیمایی دولتی ایران، دردسرساز شده است به طوری که این هواپیما به دلیل امتناع از ارائه سوخت در فرودگاه هامبورگ در شمال آلمان، مجبور به فرود در فرودگاه وین، پایتخت اتریش، شده است. یک مقام بیپی در پاسخ به پرسش فایننشالتایمز آلمان در این زمینه گفته است که این شرکت حاضر به توضیح در مورد قراردادهای خود به شرکتهای مختلف هواپیمایی نیست اما در تمام کشورهایی که به عملیات سوخترسانی مباردت میکند، به قوانین محلی در مورد تحریمها پایبند خواهد بود. در حالی که نمایندگان مجلس ایران با بررسی موضوع عدم ارائه سوخت به هواپیماهای ایرانی، تهدید به مقابله به مثل در این زمینه کردهاند، مهدی علیاری، دبیر انجمن صنفی شرکتهای هواپیمایی ایران روز دوشنبه در گفتوگو با ایسنا به تشریح عواقب امتناع از ارائه سوخت به هواپیمایی ایرانی پرداخته بود. آقای علیاری این موضوع را پیامد تحریمهای اخیر ایالات متحده علیه ایران ارزیابی کرده بود و افزوده بود که در این شرایط «ناوگان هوایی ایران باید سوخت خود را تا حد امکان از داخل کشور تأمین کند و یا در کشورهای مسیر توقف و سوختگیری داشته باشند که این امر هزینههای پرواز را به دو برابر افزایش میدهد». وی همچنین با تأیید اینکه از روز پنجشنبه (اول ماه ژوئیه) فرودگاههای برخی از کشورها سوخت هواپیماهای ایرانی را تأمین نمیکنند، افزوده بود که تاکنون شرکتهای هواپیمایی ماهان و ایرانایر با توجه به پروازهای گسترده خود به اروپا با این مشکل مواجه شدهاند. این کارشناس هواپیمایی، چنین تحریمهایی را مغایر با موازین بینالمللی هواپیمایی خوانده و از مقامهای ایرانی خواسته بود که از طریق سازمانهای بینالمللی از جمله ایکائو (سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری) به پیگیری این موضوع و اقدام حقوقی علیه آمریکا بپردازند.
وزير علوم ، تحقيقات و فناوری، روز دوشنبه اعلام کرد که اين وزارت خانه تنها از فعاليت های فرهنگی، اجتماعی و سياسی تشکل های دانشجويی، که قانون اساسی، اصل ولايتفقيه و مقررات نظام جمهوری اسلامی را در عمل قبول دارند، حمايت می کند. به گزارش خبرگزاری « ايلنا»، کامران دانشجو گفت: تشکل های دانشجويی در اجرای برنامههای فرهنگی، اجتماعی و سياسی خود آزادی عمل دارند و تنها، اجازه ترويج سکولاريسم و فعاليت عليه اسلام و نظام جمهوری اسلامی در دانشگاه ها به آنها داده نخواهد شد. در ساليان اخير، تشکل های مستقل دانشجويی در ايران با موانع بسياری در دانشگاه ها مواجه بوده اند. در عين حال، شمار بسيار زيادی از فعالان دانشجويی در يک سال گذشته بازداشت و به اتهام های امنيتی زندانی شده اند.
احمد داود اوغلو، وزیر خارجه ترکیه، در مقالهای در نشریه فارین پالیسی دورنمای سیاست خارجی کشورش را ترسیم کرده است که تا حدودی انگیزههای آنکارا را از مداخله در برنامههای اتمی ایران روشن میکند.احمد داود اوغلو، وزیر خارجه ترکیه، در مقالهای در نشریه فارین پالیسی دورنمای سیاست خارجی کشورش را ترسیم کرده است که تا حدودی انگیزههای آنکارا را از مداخله در برنامههای اتمی ایران روشن میکند. تلاش برای پیوستن به اتحادیه اروپا، حفظ همکاریهای اقتصادی و امنیتی در منطقه، ایفای نقش تعیینکننده در حل مناقشات منطقهای، حضور قدرتمند در عرصههای جهانی، احراز نقش تصمیمگیرنده در سازمانهای بینالمللی، و تبدیل ترکیه به یکی از ۱۰ قدرت بزرگ اقتصادی جهان از اهدافی است که داود اوغلو در این مقاله به آنها اشاره کرده است. احمد داود اوغلو مینویسد پراکندگی قومی و نژادی کشورش دورنمای سیاست داخلی و خارجی ترکیه را تحت تأثیر قرار میدهد. او میگوید شمار بوسنیاییهای ساکن ترکیه از تعداد بوسنیاییهای بوسنی و هرزگوین بیشتر است. تعداد آلبانیاییهای این کشور از کوسوو زیادتر است. جمعیت چچنیهای ساکن ترکیه از خود چچن بیشتر و شمار آبخازیهای ساکن ترکیه از مناطق آبخاز زیادتر است. او همچنین به سایر اقوام ساکن ترکیه اشاره میکند و میگوید این پراکندگی وسیع قومی بر سیاستهای ترکیه تأثیر مستقیمی میگذارد. وزیر خارجه ترکیه مینویسد کشورش به خاطر این تنوع نژادی و قومی شاهد تنشهایی بوده و حفظ صلح و امنیت این گروهها سیاست داخلی و خارجی خاصی را میطلبد. او خاطر نشان میکند که از زمان به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۱ میلادی، کشورش بیش از پیش به اتحادیه اروپا و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، نزدیکتر شده و میگوید گزارش اتحادیه اروپا نشان میدهد که سیاست خارجی ترکیه طی هفت سال نخستوزیری رجب طیب اردوغان با اهداف این اتحادیه همخوانی دارد. داود اوغلو میگوید که طی هفت سال گذشته، دولت ترکیه به خاطر ثبات سیاسی در داخل، رویکرد هدفمندی را برای دستیابی به مناسبات جهانی پایهریزی کرده است. او میگوید ترکیه که در دوران جنگ سرد سیاست مبتنی بر بحران را دنبال میکرد اکنون به سیاست «نگاه به آینده» روی آورده، اصول یکپارچه و هدفمندی را در مناسبات جهانی دنبال میکند و خواستار گفتوگو و مناسبات دیپلماتیک است. وزیر خارجه ترکیه سیاست خارجی حال حاضر کشورش را در پنج اصل بیان میکند: تعادل بین امنیت و دموکراسی، عدم ایجاد مزاحمت برای همسایگان، دیپلماسی فعال و مبتنی بر صلح، سیاست خارجی چند بعدی، و دیپلماسی آهنگین، که به تعبیر او عبارت است از نوعی دیپلماسی که به کشورش اجازه میدهد در روابط بینالمللی نقش فعالتری داشته باشد. احمد داود اوغلو مینویسد امروز ترکیه در مناسبات جهانی حرف زیادی برای گفتن دارد و میگوید نکتهای که از این مهمتر است این است که گروهی از کشورهای کلیدی با دقت به حرفهای ما گوش میدهند و مواضع ما برای آنها مهم است. وی آنگاه به مناسبات ترکیه و آمریکا اشاره میکند و میگوید روابط این دو کشور به نقطهای رسیده است که آمریکا میتواند به همکاری متقابل ما اطمینان داشته باشد و مطمئن باشد که با کمک ما قادر است به سوی ثبات جهانی گام بردارد. او میگوید همکاری بین واشینگتن و آنکارا به ارزشها و اهداف مشترکی وابسته است که نتیجه آن صلح، امنیت، ثبات و رونق اقتصادی مناطق بحرانزده جهان است. داود اوغلو همچنین در اشاره به مناسبات کشورش با اتحادیه اروپا خاطر نشان میکند که جدایی این دو از هم غیر قابل تصور است. وزیر خارجه ترکیه در پایان با ذکر این نکته که اهداف سیاست خارجی ترکیه روشن است مینویسد کشورش طی یک دهه آینده پنج هدف عمده را دنبال میکند: تلاش برای پیوستن به اتحادیه اروپا، حفظ همکاریهای اقتصادی و امنیتی در منطقه، ایفای نقش تعیینکننده در حل مناقشات منطقهای، حضور قدرتمند در عرصههای جهانی، احراز نقش تصمیمگیرنده در سازمانهای بینالمللی و تبدیل ترکیه به یکی از ۱۰ قدرت بزرگ اقتصادی جهان.
سخنگوی فرودگاه دبی روز دوشنبه گزارش های مربوط به خودداری از تحويل سوخت به هواپيماهای مسافربری ايرانی را تکذيب کرد. برخی گزارش ها در ايران حاکی از اين است که در چند روز گذشته کشورهای امارات متحده عربی، کويت، بريتانيا و آلمان از تحويل سوخت به هواپيماهای مسافربری ايرانی خودداری کردهاند. اما سخنگوی فرودگاه دبی گفت که هواپيماهای ايرانی در دبی از امکان سوختگيری برخوردارند. اداره هواپيمايی کشوری امارات متحده عربی نيز از اين موضوع ابراز بی اطلاعی کرد. خبرگزاری فرانسه همچنين به نقل از دفتر شرکت « ايران اير» در برلين خبر داد که گزارش های مربوط به خودداری آلمان از تحويل سوخت درست نيست. در عين حال، سخنگوی وزارت حمل و نقل آلمان تأکيد کرد که محدوديتی در زمينه سوختگيری هواپيماهايی ايرانی در آلمان وجود ندارد و گفت که براساس تحريمهای سازمان ملل متحد و اتحاديه اروپا، ممنوعيتی برای ارائه سوخت به هواپيماهای ايرانی وجود ندارد. همچنين سخنگوی دولت بريتانيا از جلوگيری از سوختگيری پروازهای ايرانی در اين کشور ابراز بیاطلاعی کرد.
نصر حامد ابوزيد، متفکر و محقق قرآن، در سن ۶۶ سالگی در بيمارستان « شيخ زايد» قاهره، پايتخت مصر، به علت عفونت مغزی درگذشت. نصر حامد ابوزيد در سال ۱۹۹۵ ميلادی به شهرت بسياری رسيد، آن هم به دليل پرونده ای که چند وکيل اسلام گرا عليه وی در دادگاه مطرح کردند. آقای ابوزيد در اين دعوای حقوقی، متهم به توهين به دين اسلام شد. دادگاه نيز در اين پرونده عليه نصر حامد ابوزيد رای داد و از وی خواست تا همسر خود را طلاق دهد. اين رای با مخالفت او و همسرش مواجه شد و آنان در هراس از ترور توسط اسلام گرايان تندرو به اسپانيا و سپس هلند رفتند. نصر حامد ابوزيد که در سال ۱۹۸۱ ميلادی موفق به اخذ دکترای مطالعات اسلامی شده بود، می گفت قرآن، کتاب مقدس مسلمانان، متنی ادبی و مذهبی است که توسط انسان ها به رشته نگارش در آمده است.
دهها کارگر کارخانه نساجی « فرنخ و نازنخ» قزوين روز دوشنبه در مقابل ساختمان مجلس شورای اسلامی در تهران تجمع کردند. به گزارش خبرگزاری « ايلنا» به نقل از دبير اجرايی خانه کارگر، دليل تجمع اين ۱۲۰ کارگر، اعتراض به تعطيلی کارخانه « فرنخ و نازنخ» قزوين و پرداخت نشدن حقوق شان در شش ماه گذشته بوده است. عيد علی کريمی در اين مورد همچنين گفت که۱۲۰ نفر از کارگران اين کارخانه به منظور پيگيری مطالبات خود از قروين به تهران آمدهاند. کارخانه نساجی « فرنخ و مه نخ» يکی از دهها کارخانه ای است که در ساليان اخير به دليل مشکلات اقتصادی و رکود صنعتی در ايران تعطيل شده است.
مسعود مير کاظمی، وزير نفت، روز دوشنبه اعلام کرد که « با تکميل طرح های جديد توليد بنزين، ايران تا سال ۱۳۹۲ به صادرکننده بزرگ بنزين تبديل می شود.» در حال حاضر، حدود ۴۴ ميليون ليتر بنزين در ايران توليد و حدود ۲۰ ميليون ليتر بنزين وارد می شود. به گزارش « واحد مرکزی خبر»، وزير نفت گفت که « توليد آنی روزانه بيش از ۱۴ ميليون ليتر بنزين ... به راحتی و در کمترين زمان قابل جبران است» و افزود که تا سال ۱۳۹۲، روزانه نزديک به ۳۹ ميليون ليتر بنزين به ظرفيت توليد بنزين ايران اضافه خواهد شد. پيشتر، محمود احمدی نژاد گفته بود که ايران در صورت تحريم بنزين، میتواند در طول يک هفته بنزين مورد نياز خود را در داخل کشور توليد کند. در اين ميان، فشارهای آمريکا برای اعمال تحريم های تازه ايران باعث شده است که شماری شرکت های نفتی در جهان، از جمله، شرکت های بريتيش پترولويم، توتال، لوک اويل، رويال داچ شل، پتروناس و ويتول فروش بنزين به ايران را متوقف کنند.
سازمان غير دولتی «کارزار مطبوعات امبلم»، با انتشار بيانيهای اعلام کرد که ۵۹ خبرنگار در جهان، در نيمه نخست سال جاری ميلادی، کشته شدهاند. به گزارش خبرگزاری « رويترز»، به گزارش اين سازمان بينالمللی که مقر آن در ژنو است، اين آمار در مقايسه با دوره مشابه سال پيش که ۵۳ نفر گزارش شده بود، ۱۰ درصد افزايش داشته است. بلز لِمپِون، رئيس سازمان غير دولتی کارزار مطبوعات امبلم، علت اصلی مرگ روزنامه نگاران در کشورهای مختلف جهان را مشکلات داخلی آنها دانست. در اين گزارش، بالاترين آمار کشتهشدگان، متعلق به مکزيک بوده است، که در شش ماه گذشته، ۹ روزنامهنگار جان خود را در اين کشور از دست دادهاند. همچنين هندوراس، پاکستان، نيجريه، فيليپين، روسيه، کلمبيا، عراق، نپال، تايلند و ونزوئلا ديگر کشورهای خطرناک جهان برای روزنامهنگاران شناخته شدهاند.
بريتيش پتروليوم روز دوشنبه اعلام کرد که نشت نفت در خليج مکزيک، تا کنون سه ميليارد و ۱۲۰ ميليون دلار خسارت به اين شرکت وارد کرده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، شرکت بريتيش پتروليوم اعلام کرده است در حال حاضر تخمين مبلغ نهايی اين خسارت قابل پيش بينی نخواهد بود. از زمان انفجار يک سکوی حفاری در خليج مکزيک در روز ۳۱ فروردين تاکنون، ميليونها گالن نفت وارد آبهای خليج مکزيک شده است. کارشناسان، مقدار نفتی را که از چاه آسيب ديده فوران می کند، روزانه بين ۳۵ تا ۶۰ هزار بشکه، تخمين زدهاند. علاوه بر خسارات ياد شده، اين انفجار سقوط بيش از ۵۰ درصدی سهام شرکت بی پی را در بازارهای مالی جهان به همراه داشته است.
به رغم اصرار مقامهای ایرانی مبنی بر خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی در برخی از کشورها از جمله سه کشور امارات عربی متحده، بریتانیا و آلمان، مقامهای مسئول در هر سه کشور وجود محدودیت در ارائه سوخت به هواپیماهای ایرانی را رد کردهاند. به رغم اصرار مقامهای ایرانی مبنی بر خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی در برخی از کشورها از جمله سه کشور امارات عربی متحده، بریتانیا و آلمان، مقامهای مسئول در هر سه کشور وجود محدودیت در ارائه سوخت به هواپیماهای ایرانی را رد کردهاند. بیشتر بخوانید: «خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی در امارات، کویت و آلمان» وزارت بازرگانی ایران از تشکیل کارگروهی ویژه بررسی تحریمها خبر داد روز یکشنبه برخی از نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران، از امتناع برخی کشورها از تحویل سوخت به هواپیمایی ایرانی و بررسی این موضوع در مجلس خبر دادند و به دنبال آن روز دوشنبه ایسنا به نقل از مهدی علیاری دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی نوشت که «از هفته گذشته تاکنون در پی تصویب قانون یک جانبه آمریکا و تحریم این کشور علیه ایران فرودگاههای انگلیس، آلمان و امارات از سوخترسانی به هواپیماهای ایرانی امتناع میکنند». این در حالی است که به گزارش خبرگزاریهای فرانسه و رویترز، مقامهای مسئول در بریتانیا، آلمان و امارات چنین گزارشهایی را تأیید نکردهاند. خبرگزاری فرانسه به نقل از یک سخنگوی فرودگاه دوبی نوشته است که هواپیماهایی ایرانی در این فرودگاه از امکان سوختگیری برخوردارند. این خبرگزاری همچنین گزارش کرده است که سازمان هواپیمایی کشوری امارات نیز که مسئولیت حوزه حمل و نقل هوایی را در این کشور برعهده دارد، از وجود چنین محدودیتی ابراز بیاطلاعی کرده است. سخنگوی فرودگاه ابوظبی نیز به رویترز گفته است که «با پروازهای مسافری ایرانی قرارداد داریم و همچنان به این پرواز اجازه سوختگیری میدهیم». یک سخنگوی دولت بریتانیا هم در گفتوگو با رویترز از جلوگیری از سوخنتگیری پروازهای ایرانی در این کشور ابراز بیاطلاعای کرده است و در آلمان نیز سخنگوی وزارت حمل و نقل این کشور، با تأکید بر اینکه محدودیتی در زمینه سوختگیری هواپیماهایی ایرانی در آلمان وجود ندارد، تأکید کرده است که براساس تحریمهای سازمان ملل و اتحادیه اروپا ممنوعیتی برای ارائه سوخت به هواپیماهای ایرانی وجود ندارد و محدودیت جداگانهای نیز در این زمینه پیشبینی نشده است. هر سه مقام مسئول اماراتی، آلمانی و بریتانیایی که به پرسش رویترز در این زمینه پاسخ گفتهاند، در عین حال تأکید کردهاند که تصمیم به محدودیت در ارائه سوخت به پروازها تصمیمی اقتصادی است که به شرکتهای دخیل در این موضوع ارتباط دارد. این همه در حالی است که به رغم گفتههای مقامهای ایرانی مسئول دفتر هواپیمایی دولتی ایران، ایران ایر، در آلمان نیز به خبرگزاری فرانسه گفته است که عملیات پرواز و شوختگیری هواپیماهای این شرکت در آلمان بدون هیچ گسستی در روزهای اخیر ادامه داشته است و هیچگونه مشکلی در این زمینه مشاهده نشده است. در ایران اما اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، که نخستین بار از وجود چنین محدودیتی سخن راندند، انگشت اتهام را به سوی ایالات متحده و تحریمهای مضاعف این کشور بردهاند. دست کم چهار عضو این کمیسیون در روزهای یکشنبه و دوشنبه در گفتوگو با خبرگزاریهای ایرنا و ایسنا، از خودداری کشورهایی از جمله امارات، فرانسه، آلمان و کویت از تحویل سوخت به هواپیماهایی ایرانی خبر دادهاند و اعلام کردهاند که این کمیسیون سرگرم بررسی موضوع است. در این زمینه علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس هشتم، روز یکشنبه به خبرگزاری ایرنا گفته بود که موضوع «تحریم فروش سوخت هواپیما به ایران از سوی آمریکا» در جلسه ظهر روز یکشنبه کمیسیون با حضور وزیر راه و ترابری و مسئولان سازمان هواپیمایی کشوری بررسی شده است. گرچه تاکنون هیچ گزارشی درباره نتایج این جلسه منتشر نشده است اما در روز یکشنبه دو عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی مجلس، این موضوع را در راستای «دشمنی آمریکا با ملت ایران» و نتیجه تصویب «تحریمهای غیرانسانی» توسط رئیس جمهور ایالات متحده ارزیابی کرده بودند. یکی از این دو علیاکبر جلالی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی است که به ایرنا گفته بود، «مجلس کارگروه ویژهای را برای بررسی تحریم سوخت هواپیما تشکیل داده است» و اضافه کرده بود که «جمهوری اسلامی میتواند با استناد به معاهدههای بینالمللی از کشورهایی که اقدام به تحریم فروش سوخت هواپیما به ایران کردهاند، نزد سازمان ملل و سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری، ایکائو، شکایت کند». وی با اشاره به این محدودیت مورد ادعای مقامهای ایرانی آن را خارج از تحریمهای سازمان ملل و در راستای «تصویب تحريمهای غيرانسانی توسط رئيسجمهور آمريکا در ادامه سياستهای يکجانبه و خصمانه کاخ سفيد در قبال ايران» توصیف کرده بود. مهدي سنايی، یکی دیگر از اعضای کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز تحريم فروش سوخت هواپيما به ایران را ناشی از «دشمنی آمريکا با ملت ايران» ارزیابی کرده بود. علاوه بر این پرویز سروری، عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی، نیز به ایسنا گفته است که «ایران میتواند اقدامات مقابل به مثلی را ترتیب داده و با ایجاد کارگروههای فعال هم در شورای امنیت ملی و هم در وزارت خارجه نسبت به این مسئله تصمیمگیری کند». مهدی علیاری، دبیر انجمن صنفی شرکتهای هواپیمایی نیز به ایسنا گفته است که «طبق مصوبه کنگره آمریکا به منظور تحریم فرآوردههای سوختی علیه ایران، فرودگاههای برخی کشورها از روز پنج شنبه سوخت هواپیمای ناوگان هوایی ایرانی را تامین نمیکنند». وی با اعلام اینکه تاکنون شرکتهای هواپیمایی ماهان و ایران ایر با توجه به پروازهای گسترده خود به اروپا با این مشکل مواجه شدهاند، افزوده است که در این راستا ناوگان هوایی ایران باید سوخت خود را تا حد امکان از داخل کشور تامین کند و یا در کشورهای مسیر توقف و سوختگیری داشته باشند که این امر هزینههای پرواز را به دو برابر افزایش میدهد.
نرگس محمدی، فعال حقوق زنان و نايب رئيس کانون مدافعان حقوق بشر، روز ۱۲ تيرماه به دليل وخامت اوضاع جسمانیاش در بيمارستان ايران مهر تهران بستری شد. شیرین عبادی، رئیس کانون مدافعان حقوق بشر در مورد وضعیت خانم محمدی به پرسشهای رادیو فردا پاسخ داده است. نرگس محمدی، فعال حقوق زنان و نايب رئيس کانون مدافعان حقوق بشر، روز ۱۲ تيرماه به دليل وخامت اوضاع جسمانی اش در بيمارستان ايران مهر تهران بستری شد. خانم محمدی از زمانی که آزاد شده است، هر چند ساعت يک بار، دچار فلج عضلانی میشود و قادر به انجام کارهای روزانه و نيز حرف زدن نيست. وی روز ۱۰ تيرماه با توديع وثيقه و در حالی که از وضعيت بد جسمانی رنج میبرد، از زندان آزاد شده بود. شيرين عبادی، رئيس کانون مدافعان حقوق بشر و برنده جايزه صلح نوبل، در مورد وضعيت نرگس محمدی به پرسشهای رادیو فردا پساخ گفته است. خانم عبادی از وضعیت کنونی نرگس محمدی چه میدانید؟ خانم محمدی در مدتی که زندان بوده، به شدت تحت فشار جسمی و روحی قرار داشته است. او از بيماری آمبولی ريه که از قبل مبتلا شده بود، رنج می برد و اين مسئله هم به مسئولان زندان و هم به دادستان تهران اطلاع داده شده بود، ولی آنها از مداوای خانم محمدی خودداری کردند. به همين دليل، از روز چهارم بازداشت، حال خانم محمدی روزی سه يا چهار بار به هم میخورده و روزی چند ساعت به طور کامل بيهوش میشده و بعد از چند ساعت به تدريج هوشياری او برمیگشته است. دردناکتر اينکه در همين حالت از او بازجويی میکردند، يعنی به جای اين که به يک بيمار دارويش را بدهند و يا اقدامات درمانی برايش انجام دهند، او را گوشه سلول بدون دارو و درمان رها کرده و فقط بازجويی و فشار اعمال میکردند. اين مسايل سبب شد طی چند روزی که خانم محمدی در زندان بود، هشت کيلوگرم لاغر شود و وقتی از زندان بيرون آمد، به شدت بيمار شده است، تا حدی که در بيمارستان ايرانمهر بستری شده و از او ام آر آی مغزی گرفتهاند و متأسفانه حال او اصلاً خوب نيست. البته اين مورد يکی از هزاران مواردی است که مسئولان زندان حاضر نيستند به وظايف خودشان عمل کنند. شما به وظايف مسئولان زندان در قبال زندانی ها اشاره کرديد. در روزها و هفته های گذشته، گزارش های متعددی انتشار يافته است؛ مبنی بر اين که فعالان سياسی و مدنی زندانی به بيماری های مختلف مبتلا شده اند، ولی مسئولان زندان ها هيچ توجهی به اين شرايط ندارند. آيا در قوانين جمهوری اسلامی تصريح شده است که مسئولان موظف هستند امکان مداوای زندانيان بيمار را فراهم کنند؟ هم در قوانين و هم در آييننامه زندانها، مسئوليت اين امور متوجه رئيس زندان و بالاتر از او دادستان استان هر شهرستانی است. متأسفانه با گزارشهايی که از زندان اوين به خصوص بند ۳۰۵ و همچنين زندان رجايیشهر کرج میرسد، وضعيت زندانیها روز به روز بدتر میشود. حتی اعلام کردهاند برخی اوقات زندانيان چند ساعت در شبانه روز آب ندارند و آب را به روی آنها قطع میکنند، استحمام آنها به شدت کوتاه است و زندانيان در تنگنا قرار دارند. تمام اين موارد خلاف قانون است و از همه بدتر اينکه نه تنها زندانيان بيمار را مداوا نمیکنند، بلکه آنها در حالت بيماری را در گوشه سلول رها و به همين شکل از آنها بازجويی هم میکنند. علاوه بر خانم محمدی، که اکنون آزاد شده و متأسفانه در بيمارستان بستری است، برخی گزارشها حاکی است که پس از بازداشت عبدالرضا تاجيک، عضو کانون مدافعان حقوق بشر، هيچ خبری از او در دست نيست و معلوم نشده است در چه وضعيتی به سر میبرد. شما خبری از وضعيت آقای تاجيک داريد؟ ابتدا بايد توضيح بدهم که خانم محمدی آزاد نشده، بلکه به طور موقت با قيد وثيقه از زندان بيرون آمده تا روز محاکمهاش فرا برسد. بسياری از کسانی که قوه قضاييه اعلام میکند «آزادشان کردهايم» کسانی هستند که با قيد وثيقههای بسيار سنگين به طور موقت آزاد شدهاند. بنابراين از ديد من، خانم نرگس محمدی هنوز يک زندانی تحت ستم است که بايد برای آزادی او فعاليت کرد. آقای عبدالرضا تاجيک، همکار مطبوعاتی کانون مدافعان حقوق بشر، از زمان انتخابات رياست جمهوری تا امروز سه بار بازداشت شده است؛ او دو بار با قيد وثيقه آزاد شد و بار سوم روز ۲۲ خرداد بازداشت شد، آن هم بدون رعايت ترتيباتی که در قانون برای بازداشت افراد پيشبينی شده است. موضوع بدتر اين است که هيچ خبری از آقای تاجيک در دست نيست، يعنی نمیدانيم حالش خوب است يا در کجا زندانی است. طبق قانون، زندانیها در ۲۴ ساعت اول اجازه دارند تحت نظر بازجو، يک تماس تلفنی کوتاه با خانواده خود داشته باشند تا اطلاع دهند کجا هستند، اما آقای تاجيک هيچ تماس تلفنی نداشته است و من در اين مورد به شدت نگران هستم و به همه دنيا اعلام میکنم اگر برای آقای تاجيک اتفاقی رخ دهد، مسئوليت مستقيم آن با رئيس قوه قضاييه است. بارها و بارها من و سايرين اعلام کردهايم که آقای رئيس قوه قضاييه مراقب زندانها باشيد و بر کار دادستانهايی که زير نظر شما انجام وظيفه میکنند، نظارت کنيد، اما صدای ما شنيده نمیشود و ايشان گوشش را بر صدای حق بسته است و اين وضعيت زندانیهای ما است.
هيلاری کلينتون، وزير امور خارجه آمريکا، روز دوشنبه از روسيه به خاطر ايجاد دو پايگاه نظامی در آبخازيا و اوستيای جنوبی انتقاد کرد. اين دو جمهوری از گرجستان اعلام استقلال کرده اند. وزير امور خارجه آمريکا اين مطالب را در جريان سفر خود به گرجستان و ديدار با ميخاييل ساکاشويلی، رئيس جمهوری آن کشور، ابراز داشت. به گزارش خبرگزاری « رويترز»، خانم کلينتون همچنين به نقل از باراک اوباما، رئيس جمهوری آمريکا، بر حمايت واشينگتن از تماميت ارضی گرجستان تاکيد کرد. وی گفت که آمريکا از اشغال بخشی از خاک گرجستان توسط روسيه خشمگين است. با اين همه، هيلاری کلينتون به گرجستان هشدار داد که از تحريک روسيه خودداری کند و از آقای ساکاشويلی خواست تا در جهت تحکيم دموکراسی در کشورش بيشتر تلاش کند.
يک سخنگوی فرودگاه دبی روز دوشنبه گزارش های مربوط به خودداری از تحويل سوخت به هواپيماهای مسافربری ايرانی را تکذيب کرد. پيش از اين برخی گزارش ها در در ايران انتشار یافته و گفته شده بود که کشورهای امارات متحده عربی، کويت و آلمان در چند روز گذشته از تحويل سوخت به هواپيماهای مسافربری ايرانی خودداری کردهاند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، سخنگوی فرودگاه دبی گفت که هواپيماهای ايرانی در دبی از امکان سوختگيری برخوردارند. اداره هواپيمايی کشوری امارات متحده عربی نيز اعلام کرد که هيچ اطلاعی در مورد چنين موضوعی دريافت نکرده است. خبرگزاری فرانسه همچنين به نقل از دفتر شرکت « ايران اير» در برلين خبر داد که گزارش های مربوط به خودداری آلمان از تحويل سوخت درست نيست.
در روزهای گذشته، گزارش هايی در مورد ادامه برخوردهای امنيتی و قضايی بر فعالان دانشجويی که در سال گذشته بازداشت شده بودند، انتشار يافته است. در اين ارتباط، به گزارش سايت «دانشجو نيوز»، مسعود علوی، فعال دانشجويی در دانشگاه اروميه، درپی تنظيم يک بيانيه دانشجويی توسط ماموران امنيتی بازداشت شده است. در حال حاضر ، محل نگهداری آقای علوی مشخص نيست. همچنين به گزارش دانشجو نيوز، فرزاد اسلامی، فعال دانشجويی در دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد مرکز، به يک سال حبس تعليقی محکوم شد. اتهام آقای اسلامی، تبليغ عليه نظام مقدس جمهوری اسلامی از طريق شرکت در تجمع غيرقانونی بوده است. به گزارش سايت « ادوار نيوز» نيز حسين کيا روستا، از دانش آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی و از فعالان ستاد مهدی کروبی در کرج، از سوی دادگاه انقلاب اسلامی به يک سال حبس تعليقی محکوم شد.
يک سايت دانشجويی گزارش داد که محمود بهشتی لنگرودی، سخنگوی کانون صنفی معلمان ايران، عصر روز يکشنبه، با قرار وثيقه ۱۵۰ ميليون تومانی آزاد شده است. به گزارش سايت « بامداد خبر»، اين دومين بار در سال جاری است که سخنگوی کانون صنفی معلمان ايران با قرار وثيقه از زندان آزاد شده است. وی پيشتر در ۱۲ خرداد ماه پس از ٣۵ روز بازداشت، با قرار وثيقه ۵۰ ميليون تومانی از زندان اوين آزاد شده بود، اما چهار روز بعد به دلايل نامشخص مجدداً بازداشت شد. در چند روز اخير، علیاکبر باغانی، دبيرکل، و اسماعيل عبدی، عضو کانون صنفی معلمان ايران، آزاد شده اند. همزمان، دو عضو اين تشکل معلمان به نام های مختار اسدی و محمود باقری بازداشت شده اند.
در حالی که دبیرخانه هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی از توقف اجرای اساسنامه جدید و نیز وقف اموال این دانشگاه به دستور آیتالله خامنهای خبر داده است، فارس به نقل از یک عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی مدعی شده است که اساسنامه جدید به زودی «با استحکام بیشتری اجرا خواهد شد».در حالی که دبیرخانه هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی از توقف اجرای اساسنامه جدید و نیز وقف اموال این دانشگاه به دستور آیتالله خامنهای خبر داده است، فارس به نقل از یک عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی مدعی شده است که اساسنامه جدید به زودی «با استحکام بیشتری اجرا خواهد شد». بیشتر بخوانید: شورای نگهبان مصوبه مجلس درباره دانشگاه آزاد را رد کرد مجلس شوراى اسلامى اساسنامه جديد دانشگاه آزاد را لغو كرد «دادگاه دستور توقف اجرای اساسنامه جديد دانشگاه آزاد را صادر کرد» دبیرخانه هئیت مؤسس دانشگاه آزاد در اطلاعیه خود آورده است که پس از اتفاقات اخیر در موضوع دانشگاه آزاد اسلامی، رهبر جمهوری اسلامی در دو حکم جداگانه به اکبر هاشمی رفسنجانی و محمود احمدینژاد، دستور داده است که «فعلاً از تصرف مبنی بر وقف دانشگاه آزاد اسلامی و از هرگونه اقدام مبتنی بر اساسنامه جدید مصوب دانشگاه آزاد اسلامی خودداری شود و اجرای اساسنامه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی متوقف شود». اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی و محمود احمدینژاد به عنوان رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، دو چهره اصلی در دو طرف کشمکشهای اخیر بر سر دانشگاه آزاد اسلامی هستند. بر اساس این اطلاعیه دلیل صدور این احکام از سوی آیتالله خامنهای آن است که «مجادلات پیرامون دانشگاه آزاد اسلامی گفتوگوهای ملال انگیز و غیر لازمی را بر مناسبات برخی از مسئولان تحمیل کرده است». اطلاعیه دبیرخانه هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی، در حالی صادر شده است که اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس این هیئت در روزهای گذشته در جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام گفته بود که رهبر جمهوری اسلامی در مسئله دانشگاه آزاد «برای تحقق قانونمندی و وحدت اقداماتی داشته است». آیتالله خامنهای پیشتر هم در مهرماه ۸۴، اندکی پس از روی کار آمدن دولت نهم در جمع استادان دانشگاهها خواستار آن شده بود که در مجامع عمومی به بحث دانشگاه آزاد دامن زده نشود و مسئولان در سطوح مناسب موضوع دانشگاه آزاد را حل و فصل کنند. کشمکش میان دولت و مؤسسان دانشگاه آزاد، هفته گذشته با اعلام نظر شورای نگهبان در رد مصوبهای که اساسنامه مصوب شورای انقلاب فرهنگی را لغو میکرد، وارد مرحله دیگری شد اما همزمان اعلام شد که نشست هیئت امنای منصوب شده توسط شورای انقلاب فرهنگی برای تعیین رئیس جدید این دانشگاه برگزار نخواهد شد. دولت محمود احمدینژاد که از زمان به قدرت رسیدن وی در تابستان ۸۴ سعی در افزایش دامنه نفوذ خود در بزرگترین نهاد آموزش عالی غیردولتی ایران داشت، به تازگی از طریق طرح مصوبهای در شورای عالی انقلاب فرهنگی، ضمن دستکاری در ترکیب هیئت مؤسس و هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی، گامی اساسی در راه حذف عبدالله جاسبی از ریاست این مرکز غیردولتی برداشت. عبدالله جاسبی، از چهرههای نزدیک به اکبر هاشمی رفسنجانی است که از زمان آغاز به کار دانشگاه آزاد اسلامی در دهه شصت شمسی، ریاست این دانشگاه را برعهده داشت و به رغم آنکه محمود احمدینژاد در مبارزات انتخاباتی سال گذشته خود، این دانشگاه را متهم به حمایت مالی و معنوی از رقیبان خود کرد، آقای جاسبی از معدود چهرههای مغضوب دولت بود که در مرداد ماه ۸۸ در مراسم تحلیف رئیس دولت دهم شرکت کرد. با آغاز به کار دولت دهم، پس از آنکه مشخص شد عزم دولت برای گسترش حوزه نفوذ خود در دانشگاه آزاد جدی است، مؤسسان اولیه دانشگاه که در میان آنان چهرههایی مثل اکبر هاشمی رفسنجانی و میرحسین موسوی دیده میشود، بحث وقف اموال و داراییهای این مؤسسه غیردولتی را به میان آوردند. اما در حالی که بحث بر سر جایز بودن یا نبودن این اقدام هیئت مؤسس دانشگاه آزاد ادامه داشت، شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست محمود احمدینژاد ضمن دست بردن در ترکیب هیئت مؤسس به نحوی که به حذف میرحسین موسوی از ترکیب این هیئت میانجامید، ترکیب تازهای را به عنوان هیئت امنای دانشگاه آزاد معرفی کرد که به روشنی حوزه نفوذ دولت را در تعیین رئیس جدید افزایش میداد. این موضوع با واکنش برخی از نمایندگان اصولگرای مجلس روبهرو شد و سرانجام طرحی از تصویب مجلس گذشت که امکان وقف دانشگاه آزاد و لغو مصوبه شورای انقلاب فرهنگی را فراهم میکرد. بلافاصله پس از تصویب این طرح نمایندگان حامی دولت نیز دستبهکار تصویب فوریتی برای توقف اجرای این طرح شدند و شورای نگهبان نیز نهایتاً این طرح را ورود مجلس به حوزه اختیارات شورای انقلاب فرهنگی ارزیابی و طرح مجلس را رد کرد. اکنون در شرایطی که به نظر میرسد با دستور اخیر آیتالله خامنهای آتش «مجادلات پیرامون دانشگاه آزاد» فروکش کند، فارس به نقل از منصور کبگانیان، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، مدعی شده است که خواست آیتالله خامنهای «توقف موقت اجرا» و نه «لغو» اساسنامه جدید دانشگاه آزاد اسلامی بوده است. آقای کبگانیان ادامه داده است که «برداشت بنده این است که این توقف طولانی نخواهد بود و اساسنامه دانشگاه آزاد با شفافسازی زوایای حقوقی آن به زودی و با استحکام بیشتری اجرا خواهد شد». وی در خصوص توصیههای اخیر آیتالله خامنهای به رئیس هیئت مؤسس دانشگاه آزاد و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز اضافه کرده است که بر اساس تأکید رهبر جمهوری اسلامی «مسئولیت تصمیمگیری برای دانشگاه آزاد، برعهده شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد بود». دفتر آیتالله خامنهای تا کنون در زمینه نظر وی درخصوص بحثهای اخیر بر سر دانشگاه آزاد سکوت کرده است اما اکنو این بحث مطرح است که در صورت چنین اظهار نظری از سوی رهبر جمهوری اسلامی، مجلس ایران باز هم بر رأی خود در لغو مصوبه شورای انقلاب فرهنگی اصرار و آن را به مجمع تشخیص مصلحت ارسال میکند یا موضوع را مسکوت خواهد گذاشت.
روستای هجيج Hajij- ههجيج- شهرستان پاوه به عنوان نخستين روستای پاک به سازمان ملل متحد معرفی می شود. اين روستای کُردنشين ۱۷۰ خانوار دارد، اما هيچ کدام از ساکنان اين روستای واقع دراستان کرمانشاه از سيگار يا موادمخدر استفاده نمیکنند. قرار است به زودی جشن پاکی اين روستا با حضور مسئولان جمهوری اسلامی و سازمان ملل برگزار شود.
هيئت نظارت بر مطبوعات جمهوری اسلامی در نشست روز دوشنبه خود به سه نشريه تذکر داد و يک نشريه محلی را توقيف کرد. به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از دبير هیأت نظارت برمطبوعات دو هفتهنامه «مدينۀ گفتگو» با گستره توزيع استان مرکزی به دليل افترا به مقامات و نهادهای جمهوری اسلامی و پخش شايعات و مطالب خلاف واقع توقيف شد. برپايه اين گزارش به نشريه "نسيم بيداری " به دليل افترا به مسوولان جمهوری اسلامی، و ايجاد اختلاف ميان اقشار جامعه ، تذکر داده و مراتب جهت پيگرد قانونی به مرجع قضايی ارسال شد. همچنين در جلسه روز دوشنبه هيات نظارت نشريات «رزم آور» و «دنيای کاراته» به دليل پرداختن به موضوع عرفانهای کاذب و انديشههای ساختگی بر خلاف موازين اسلامی ـ بدون نفی منطقی و کارشناسانه آنها تذکر گرفتند.
اهود باراک، وزير دفاع اسرائيل، روز دوشنبه با سَلام فياض، نخست وزير دولت فلسطينی در هتلی در اورشليم (بيت المقدس) گفت و گو کردند. اين نخستين ديدار دو طرف در اين سطح در ماه های اخيراست. اين ملاقات در آستانه مذاکرات روز سه شنبه بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل و باراک اوباما، رئيس جمهوری ايالات متحده صورت گرفته که خواستار برقراری گفت گوی مستقيم دو طرف با يکديگر است. فلسطينی ها بدنبال حمله اسرائيلی ها در جنگ ۲۲ روزه به نوار غزه در سال ۲۰۰۸ ميلادی از گفت گوهای مستقيم با طرف های اسرائيلی کناره گيری کردند. جُرج ميچل، فرستاده ويژه ايالات متحده با ميانجيگری بين دو طرف می کوشد تا آن ها را به گفت وگوی مستقيم با يکديگر ترغيب کند.
آيت الله علی خامنه ای خواستار توقف وقف اموال دانشگاه آزاد اسلامی و خودداری از هرگونه اقدام بر پايه اساسنامه جديد اين دانشگاه که در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصويب رسيده است، شد. بر اساس اطلاعيه ای که هيات موسس دانشگاه آزاد اسلامی منتشر کرده، آيت الله خامنه ای در احکام جداگانه ای خطاب به اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئيس هيئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی و محمود احمدی نژاد، رئيس شورای عالی انقلاب فرهنگی، فعلاًً خواستار توقف تصرف مبتنی بر وقف دانشگاه آزاد اسلامی و خودداری از هرگونه اقدام مبتنی بر اساسنامه جديد مصوب برای دانشگاه آزاد شده است. در چند ماه گذشته تصويب اساسنامه جديد دانشگاه آزاد اسلامی در شورای عالی انقلاب فرهنگی از يک سو، و اعلام هيات امنای اين دانشگاه مبنی بر وقف بودن اموال دانشگاه آزاد اسلامی، مجادلات بسياری را در ايران همراه داشته است. مجلس شورای اسلامی نيز با ورود به اين مجادله، طرحی را برای لغو مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره دانشگاه آزاد به تصويب رساند که با اعتراض و تجمع شماری از هواداران دولت در مقابل مجلس شورای اسلامی همراه شد. مجلس شورای اسلامی يک روز پس از آن تجمع اعتراضی، در روزی خبرساز، به قيد يک فوريت به طرحی رای داد که مصوبه قبلی مجلس را بی اثر می کرد. شورای نگهبان قانون اساسی، به تازگی، اين مصوبه بحث انگيز مجلس را به دليل مغايرت آن با شرع و قانون اساسی رد کرد.
سازمان غیر دولتی «کارزار مطبوعات امبلم» روز دوشنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد که ۵۹ خبرنگار در نیمه نخست سال جاری میلادی به سبب حرفه خود در جهان کشته شدهاند.سازمان غیر دولتی «کارزار مطبوعات امبلم» روز دوشنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد که ۵۹ خبرنگار در نیمه نخست سال جاری میلادی به سبب حرفه خود در جهان کشته شدهاند. به گزارش این سازمان بینالمللی که مقر آن در ژنو است، این آمار در مقایسه با دوره مشابه سال پیش که ۵۳ نفر گزارش شده بود، ۱۰ درصد افزایش داشته است. بیشتر بخوانید: معرفی ۴۰ دشمن آزادى مطبوعات در فهرست تازه گزارشگران بدون مرز گزارشگران بدون مرز: ایران بزرگترین زندان خبرنگاران در جهان بلز لِمپِون، رییس سازمان غیر دولتی کارزار مطبوعات امبلم، علت اصلی مرگ روزنامه نگاران را در کشورهای مختلف جهان را مشکلات داخلی آنها دانست. بالاترین آمار کشتهشدگان متعلق به مکزیک بوده که در شش ماه گذشته ۹ روزنامهنگار جان خود را در این کشور از دست دادهاند. این گزارش میافزاید، گروه تبهکار سازمان یافته ای موسوم به «شکار روزنامهنگاران»، مکزیک را به خطرناکترین کشور جهان برای روزنامهنگاران تبدیل کردهاست. پس از مکزیک، هندوراس با هشت کشته، پاکستان با شش کشته و نیجریه و فیلیپین هر کدام با چهار کشته خطرناکترین کشورهای جهان برای روزنامهنگاران شناخته شدهاند. این بیانیه همچنین می افزاید آمار ارائه شده توسط سازمان «کارزار مطبوعات امبلم»، تنها نیمی از تعداد واقعی روزنامه نگاران را در بر می گیرد که طی مدت یاد شده جان خود را از دست دادهاند. همچنین روسیه و کلمبیا با سه کشته و عراق، نپال، تایلند و ونزوئلا هر کدام با دو کشته از دیگر کشورهای خطرناک برای روزنامهنگاران محسوب می شوند. این گزارش همچنین از افغانستان، آنگولا، بنگلادش، برزیل، بلغارستان، قبرس، یمن، کامرون، اکوادور، اسرائیل، جمهوری دمکراتیک کنگو، رواندا، ترکیه و سومالی به عنوان کشورهایی نام برده است که در هر کدام آنها یک روزنامه نگار کشته شده است. رییس سازمان غیر دولتی کارزار مطبوعات امبلم با تأکید بر ضرورت همکاری میان دولتها و سازمان های بینالمللی به منظور برقراری ثبات در این کشورها خواستار آن شده است تا عاملان این قتل ها به دست عدالت سپرده شوند. در حالی که علت اصلی مرگ روزنامه نگاران در مکزیک گروه های سازمان یافته تبهکار معرفی شدهاند، مرگ روزنامهنگاران در هندوراس و تایلند بحران میان دولت مرکزی و مخالفان این کشور معرفی شده است. همچنین تنشهای قومی در پاکستان و نیجریه عامل قتل روزنامه نگاران در این کشورها بوده است. بر اساس آمارهای رسمی طی سال ۲۰۰۹ حدود ۱۲۲ روزنامه نگار در سراسر جهان به قتل رسیده اند و این در حالی است که تعداد تلفات خبرنگاران در سال ۲۰۰۸ ،۹۱ نفر بوده است.
وزير نفت دولت محمود احمدی نژاد، روز دوشنبه از کشف ۲ ميدان گازی جديد در ايران خبر داد. مسعود ميرکاظمی، در يک کنفرانس خبری، کشف ميدان گازی «فروز» در خليج فارس و ميدان «توس» در خراسان رضوی را به طور رسمی اعلام کرد. وزير نفت جمهوری اسلامی با بيان اينکه ميدان مستقل گازی «فروز» در ۳۰ کيلومتری جنوب شرقی جزيره کيش و در آبهای سرزمينی ايران کشف شده است، حجم گاز درجای اين ميدان را بيش از ۷۰۰ ميليارد مترمکعب اعلام کرد . به گفته آقای ميرکاظمی، توان توليد روزانه ميدان گازی «فروز»، ۷۰ ميليون مترمکعب گاز است. آقای ميرکاظمی می افزايد: ميدان گازی «توس» در خراسان رضوی نيز دارای ۶۲ ميليارد و ۵۰۰ ميليون مترمکعب گاز درجا ، با توان توليد روزانه چهار ميليون مترمکعب گاز است.
رئيس ستاد حمل و نقل و مديريت مصرف سوخت جمهوری اسلامی از افزايش قيمت بنزين و گازوئيل سهميهای در نيمه دوم سال جاری در ايران خبر داد. سرتيپ پاسدار محمد رويانيان، روز دوشنبه، امروز، با اشاره به اجرای طرح هدفمند کردن يارانهها از دو ماه آينده، گفت: بنزين و گازوئيل در نيمه دوم سال با نرخ نيمه يارانهای عرضه میشود. بر پايه قانون حمل و نقل و سوخت ايران، ستاد حمل و نقل و مديريت مصرف سوخت ۵ سال فرصت دارد تا قيمت بنزين و حاملهای انرژی را ۱۰۰ درصد آزاد، و با قيمت واقعی عرضه کند. در حال حاضر بر اساس نظام سهميه بندی بنزين، دارندگان خودروهای شخصی، با استفاده از کارت سوخت، ماهانه می توانند ۶۰ ليتر بنزين يارانه ای با قيمت هر ليتر يکصد تومان دريافت دارند، صاحبان خودروهای شخصی در صورت نياز به بنزين بيشتر از ميزان سهميه خود، بايد بنزين را به قيمت آزاد هر ليتر ۴۰۰ تومان خريداری کنند.
تيم ملی تکواندوی دانشجويان مردان ايران در رقابت های تکواندوی دانشجويان جهان نايب قهرمان شد. در اين دوره از رقابتهای تکواندوی دانشجويان جهان که در شهر ويگای اسپاينا برگزار شد در بخش مردان، تيم ملی ايران با يک طلا، دو نقره و دو برنز نايب قهرمان شد. در اين بخش کره جنوبی بر سکوی قهرمانی ايستاد، و دانشجويان تکواندوکای اسپانيا به مقام سوم رسيدند. در بخش زنان اين رقابت ها تيم های کره جنوبی، چين تايپه و اسپانيا عناوين اول تا سوم را کسب کردند. در مجموع مردان و زنان هم دانشجويان تکواندوکای کره جنوبی قهرمان شدند ، اسپانيا در جای دوم ايستاد و سکوی سوم هم به چين تايپه رسيد. مردان دانشجوی تکواندوکای ايرانی در دوره قبل اين رقابتها با کسب سه طلا و دو برنز به عنوان قهرمانی رسيدند که در رقابت های امسال نتوانستند از عنوان قهرمانی خود دفاع کنند.
سعید پیوندی، کارشناس مسائل آموزشی و پرورشی به رادیو فردا میگوید: در ايران دخالت در امور خصوصی مردم عملاً نتيجه بخش نخواهد بود و دائم حکومت مجبور است يک سری مأمور بگذارد تا اين مسايل رعايت شود. طی هفتهها و روزهای اخیر در پی اجرای طرح جدید امنیت اخلاقی و در راستای آنچه نیروهای انتظامی «مبارزه با بدحجابی» مینامد، دوباره موجی از بازداشتها آغاز شده است. در کنار اینها از تعریف نوع مدل مو تا لباس و حتی جریمه نقدی نیز برای شهروندان تعریف شده است. به این ترتیب روزانه هزاران شهروند ایرانی تذکر میگیرند، برخی بازداشت و برخی نیز به دلیل پوشش خود جریمه میشوند. اما پرسشی که در کنار همه اینها مطرح است، اینست که آیا این سختگیریها، دستگیریها در جریمهها در ۳۰ سالی که از انقلاب اسلامی در ایران میگذرد، تاثیری هم گذاشته است. سعید پیوندی، کارشناس مسائل آموزشی و پرورشی به رادیو فردا میگوید: در ايران دخالت در امور خصوصی مردم عملاً نتيجه بخش نخواهد بود و دائم حکومت مجبور است يک سری مأمور بگذارد تا اين مسايل رعايت شود، در حالی که حکومت می داند ميل و سليقه مردم و آزادی اوليه و ابتدايی انسان کنترل پذير از بالا و امری دولتی نخواهد بود. اما نه تنها از تجربه های شکست خورده در ايران و ساير نقاط دنيا درس عبرتی گرفته نمی شود، بلکه در دو سه سال اخير شاهد تشديد اين حرکات و دخالت بيشتر در طرح لباس و آرايش مو هستيم. آقای پيوندی! اگر اين طرح ها شکست خورده و حکومت جمهوری اسلامی هم در جريان اين شکست ها قرار دارد، پس اين نگاه نظارتی بر خصوصی ترين بخش های زندگی مردم از جمله مدل مو يا رنگ و شکل لباس به ويژه برای زنان چه تاثيری می تواند داشته باشد؟ در حالی که محمود احمدینژاد گفته بود دولت وی «مطلقاً و از بنیاد» مخالف طرح «مبارزه با بدحجابی» است، فرمانده نیروی انتظامی و نیز جانشین وی بار دیگر تاکید کردهاند که طرح موسوم به «حجاب و عفاف» از سوی دولت ابلاغ شده و حتی رئیس دولت ستادی را به همین منظور در وزارت کشور تشکیل داده است. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، اسماعیل احمدیمقدم، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، روز جمعه با اشاره به نقش دولت در طرح «مبارزه با بدحجابی» گفت: «توسعه امر عفاف و حجاب در شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام و به دولت ابلاغ شد و در این راستا ستادی از طرف رئیس جمهور در وزارت کشور تشکیل و فعال شد.» بیشتر بخوانید: قو ه قضاییه از نیروی انتظامی در مبارزه با «بدحجابی» حمایت کرد انتقاد اصولگرایان از اظهارات احمدی نژاد درباره مساله حجاب برخورد با «بدحجابی»؛ «احمدی نژاد مسئولیت را به گردن رهبر انداخت» مبارزه با بدحجابی،سرکوب امنيتی در پوشش مذهب و فرهنگ همچنین احمدرضا رادان، جانشین آقای احمدی مقدم، با «بیسابقه» ارزیابی کردن حمایتهای دولتهای نهم و دهم از نیروی انتظامی از نقش دولت در «مبارزه با بدحجابی» گفته است: «راهکارهای اجرایی حجاب و عفاف توسط دولت ابلاغ شده و قبلا وزارت ارشاد باید پیگیری میکرد، بعد از آن تحویل وزارت کشور شد که اجراییتر شود و اطلاع دارم که دغدغه برای اجرای آن وجود دارد.» تاکید این دو فرمانده عالیرتبه نیروی انتظامی بر نقش دولت محمود احمدینژاد در اجرای طرح «مبارزه با بدحجابی» در حالی است که پیشتر رئیس دولت دهم در یک گفتوگوی تلویزیونی مدعی شده بود که دولت وی اساساً نقشی در این زمینه ندارد. وی با سلب مسئولیت از دولت خود در این باره گفته بود: «عدهای هر چند ماه میخواهند جنجالی در کشور برپا و برخورد کنند که بنده در همین جا به صراحت اعلام میکنم که ما مطلقاً و از بنیاد با این موضوع مخالفیم.» محمود احمدینژاد همچنین افزوده بود: «اینها ربطی به دولت ندارد و دولت واقعاً در این مسائل دخالتی ندارد؛ ما اینها را توهین میدانیم که زن و مردی در خیابان راه بروند و کسی بیاید بگوید نسبت شما چیست. هیچ کس حق ندارد در این مورد سؤال کند،... اینها مال دولت نیست و آنها را قبول نداریم و تا آنجایی که بتوانیم برخورد و کنترل میکنیم.» با این حال احمدرضا رادان، جانشین فرمانده نیروی انتظامی، تصریح کرده است: «مساله حجاب و عفاف از ماموریتهایی بود که دولت به تعداد زیادی از سازمانها واگذار کرده و دولت متولی آن است و این گونه نیست که نیروی انتظامی به تنهایی متولی آن باشد.» اظهارات محمود احمدینژاد درباره «عدم دخالت» دولت وی در چنین طرحهایی که معمولاً با شروع فصل گرما در ایران و بهویژه در شهرهای بزرگ در دستور کار نیروی انتظامی قرار میگیرد، پیشتر نیز با واکنش تند رسانهها و شخصیتهای اصولگرا روبهرو شده بود. در همین زمینه ابراهیم رئیسی، معاون اول قوه قضاییه جمهوری اسلامی، با تاکید بر حمایت قوه قضائیه از نیروی انتظامی در «برخورد با مفاسد اجتماعی و بدحجابی» گفته بود: «امروز اخلاق جامعه در گرو مبارزه با مفاسد اجتماعی است و نیروی انتظامی نیز نباید در برخورد با بدحجابان غفلت کند.» همچنین احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان و از حامیان سرسخت رئیس دولت، نیز با انتقاد شدید از سخنان محمود احمدینژاد، آن را «مایه زحمت» خوانده و گفته بود: «این چه حرفهایی است که بعضیها حساب نکرده درباره حجاب میگویند؟ چرا باید جلو کار نیروی انتظامی را گرفت؟» وی ضمن مخالفت با کار فرهنگی در «مبارزه با بدحجابی» افزوده بود: «برخی دائماً بر تکیه به کار فرهنگی اشاره میکنند و من نمیدانم چرا فقط در این زمینه باید کار فرهنگی کرد و در زمینههای دیگر این کار نباید صورت گیرد؟ پس با این حساب قاچاقچی و تروریست را چرا میکشید؟ کار فرهنگی کنید! چرا دزد را مجازات میکنید؟ کار فرهنگی کنید تا اصلاح شود!» از سوی دیگر اسماعیل احمدیمقدم، فرمانده نیروی انتظامی، در دفاع از اجرای طرح «مبارزه با بدحجابی» گفته است که طرحهای نیروی انتظامی بر اساس «ارزیابی نتایج نظرسنجی از مردم» صورت میگیرد. فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی همچنین افزوده است: «نیروی انتظامی ملزم به برخورد با فساد و ناهنجاریها در جامعه است و در همان چارچوب تعیین شده عمل میکند.» احمدرضا رادان، معاون وی، نیز در اظهارات روز جمعه خود در واکنش به انتقادهای صورت گرفته درباره مبنای فقهی چنین طرحهایی گفته است: «ما به دور از حاشیه به دنبال اجرای قانون هستیم و اساساً تخصص بحث فقهی این مساله را نداریم که از لحاظ فقهی صحبت کنیم، چرا که موضوع ما قانون و اجرای قانون است که به یقین همه این را از ما میخواهند.» تاثير منفی آن شکاف بيشتر بين نهادهای حکومتی و نظارتی با افکار عمومی به خصوص جوانان است که بيشترين حالت طغيان را نسبت به اين نوع فشارها و نظارت های غير مشروع دارند. اگر اين نظارت و کنترل شديدتر هم شود اشکال طغيان هم شکل های جديدتری پيدا خواهد کرد، همان طور که در گذشته هم شاهد بوديم. ما در داخل حکومت دو نوع تحليل داريم، تحليلی که معتقد است نبايد اين قدر سخت گيری کرد و بايد آزادی های بيشتری به مردم داد و يک تحليل هم معتقد است مردم به اندازه کافی اسلامی نيستند و حکومت در اسلامی کردن مردم موفق نبوده و طرفدار تشديد نظارت بر اسلامی کردن جامعه هستند. اکنون اين گرايش دوم دست بالا را دارد و يک نوع نگاه نظامی- سياسی به همه امور اعمال می کند در حالی که تجربه های ايران و ساير کشورها در اين زمينه نشان داده اين حرکات فقط باعث بيگانه تر شدن جامعه با مسئولان می شود و هيچ نتيجه ديگری نخواهد داشت. شما فکر می کنيد مسئولان در جريان بيگانه شدن جامعه نيستند؟ مسئولان در جريان بيگانه شدن جامعه هستند، ولی بين دو سنگ آسياب گير کرده اند. از يک طرف آنها پيامدهای منفی اين شيوه را می دانند اما از طرف ديگر به خاطر اين که به بخش های افراطی تر روحانيت وابسته هستند مجبورند اين کارها را انجام دهند. البته حکومت بيشتر دنبال تاثير گذاری از طريق اعلام اين روش ها است تا به طور واقعی در عمل اين اتفاق بيفتد. اين مسئله باعث می شود مردم هم اين قضايا را جدی نگيرند! بله همين طور است. تا زمانی که مامور و ماشين به خيابان نفرستند و مردم را به زور نبرند، مردم هم جدی نمی گيرند. اما آقای پيوندی اکنون در خيابان مأمورها هستند که تذکر دهند يا جريمه کنند. به همين بحث جريمه توجه کنيد که روزهای اول به آن واکنش نشان داده نشد، اما اکنون مطرح می شود عده ای برای اخاذی از طريق تقلب خواسته اند مردم را جريمه کنند. به نظر من اين تناقض دائمی است که مسئولان با آن مواجه هستند و به بی نتيجه بودن کار خود واقفند اما از روی بيچارگی مجبور هستند دائم اين پروژه ها را پياده کنند، چون بايد جواب آن جناح افراطی را بدهند و به جامعه و جوانان هم بگويند ما حضور داريم.
در شمار زیادی از کشورهای جهان، بانک مرکزی در زمره معتبرترین، نیرومندترین و تاثیر گذارترین نهادهای ناظر بر «حکمرانی اقتصادی» است، و به عنوان متولی سیاست پولی و پاسدار ثبات قیمتها، در برابر قدرت اجرایی از استقلال کامل برخوردار است. در شمار زیادی از کشورهای جهان، بانک مرکزی در زمره معتبرترین، نیرومندترین و تاثیر گذارترین نهادهای ناظر بر «حکمرانی اقتصادی» است، و به عنوان متولی سیاست پولی و پاسدار ثبات قیمتها، در برابر قدرت اجرایی از استقلال کامل برخوردار است. فضای اعتماد دستیابی مقامهای پولی به استقلال، و رها شدن آنها از قید فرمانبرداری از قدرت دولتی، از دهه ۱۹۸۰ میلادی به اصلی رو به گسترش در مقیاس بین المللی بدل شد. رمز و راز این پدیده را می توان در کلمه «اعتماد» جستجو کرد. در کتابهای مقدماتی علوم اقتصادی می آموزیم که برای تولید، به «کار» و «سرمایه» نیاز داریم. بهتر آن است که بر این دو عامل تولید، عنصر سومی را بیافزاییم که «اعتماد» نام دارد. چه بسا کشورهایی که از «کار» و «سرمایه» به مقدار کافی برخوردارند، ولی به دلیل بی بهره ماندن از «فضای اعتماد»، از فعالیتهای تولیدی محروماند. و اما فضای اعتماد آسان به دست نمی آید. زایش اعتماد در گرو کیفیت مطلوب سیاستهای اقتصادی است که عمدتا از اعمال سیاستهای مناسب بودجه ای و پولی منشا می گیرد. دولتی که خرجش به گونه ای دایمی از دخلش بیشتر است، با کسری بودجه روزگار می گذراند و این کسری را با تکیه بر یک بانک مرکزی گوش به فرمان جبران میکند، طبعا از ایجاد «فضای اعتماد» در جامعه ناتوان است. قدرت دولتی، با این ریخت و پاش، قیمتها را بی ثبات می کند، تب تورمی به وجود میآورد، پول ملی را از اعتبار می اندازد و عملا دست در جیب شهروندان می کند. بانک مرکزی نیز که باید حافظ پول ملی و قدرت خرید مردم باشد، در نقش یک اهرم فرمانبردار دستگاه اجرایی راه را بر این «دزدی» می گشاید. در شرایطی این چنین دیگر نه مصرف کننده به دولت و بانک مرکزی اعتماد می کند و نه سرمایه گذار و تولید کننده. در همه قطبهای صنعتی جهان، استقلال بانک مرکزی از همان صلابت و اعتباری برخوردار است که استقلال دستگاه قضایی و یا اصل تفکیک قوا. بانکهای مرکزی در آمریکا، ژاپن، منطقه ی پولی اروپا و بریتانیا، در مقام متولیان نیرومند سیاست پولی، سر در برابر قدرتهای سیاسی فرو نمی آورند. شمار روز افزونی از کشورهای در حال توسعه نیز، طی بیست سال گذشته، استقلال بانک مرکزی را موثرترین راه مقابله با آفت تورم تشخیص داده اند. با ایجاد بانک مرکزی مستقل و مقتدر بود که شماری از کشورهای در حال توسعه در آمریکای لاتین و آسیا به نرخ تورمی در سطح قدرتهای صنعتی (زیر سه در صد) دست یافتند. در یک کشور برخوردار از مقامهای مستقل پولی، دولتها برای تامین کسری بودجه خود، به جای قرض گرفتن از بانک مرکزی، مجبورند به بازارهای مالی مراجعه کنند. یک بانک مرکزی مستقل می تواند در برابر مطالبات نامشروع قدرت سیاسی مقاومت کند، ثبات قیمتها را هدف اصلی خود قرار دهد و در تمشیت پدیدههای تاثیر گذار بر پول ملی، از جمله نرخ بهره، تنها بر پایه ملاکهای علمی و کارشناسی، و بدون ترس از سیاستمداران، تصمیم بگیرد. در عوض اگر بانک مرکزی از اقتدار لازم برخوردار نباشد، به ناچار به مطالبات یک دولت بیبندوبار و پر هزینه تسلیم می شود، به افزایش حجم نقدینگی در جامعه، بدون توجه به واقعیتهای اقتصادی، تن در میدهد، ثبات قیمتها را متزلزل می کند و اعتماد را از میان می برد. این همان وضعیتی است که بانک مرکزی جمهوری اسلامی در آن گرفتار آمده و به دلیل ضعف خود مجبور است فشارهای دولت، مجلس شورای اسلامی و حتی شورای نگهبان را تحمل کند. نرخ تورم بالا و سقوط چشمگیر ارزش پول ملی در طول سی سال گذشته، مهمترین عامل بی اعتباری شدید بانک مرکزی جمهوری اسلامی است. به علاوه فرمانبرداری مطلق این نهاد از دستگاه دولتی، در عرصههای کلیدی از جمله تعیین نرخ بهره و چگونگی اداره نرخ برابری پول ملی در برابر ارزهای خارجی، بانک مرکزی را به اداره ای همچون دیگر ادارات کشور، و متولی آنرا به چهره ای فرمانبردار رئیس دولت بدل کرده است. بی اعتباری بانک مرکزی ایران که در مرداد ماه ۱۳۳۹ تاسیس شد، در زندگی پنجاه ساله اش هیچگاه نتوانست شخصیت مستقل خود را در برابر دستگاه اجرایی به نمایش بگذارد. طی سه دهه گذشته نیز، که استقلال بانک مرکزی به یکی از ستونهای «حکمرانی مطلوب اقتصادی» در جهان بدل شد، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ازاین فرآیند برکنار ماند، هر چند چهرههایی چون محسن نوربخش، با تاثیر پذیری از تحولات بین المللی، تلاش کردند چند سنگر مقاومت در برابر دستگاه اجرایی را، به منظور دستیابی به اعتباری نسبی، برای این نهاد به وجود آورند. با سر کار آمدن دستگاه محمود احمدی نژاد، همین سنگرهای معدود نیز فرو ریختند. نرخ تورم بالا و سقوط چشمگیر ارزش پول ملی در طول سی سال گذشته، مهمترین عامل بی اعتباری شدید بانک مرکزی جمهوری اسلامی است. به علاوه فرمانبرداری مطلق این نهاد از دستگاه دولتی، در عرصههای کلیدی از جمله تعیین نرخ بهره و چگونگی اداره نرخ برابری پول ملی در برابر ارزهای خارجی، بانک مرکزی را به اداره ای همچون دیگر ادارات کشور، و متولی آنرا به چهره ای فرمانبردار رئیس دولت بدل کرده است. حاصل آنکه این نهاد حتی در عرصه آماری از اعتماد افکار عمومی و محافل اقتصادی برخوردار نیست : از سال ۱۳۸۷ به این سو از انتشار آمار رشد اقتصادی کشور خودداری کرده، چون سطح بسیار پایین رشد با تبلیغات رییس دولت در تضاد است. به علاوه دادههای بانک مرکزی در زمینه نرخ تورم نیز (به حق یا به ناحق) با اعتراض و تردید بسیاری از محافل کارشناسی روبرو است. در گزارشی زیر عنوان «پیشنهادهای قانونی در خصوص استقلال بانک مرکزی»، که به تازگی از سوی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی انتشار یافت، به شماری از دلایل بی اعتباری بانک مرکزی جمهوری اسلامی اشاره شده است. با تکیه بر مطالعاتی که در داخل و خارج از کشور در زمینه ارزیابی درجه استقلال بانک مرکزی انجام گرفته، مرکز پژوهشهای مجلس هشت شاخص را در نظر گرفته که عبارت باشند از دوره خدمت رئیس کل بانک مرکزی، نقش بانک مرکزی در سیاستگذاری پولی، نقش بانک مرکزی در سیاستگذاری بودجه ای، اهداف بانک مرکزی، استقراض دولت از بانک مرکزی، انتخاب رئیس کل بانک مرکزی، عزل رئیس کل بانک مرکزی و نقش قوه مجریه در سیاستگذاری پولی. برای هر یک از این شاخصها نمره ای بین یک و صفر در نظر گرفته شده که یک به معنای استقلال کامل و صفر نشانه نبود کامل استقلال است. برای کل این شاخص ها به میانگینی می رسیم که هر چه به یک نزدیکتر باشد، درجه استقلال بانک مرکزی بیشتر است. برای درک بهتر مطلب، به ذکر دو مثال متعلق به دهه ۱۳۸۰ خورشیدی به نقل از گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی اکتفا می کنیم : یک – طی این دوره عزل رئیس کل بانک مرکزی به دلیل نا کار آمدی وی نبوده و دوره خدمت او نیز بی ثبات بوده، به طوری که طی مدت پنج سال سه بار رئیس کل بانک مرکزی عزل و نصب شده است. دو – رابطه میان بانک مرکزی و دولت بیشتر دستوری بوده و استقراض دولت از بانک مرکزی محدودیت کمتری داشته، به طوری که بدهی دولت به بانک مرکزی قابل کنترل نبوده است. مرکز پژوهشها می گوید که این موارد موجب پایین آمدن شاخص استقلال بانک مرکزی در دهه هشتاد شده است. و اما میانگین کل شاخصهای استقلال، به نوشته همان مرکز، از ۰.۳۷۶ در دهههای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی، به ۰.۳۱۳ در دهه ۱۳۸۰ خورشیدی تنزل یافته است. به بیان دیگر در این زمینه نیز ایران به قهقرا رفته و طی چهل سال گذشته، بر خلاف گرایش حاکم در جهان، درجه استقلال بانک مرکزی اش کمتر شده است. این یکی از مهمترین عوامل انحطاط اقتصادی ایران است.
شركت بريتيش پتروليوم روز دوشنبه، ۱۴ تيرماه، اعلام كرد كه نشت نفت در خليج مكزيك تا كنون سه ميليارد و ۱۲۰ ميليون دلار خسارت به اين شركت وارد كرده است.شركت بريتيش پتروليوم روز دوشنبه، ۱۴ تيرماه، اعلام كرد كه نشت نفت در خليج مكزيك تا كنون سه ميليارد و ۱۲۰ ميليون دلار خسارت به اين شركت وارد كرده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، این مبلغ هزینه مهار نفت، پاکسازی محیط و همچنین خسارت ناشی از رها شدن روزانه هزاران بشکه نفت در خلیج مکزیک است. بیشتر بخوانید: مهار نفت در خلیج مکزیک تا کنون ۲ میلیارد دلار هزینه داشته است. از زمان انفجار سکوی حفاری «دیپ واتر هورایزن» در تاریخ ۳۱ فروردین تا کنون میلیونها گالن نفت وارد آبهای خلیج مکزیک شده است. کارشناسان، مقدار نفتی را که از چاه آسیب دیده فوران می کند، روزانه بین ۳۵ تا ۶۰ هزار بشکه، تخمین زدهاند. علاوه بر خسارات یاد شده، این انفجار سقوط بیش از ۵۰ درصدی سهام شرکت بی پی را در بازارهای مالی جهان به همراه داشته است. شرکت بریتیش پترولیوم اعلام کرده است در حال حاضر تخمین مبلغ نهایی این خسارت قابل پیش بینی نخواهد بود. این شرکت در تاریخ ۲۶ خردادماه و به دنبال انتقاد اوباما از نحوه عملکرد بیپی در مهار نفت و پاکسازی خلیج مکزیک، از تخصیص یک صندوق ۲۰ میلیارد دلاری برای این منظور خبر داد. سکوی حفاری متعلق به شرکت بریتانیایی بریتیش پترولیوم، که در هشتاد و دو کیلومتری ساحل جنوب شرقی لوئیزیانا قرار دارد شامگاه بیستم آوریل منفجر شد و در اثر این سانحه یازده تن از کارکنان این سکو جان خود را از دست دادند. در حال حاضر شرکت بریتیش پترولیوم پس از قرار دادن یک دریچه مهارکننده بر روی دهنه چاه مشغول حفر لولههایی به عمق پنج کیلومتر به منظور جلوگیری از ادامه نشت نفت است و همچنین حدود ۱۹۰۰ کشتی و ۲۰ هزار نیرو در حال پاکسازی مناطق آلوده به نفت هستند. لازم به ذکر است که روند پاکسازی خلیج مکزیک هفته گذشته به دلیل توفان الکس که منطقه خلیج مکزیک را فرا گرفته بود به مدت پنج روز متوقف شده بود که روز دوشنبه با حضور صدها مأمور پاکسازی در ساحل لوئیزیانا، دوباره از سر گرفته شد. کارشناسان محيط زيست ميگويند توفانهای موسمی ديگری که به دنبال توفان الکس در راه خليج مکزيک هستند، موجب خواهند شد نشت نفت برای مدتي بدون کنترل ادامه يابد.
رييس پليس راهنمايى و رانندگى ايران مى گويد كه طى يك دهه گذشته بيش از ۲۶۵ هزار نفر بر اثر سوانح رانندگى جان خود را از دست داده و بيش از دو ميليون نفر نيز مجروح شده اند.رييس پليس راهنمايى و رانندگى ايران مى گويد كه طى يك دهه گذشته ۲۶۵ هزار و ۵۱۵ نفر بر اثر سوانح رانندگى جان خود را از دست داده و بيش از دو ميليون نفر نيز مجروح شده اند. اسكندر مومنى روز دوشنبه در همايش فرهنگيان «ترافيك و پليس نامحسوس» گفته است كه در حال حاضر در ايران به ازاى هر هزار نفر ۱۵۰ خودرو وجود دارد در حالى كه اين رقم در بسيارى از كشورها بيش از ۷۰۰ خودرو است. خبرگزارى مهر از رييس پليس راهنمايى و رانندگى ايران نقل قول كرده كه گفته است: كاستى هاى بسيارى در حوزه هاى مرتبط با ترافيك و حمل و نقل وجود دارد و زمانى كه با افزايش تقاضاى سفر و خودرو مواجه مى شويم به مشكلات اساسى در كشور برخورد مى كنيم. ايران داراى يكى از بدترين آمارهاى جهانى در زمينه تصادف هاى رانندگى است و به لحاظ سرانه قربانيان حوادث رانندگى رتبه نخست را در دنيا به خود اختصاص داده است. بر اساس گزارش هاى منتشره، حدود ۶۰ درصد سوانح رانندگى منجر به مرگ در ايران در جادههاى برون شهرى و نزديك به ۳۱ درصد اين تصادفات نيز در مسيرهاى درون شهرى روى مى دهد. سال گذشته، معاون شهردارى تهران با انتشار آمارى اعلام كرد كه به طور متوسط هر ساعت سه نفر بر اثر سوانح رانندگى در ايران كشته و حدود پنجاه نفر هم زخمى مى شوند. استاندارد نبودن جادهها و خودروها در ايران همراه با فرهنگ نادرست رانندگى از مهم ترين دلايل بالا بودن شمار قربانيان حوادث رانندگى در ايران به شمار مى آيند. افزايش تلقات انسانى بويژه در روزهاى تعطيل نوروز يكى ديگر از نابسامانى هاى اجتماعى در ايران به شمار مى رود و روزانه حداقل ۲۰ نفر در حوادث رانندگى اين دوره جان خود را از دست مى دهند. اسکندر مومنى مى گويد كه ۵۰ درصد تلفات تصادفات در تعطیلات نوروز هنگام انتقال به بيمارستان روى مى دهد و «اين در حالى است كه متوسط آمارهاى جهانى، در باره تعداد كشته در هنگام انتقال به مراكز درمانى ۱۰ درصد است.» كارشناسان امور حمل و نقل علاوه بر فرهنگ ضعيف رانندگى در ايران عامل مهمى چون ساخت خودروهاى با قابليت و كيفيت پايين فنى از سوى خودروسازان داخلى را يكى ديگر از علل افزايش بروز حوادث رانندگى ارزيابى مى كنند. در حالى كه سالانه بيش از يك ميليون خودرو ساخت داخل وارد جاده هاى ايران مى شوند نظارت فنى چندانى بر اين خودروها صورت نمى گيرد. در همين رابطه، رييس پليس راهنمايى و رانندگى ايران گفته است: اگر خودروها از ايمنى بالايى برخوردار باشند سرنشينان آن در صورت واژگونى خودرو با سرعت ۲۰۰ كيلومتر نيز آسيب نمى بينند. گزارش رسانه هاى ايران حاكى است كه تصادفات رانندگى روزانه ۲۵ ميليارد تومان و سالانه هشت هزار و ۹۰۰ ميليارد تومان به كشور خسارت وارد مى كند.
هيلاری کلينتون، وزير امورخارجه ايالات متحده در ادامه سفر منطقه ای خود وارد کشور گرجستان شد. خانم کلينتون در فرودگاه تفليس، مورد استقبال همتای گرجی خود گريگول واشادزه Grigol Vashadze قرار گرفت. هيلاری کلينتون روز دوشنبه با رئيس جمهوری گرجستان، Mikheil Saakashvili ميخائيل ساکاشويلی ديدار و گفت و گو می کند. همچنين انتظار می رود خانم کلينتون در جريان اين سفر با شماری رهبران مخالف دولت گرجستان نيز ديدار و گفت وگو کند. وزير امور خارجه آمريکا، روز يکشنبه گذشته، ديروز، با ديدار از روسای جمهوری های آذربايجان و ارمنستان از آنها خواست تا برای رفع اختلافشان بر سر محدوده قره باغ عُليا به توافقی قابل قبول طرفين و صلحی پايدار برسند. هيلاری کلينتون همچنين از ترکيه خواست برای عادی سازی روابط خود با ارمنستان و گشودن مرزهای مشترکش با اين کشور تلاش جدی کند.
کشور چين واردات نفت خام از ايران را در پنج ماه نخست سال ۲۰۱۰ در مقايسه با مدت مشابه پارسال بيش از ۳۵ درصد کاهش داده است. به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از شينهوا، سازمان گمرک چين در تازهترين گزارش خود اعلام کرد واردات خالص نفت خام اين کشور در ماه مه ميلادی به کمتر از ۵۰۰ هزار تن رسيده که اين رقم پايين ترين حد در چهار ماه گذشته است. در گزارش هايی که در فرودين ماه امسال انتشار يافت، ميزان کاهش واردات نفت چين از ايران، ۴۰ درصد اعلام شده بود. بر پايه گزارشهای منتشرشده، کشور چين ترجيح داده است نفت مورد نياز خود را به جای ايران از کشورهای عربستان سعودی، آنگولا و روسيه تامين کند. تحليلگران، تشديد تحريمها و مجازات جمهوری اسلامی را مهم ترين دليل کاهش واردات نفت چين از ايران عنوان کردهاند.
نتايج نظرسنجی راديو فردا درباره نحوه برگزاری کنکور در ايران نشان می دهد که ۷۴ درصد از شرکت کنندگان در اين نظرسنجی با شکل کنونی برگزاری کنکور ورود به دانشگاههای دولتی جمهوری اسلامی مخالف هستند. نزديک به ۱۶ درصد از کسانی که به اين پرسش راديو فردا پاسخ داده اند، نحوه برگزاری کنکور سراسری برای ورود به دانشگاه های دولتی را قابل اعتناء ندانسته، و ۱۰ درصد از شرکتکنندگان در اين نظرسنجی با نحوه برگزاری کنکور سراسری موافق هستند. نزديک به سه هزار کاربر اينرنتی با مراجعه به وب سايت راديو فردا در اين نظرسنجی شرکت کرده اند.
وزیر امور خارجه ترکیه هشدار داد در صورتی که اسرائیل بابت حمله به کشتی اعزامی ترکیه به نوار غزه از آنکارا عذرخواهی نکند این کشور روابط سیاسی خود را با اسرائیل قطع خواهد کرد.وزیر امور خارجه ترکیه روز دوشنبه هشدار داد در صورتی که اسرائیل بابت حمله به کشتی اعزامی ترکیه به نوار غزه از آنکارا عذرخواهی نکند این کشور روابط سیاسی خود را با اسرائیل قطع خواهد کرد. احمد داود اوغلو، روز ۱۴ تیرماه در بازگشت از سفر قرقیزستان اظهار داشت تا زمانی که کشور اسرائیل از ترکیه پوزش نخواهد و به این کشور غرامت نپردازد، روابط ترکیه و اسرائیل شکننده باقی خواهد ماند. وی که روز چهارشنبه گذشته برای یافتن راه های بهبود مناسبات ترکیه و اسرائیل با وزیر تجارت اسرائیل در بروکسل دیداری محرمانه داشت، تصریح کرد در صورتی که اسرائیل از پذیرش شروط ترکیه سرباز بزند، دولت ترکیه تحریمهایی را علیه اسرائیل تحمیل خواهد کرد. داود اوغلو همچنین اظهار داشت که ترکیه در واکنش به این حمله اسرائیلیها، حریم هوایی خود را به روی پروازهای ارتش اسرائیل بسته است. وی تأکید کرد که این انسداد تنها محدود به یک یا دو هواپیما نخواهد شد و امکان دارد در آینده، تمامی پروازهای غیرنظامی اسرائیل بر فراز آسمان ترکیه نیز مسدود شوند. این اظهارات در حالی بیان می شود که دولت آنکارا هفته گذشته و به دنبال ممانعت از ورود دو هواپیمای نظامی اسرائیل به حریم هوایی ترکیه، اعلام کرده بود که این ممنوعیت، یک ممنوعیت کلی نیست. در پاسخ به هشدارهای دولت ترکیه، یک مقام اسرائیلی روز دوشنبه اعلام کرد: «اسرائیل هیچگاه به خاطر دفاع از شهروندانش عذرخواهی نخواهد کرد.» وی افزود: «البته که ما به خاطر از دست رفتن جان عدهای انسان اندوهگین هستیم، اما این اسرائیل نبود که خشونت را آغاز کرد.» ایگال پالمور، سخنگوی وزارت امور خارجه اسرائیل، نیز با انتقاد از این هشدار گفت: «اگر خواستار پوزش هستید، تهدید و اولتیماتوم راه مناسبی نیست.» وی افزود: «تمام این اقدامات نشان میدهد که ترکیه افکار دیگری در سر دارد.» بامداد روز ۳۱ ماه مه، تلاش تکاوران دریائی ارتش اسرائیل برای جلوگیری از ورود کاروان بینالمللی کمکرسانی به نوار غزه، به خشونت کشیده شد و مرگ ۹ سرنشین ترک کشتی و زخمی شدن ۴۸ تن، از جمله هفت تکاور اسرائیلی را به دنبال داشت . به دنبال این اقدام، ترکیه سفیر خود را از تل آویو فرا خواند و همچنین سه تمرین مشترک نظامی با اسرائیل را لغو کرد. حمله اسرائیل به کشتی ترکیه ای اعتراضات گسترده بینالمللی را برانگیخت که در نهایت و به دنبال درخواست ترکیه مبنی بر انجام تحقیقات بینالمللی، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل به تشکیل «کمیسیون مستقل عمومی تحقیق» به ریاست یکی از قضات بازنشسته دیوان عدالت اسرائیل اقدام کرد. تشکیل این کمیسیون در ابتدا با مخالفت ترکیه مواجه شد ، اما داود اوغلو روز دوشنبه اعلام کرد در صورتیکه این کمیسیون بپذیرد که حمله یاد شده ناعادلانه بوده است و دولت اسرائیل را به پوزش خواهی از ترکیه ترغیب نماید، ترکیه با انجام گرفتن تحقیقات توسط این کمیسیون مخالفتی نخواهد داشت.
احمد داود اوغلو، وزير امورخارجه ترکيه هشدار داده است که ترکيه روابط ديپلماتيک خود با اسرائيل را قطع خواهد کرد، مگر آنکه اسرائيل از بابت حمله کماندوهای آن کشوربه يکی از کشتی های تُرکِ حامل کمک برای مردم غزه عذرخواهی کند. آنکارا، در خردادماه گذشته، و در پی همين حمله، که نه تن از اتباع ترکيه در گير و دار آن کشته شدند، سفير خود از تل آويو را فراخوانده و حريم هواييش را به روی هواپيماهای نظامی اسرائيلی بسته است. اسرائيل با رد درخواست تحقيق و تفحص بين المللی درباره اين حمله مرگبار، اعلام کرده است که بابت اين حادثه عذرخواهی نخواهدکرد.
مهدی غضنفری، وزير بازگانی دولت محمود احمدی نژاد، از گران شدن قيمت نان در ايران از نيمه دوم سال جاری خبر داد. مهدی غضنفری، در گفتوگو با خبرگزاری فارس، ضمن اشاره به اجرای قانون هدفمندکردن يارانه ها از نيمه دوم امسال، آزادسازی قيمت گندم و آرد را يکی از محورهای اجرای اين قانون اعلام کرد. به گفته او پس از آزادسازی قيمت گندم و آرد، قيمت نان نيز در ايران افزايش خواهد يافت.
رئيس سازمان ثبت احوال جمهوری اسلامی ، جمعيت شهری ايران را نزديک به ۵۰ ميليون نفر اعلام کرد که به گفته او بيش از ۶۸ درصد از کل جمعيت ايران را تشکيل می دهد. به گزارش پايگاه اطلاع رسانی سازمان ثبت احوال، محمد ناظمیاردکانی، جمعيت ايران را در حال حاضر کمتر از ۷۳ ميليون نفر اعلام کرد.
رافائل نادال، روز گذشته، يکشنبه، در فينال رقابت های تنيس ويمبلدون در لندن، با پيروزی بر توماش برديخ، از جمهوری چک، برای دومين بار قهرمان رقابت های ويمبلدون شود. اين تنيسوراسپانيايی در رده بندی جهانی تنيسورها در رتبه نخست جای دارد. رافائل نادال در رقابت های سال پيش ويمبلدون، به علت مصدوميت، غايب بود. راجر فِدِرِر سوئيسی مدافع عنوان قهرمانی تنيس مردان ويمبلدون و نفر دوم تنيس جهان، در مرحله يک چهارم نهايی اين مسابقات، با شکست خوردن از توماش برديخ نفر دوازدهم تنيس از جمهوری چک، نتوانست به فينال رقابت های امسال راه يابد.
رييس ستاد حمل و نقل و مديريت مصرف سوخت ايران اعلام کرد با افزايش قيمت بنزين و گازوئيل از نيمه دوم سال و عرضه آن با نرخ نيمه يارانه اى، سهميه بندى بنزين حذف مى شود.رييس ستاد حمل و نقل و مديريت مصرف سوخت ايران خبر داد كه با افزايش قيمت بنزين و گازوئيل سهميه اى از نيمه دوم سال و عرضه آن با نرخ نيمه يارانه اى، سهميه بندى بنزين حذف مى شود. محمد رويانيان روز دوشنبه به خبرگزارى هاى ايران گفت كه بر اساس تصميم گيرى هاى انجام شده از نيمه دوم امسال، قيمت سوخت (بنزين و گازوئيل) به صورت نيمه يارانه اى ارائه مى شود. وى افزود: بر اين اساس، سهميه بندى بنزين حذف مى شود ولى دولت براى بخش حمل و نقل عمومى تاكسى و وانت بار يارانه سوخت به صورت نقدى اختصاص مى دهد. در حال حاضر صاحبان خودرو در ايران ماهانه ۶۰ ليتر بنزين يارانه اى دريافت مى كنند و در صورت نياز به بنزين بيشتر بايد آن را به قيمت آزاد بخرند. قيمت بنزين سهميه بندى شده كه با كارت سوخت به رانندگان ارائه مى شود ۱۰۰ تومان است و نرخ آزاد آن ۴۰۰ تومان است. بیشتر بخوانید: ذخایر بنزین، ایران را فقط ۷۰ روز از واردات بینیاز میکند طرح «ضربتی» ایران برای مقابله با تحریم بنزین مسئولان دست اندركار امور سوخت در ايران هنوز نرخ جدیدی براى بنزين آزاد اعلام نكرده اند. سهميه بندى بنزين در ايران با هدف كاهش مصرف سوخت و كاستن از وابستگى به واردات فرآورده هاى نفتى از خارج از سال ۱۳۸۶آغاز شد و در ابتدا با اعتراض هاى گسترده اى روبرو شد. به رغم اينكه سه سال از سهميه بندى سوخت در ايران مى گذرد ولى مقام هاى شركت ملى نفت ايران گفته اند كه سهميه بندى تاثيرى بر كاهش مصرف بنزين نداشته است. فريد عامرى، مديرعامل وقت شركت ملى پخش فرآورده هاى نفتى ايران، اسفندماه گذشته گفت كه سهميه بندى بنزين باعث كاهش مصرف آن در سال ۱۳۸۸ نشده است. به گفته وى، ايران براى جبران كمبود موجود بايد روزانه ۲۲ ميليون ليتر بنزين و ۹ ميليون ليتر گازوئيل وارد كند. بنزين ۹۰۰ تومانى؟ رييس ستاد حمل و نقل و مديريت مصرف سوخت ايران در خصوص قيمت بنزين ۸۰۰ يا ۹۰۰ تومانى كه در برخى محافل مطرح شده است گفت: قطعا قيمت بنزين در نيمه دوم سال كمتر از اين رقمها خواهد بود چرا كه در فاز اول بنزين تك نرخى و به صورت نيمه يارانه اى عرضه مى شود. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، محمد رويانيان افزوده است: در بخش برق، مترو و در بخش گازوئيل اتوبوس دولت قطعا سياست اختصاص يارانه را در پيش خواهد گرفت. بر اساس گزارش وزارت نفت جمهورى اسلامى، توليد روزانه بنزين در ايران هم اكنون ۴۳ ميليون ليتر در روز است كه قرار است تا پايان سال آينده ۱۷ ميليون ليتر در روز به توليد داخلى بنزين اضافه شود تا ايران در اين زمينه تا پايان سال ۱۳۹۰ به خودكفاىى برسد. اين در حالى است كه تحريم هاى بين المللى، صنعت نفت و پالايشگاه هاى ايران را با مشكل كمبود سرمايه گذارى خارجى روبرو كرده است. كنگره آمريكا اوايل تيرماه جارى طرحى را به تصويب رساند كه به موجب آن شركتهاى صادركننده بنزين به ايران، هدف تحريم ايالات متحده قرار مىگيرند؛ با اين حال حتى پيش از تصويب اين طرح، شمارى از شركتهاى عمده صادركننده بنزين، صادرات خود به ايران را قطع كرده بودند. شركت هاى شل، ويتول، لوك اويل و توتال از جمله كمپانى هاىى هستند كه در ماه هاى اخير فروش بنزين به ايران را متوقف كرده اند. در حالى كه مشكلات ايران براى تامين نياز داخلى به بنزين و ساير سوخت ها شدت گرفته است، محمود احمدى نژاد، رييس جمهورى اسلامى، هفته گذشته در كنفرانس خبرى خود با خبرنگاران مدعى شد كه ايران مى تواند ظرف يك هفته در زمينه توليد بنزين خودكفا شود.
با شمارش ۹۵ درصد آراى انتخابات رياست جمهورى لهستان برونيسلاو كوموروفسكى، کاندیدای محافظه کاران میانه رو، حزب حاکم، با کسب بیش از ۶۵درصد آرا رقیب خود یاروسلاو کاچینسکی را شکست داد. با شمارش ۹۵ درصد آراى انتخابات رياست جمهورى لهستان برونيسلاو كوموروفسكى، کاندیدای محافظه کار میانه رو حزب حاکم (سکوی مدنی) با کسب ۵۲.۶ درصد درصد آرا رقیب خود یاروسلاو کاچینسکی را شکست داد. آقای کاچینسکی از حزب «قانون و عدالت» برادر دوقلوی لخ کاچینسکی است که ماه آوریل گذشته همراه با ۹۴ نفر دیگر در یک سانحه هوایی در روسیه کشته شد. بیشتر بخوانید: .رئیس جمهور لهستان در سانحه هوایی کشته شد آقای کاچینسکی، که رهبری احزاب رقیب حزب محافظه کار را بر عهده داشت تنها موفق به کسب ۴۷.۴درصد از آراء شد. اولین دور انتخابات ریاست جمهوری لهستان در ماه ژوئن برگزار شد اما هیچ کدام از نامزدها موفق به کسب ۵۰ درصد آراء نشدند. انتخابات ریاست جمهوری لهستان به دلیل کشته شدن رئیس جمهور این کشور در یک سانحه هوایی در روسیه برگزار شد. بدین ترتیب حزب حاکم میتواند به راحتی طرحهای ریاضت اقتصادی و کاهش هزینه های دولت را اجرا کند. برونیسلاو کومولوسکی از طرح اصلاح بازار و تعامل با کشورهای عضو اتحادیه اروپا حمایت می کند. اگر چه در لهستان سیاست خارجی توسط نخست وزیر طراحی می شود اما رییس جمهور نیز نقش فعالی در امور سیاست خارجی داشته و این قدرت را نیز دارد که لایحه های قانونی هیئت دولت را پیشنهاد یا وتو کند. پیش از این لخ کاچنسکی، رییس جمهور فقید لهستان، از حزب «قانون و عدالت» بارها لایحه های پیشنهادی دولت محافظه کار دونالد توسک را وتو کرده بود. بدین ترتیب همان گونه که روزنامه پرفروش لهستانی «فکت» مینویسد: «باید دید که اکنون که حزب محافظه کار تمام قدرت را در دست دارد چه کاری میتواند انجام دهد.» کوموروفسکی چهارمین رییس جمهور لهستان است که پس از فروپاشی کمونیست در سال ۱۹۸۹ انتخاب می شود. مدت دوره ریاست جمهوری در لهستان پنج سال است. لخ کاچینسکی با انتشار پیامی ضمن قبول شکست در انتخابات به هواداران خود گفت که حزب وی در انتخابات محلی پائیز امسال و انتخابات پارلمانی سال۲۰۱۱ که لهستان ریاست دوره ای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد، پیروز خواهد شد.
روزنامه هاى دنياى اقتصاد و تهران امروز خبر داده اند كه دولت جمهورى اسلامى با اجراى « طرح مقابله با بلوكه شدن اموال ايرانى ها » درصدد مقابله با آثار تحريم هاى تازه ناشى از قطعنامه ۱۹۲۹ شوراى امنيت سازمان ملل بر آمده است. روزنامه هاى دنياى اقتصاد و تهران امروز خبر داده اند كه دولت جمهورى اسلامى با اجراى « طرح مقابله با بلوكه شدن اموال ايرانى ها » درصدد مقابله با آثار تحريم هاى تازه ناشى از قطعنامه ۱۹۲۹ شوراى امنيت سازمان ملل بر آمده است. اين خبر درحالى منتشر مى شود كه هفته گذشته نيز روزنامه ها از قول منوچهر متكى وزير خارجه جمهورى اسلامى اعلام كردند كه دولت ايران « كارگروه ويژه مقابله با تحريم ها » تشكيل داده است. به نوشته روزنامه دنياى اقتصاد بابك افقهى معاون وزير بازرگانى درباره جزئيات اين طرح گفته « كارگروهى ويژه متشكل از كارشناسان امور بانكدارى ، بيمه و تجارت راهكارهايى را براى جلوگيرى از بلوكه شدن اموال ايرانى هاى خارج از كشور و ممانعت از آسيب وارد شدن به تجارت خارجى ايران » به تجار و موسساتى كه دارايى آن ها در خارج از ايران بلوكه مى شود ، مشاوره اقتصادى و حقوقى ارائه خواهد داد. آقاى افقهى همچنين با تائيد بلوكه شدن حساب ۴۱ شركت ايرانى از سوى امارات متحده عربى گفته رويكرد اول طرح مقابله با بلوكه شدن اموال مربوط به اشخاص حقيقى و حقوقى است كه در متن قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل و متن لايحه اتحاديه تحريم اروپا نامشان ذكر شده و « نيازمند حمايت ويژه » هستند. روزنامه تهران امروز نيز سرمقاله شماره دوشنبه خود را به « تحريم و ضدتحريم » اختصاص داده و ادعا كرده كه « موضوع تحريم يا انزواى ايران كه اين روزها در رسانههاى مخالف نظام مدام پمپاژ مىشود ، مسئله ۳۰ ساله انقلاب است و به امروز و ديروز هم ارتباط ندارد. » اين روزنامه از تحريم هاى تازه مصوب شوراى امنيت سازمان ملل به عنوان « جنگ اقتصادى » نام برده و در ادامه با اشاره به اينكه « ساختار نظام اقتصادى ايران با تحريم عجين شده و به يك همزيستى مسالمتآميز رسيده » نوشته « هيچ كارشناسى نمىتواند قدرت ايران را در مواجهه با اين جنگ اقتصادى ناديده بگيرد و از كنار آن به راحتى عبور كند. » « شبهدولتىها برنده، بخش خصوصى و تعاونى بازنده » بسيارى از روزنامه هاى ۱۴ تيرماه اظهارات اسدالله عسکراولادى رييس اتاق بازرگانى ايران و چين و برادر حبيب اله عسكراولادى از سران موتلفه اسلامى را درباره شكست خصوصى سازى در ايران منتشر كرده و از قول وى نوشته اند كه دولت محمود احمدى نژاد در جريان خصوصى سازى شركت هاى دولتى با تاسيس موسسات شبه دولتى اموال اين شركت ها را از جيب دولت به جيب شبه دولتى ها منتقل كرده است. روزنامه همشهرى نيز گزارشى در اين خصوص منتشر كرده و نوشته « برايند رفتار در اجراى سياستهاى اصل ۴۴ قانون اساسى بهگونهاى است كه مىتوان شبه دولتىها را برنده و پيشتاز ، و بخش خصوصى و تعاونى را بازنده و حاشيه نشين اقتصاد ايران قلمداد كرد و قطار اجراى سياستهاى اصل ۴۴ قانون اساسى در سال ششم هم روى ريلهاى ناموزون و مبهم به پيش مىرود. » اين روزنامه با تاكيد براينكه « روند واگذارى سهام شركتهاى دولتى بيشتر به نفع بخش شبه دولتى بوده و دولت همچنان دخالت و تصدىاش در اقتصاد را با رويكرد دستورى در مديريت بنگاهها حفظ كرده » نوشته به رغم چنين وضعى دولت همچنان به سياست فروش دارايىهايش براى تامين كسرى بودجه ادامه مىدهد. دكتر على قنبرى استاد دانشگاه تربيت مدرس نيز ضمن انتقاد به عملكرد دولت محمود احمدى نژاد در جريان واگذارى شركت هاى دولتى به روزنامه همشهرى گفته « روند واگذارى سهام شركتهاى دولتى و سرمايهگذارى بخش دولتى ، اوضاع اقتصادى را بدتر كرده » و « فرايند واگذارى سهام شركتها به نهادها و بنيادهاى خاص نظير صندوقهاى بازنشستگى ، به شكلگيرى دولت پنهان اقتصادى منجر شده است. » به گفته اين استاد دانشگاه « دولت با تفسير دخالت گونه از سياستهاى اصل ۴۴ قانون اساسى صورت مسئله را عوض كرده و اين وضعيت باعث ايجاد رانت سياسى و اقتصادى و سوءاستفاده شده است. » روزنامه همشهرى همچنين از قول دكتر قنبرى نوشته به اين ترتيب بخش بزرگى از اموال دولت به جاى واگذارى به بخش خصوصى به شركت هاى شبه دولتى انتقال يافته كه فاقد « نظارت و حسابرسى » هستند. « سئوال ۴۶ نماينده مجلس از وزير نفت » روزنامه مردمسالارى گزارش داده كه در پايان جلسه روز يك شنبه مجلس شوراى اسلامى سوالات ۴۶ نماينده از وزير نفت از سوى هيات رييسه مجلس اعلام وصول شده است. اين روزنامه از قول حسين سبحانى نيا عضو هيات رئيسه مجلس نوشته كه سوال ۳۹ نماينده مجلس از وزير نفت در خصوص « علت عقب افتادن ايران در برخى حوزه هاى مشترك نفتى از جمله حوزه هنگام » است و شمار ديگرى از نمايندگان نيز از وزير نفت « در خصوص علت عدم تحقق برنامه هاى اعلامى در زمان راى اعتماد » ، « دلايل فنى تزريق گاز ترش به ميادين نفتى » و « علت تاخير در اجراى طرح هاى ذخيره سازى گاز طبيعى » را پرسیده اند. اين روزنامه همچنين نوشته كه وزير نفت بايد به سئوال برخى ديگر از نمايندگان درباره « عدم اقدام شركت هاى وابسته به وزرات نفت در مقابله با عوارض زيست محيطى و انسانى ايجاد شده بر اثر فعاليت شان » نيز پاسخ دهد. ميادين مشترك نفت و گاز ايران اغلب در منطقه خليج فارس و در اشتراك با كشورهاى عربى اين منطقه قرار دارد و درحالى كه اين كشورها درحال استخراج از اين ميادين مشترك هستند ، طرح هاى ايران براى استخراج از ميادين مشترك اغلب تاكنون به بهره بردارى نرسيده است. عدم ابلاغ حكم مجرمان بازداشتگاه كهريزك به خانواده هاى كشته شدگان در حالى كه روزنامه رسالت روز يك شنبه در يادداشتى ادعا كرده بود كه با صدور حكم دادگاه نظامى تهران درباره ماموران مجرم در بازدشتگاه كهريزك اين پرونده با اقتدار به پايان رسيده است ، روزنامه تهران امروز در شماره دوشنبه به نقل از خانواده هاى كشته شدگان در اين بازداشتگاه خبر داده كه تاكنون حكم دادگاه عليه ماموران نيروى انتظامى به آن ها ابلاغ نشده است. به نوشته اين روزنامه پدر امير جوادى فر از بازداشت شدگان پس از انتخابات كه تابستان گذشته در بازداشتگاه كهريزك كشته شد گفته « ما خبر صدور حكم متهمان كهريزك را از طريق سايتها و روزنامهها دريافت كرديم و هنوز اين حكم به دست ما نرسيده است. » آقاى جوادى فر گفته « قرار است روز دوشنبه وكلاى ما اين حكم را به صورت رسمى دريافت كنند و وقتى حكم رسمى را دريافت كرديم ، آن وقت مىتوانيم قضاوت كنيم. » به نوشته روزنامه تهران امروز پدر محمد كامرانى يكى ديگر از بازداشت شدگان پس از انتخابات كه بر اثر شكنجه در بازداشتگاه كهريزك كشته شده نيز با تاكيد براينكه « اطلاعات ما از موضوع حكم متهمان در حد همان اطلاعات رسانه هاست » گفته خانواده هاى كشته شدگان بازداشتگاه كهريزك پس از دريافت رسمى حكم دادگاه نظامى عليه ماموران بازداشتگاه كهريزك مى توانند درباره اين حكم اظهار نظر كنند. در پرونده بازداشتگاه كهريزك به ادعاى مقام هاى حكومتى قرار بود « نقش مقام هاى قضايى و فرماندهان نيروى انتظامى و ماموران بازداشتگاه كهريزك » در كشته شدن محسن روح الامينى ، محمد كامرانى،امير جوادى فر، و رامين آقازاده قهرمانى و شكايت ده ها تن از ديگر بازداشت شدگان پس از انتخابات درباره شكنجه در بازداشتگاه كهريزك رسيدگى شود ، اما سازمان قضايى نيروهاى مسلح در روزهاى اخير « بدون اعلام اسامى مجرمان » اعلام كرد كه از ميان ۱۲ مامور نيروى انتظامى متهم در پرونده اين بازداشتگاه ۲ نفر را به قصاص ، ۹ نفر را به زندان و جريمه و يك نفر را تبرئه كرده است. اعدام دو نفر به اتهام محاربه در زاهدان روزنامه كيهان از اعدام دو نفر به اتهام « محاربه » در زاهدان خبر داده است. اين روزنامه متهمان اعدام شده را « «امان الله پوريان» و «يونس رحمانى» معرفى كرده و نوشته كه اين افراد صبح يك شنبه ۱۳ تير ماه ۸۹ در زندان مركزى زاهدان در استان سيستان و بلوچستان اعدام شده اند. كيهان از قول دادگسترى سيستان و بلوچستان فهرست بلندى از اتهامات را به اين دو متهم اعدام شده وارد كرده و نوشته كه اين افراد به اتهام « محاربه و افساد فى الارض » محاكمه و به اعدام محكوم شده بودند. اين روزنامه به زمان و جزئيات برگزارى دادگاه و چگونگى دادرسى در پرونده اين افراد توضيحى منتشر نكرده اما از قول اطلاعيه دادگسترى سيتان و بلوچستان اعدام شدگان را به ايجاد « رعب و ترس در ايرانشهر، تيراندازى به سمت ماموران، مشاركت در آدم ربايى مسلحانه ، قاچاق مواد مخدر » متهم كرده است.
هیلاری کلینتون وزیر امور خارجۀ آمریکا ، ارمنستان و جمهوری آذربایجان را تشویق به رسیدن به توافقی در زمینۀ مناقشه بر سر منطقۀ ناگورنو – قره باغ کرد. وزیر امور خارجۀ آمریکا که در ادامۀ سفر به کشورهای اروپای شرقی و قفقاز به ایروان پایتخت ارمنستان رفته بود در نشست مطبوعاتی مشترکی که با همتای ارمنی خود داشت از ارمنستان و جمهوری آذربایجان خواست برای رسیدن به صلحی پایدار در مورد منطقۀ ناگورنو – قره باغ تلاش کنند. خانم کلینتون گفت:« به نفع مردم منطقۀ ناگورنو – قره باغ و بی شک به نفع دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان و کل منطقه است که ما تا جایی که می توانیم برای رسیدن به توافقی پایدار و قابل قبول در مورد این مناقشه با یکدیگر همکاری کنیم». وزیر امور خارجۀ آمریکا افزود واشینگتن امیدوار است شاهد «پیشرفتی واقعی» برای رسیدن به این هدف باشد. خانم کلینتون همچنین از ترکیه خواست برای عادی سازی روابط با ارمنستان و گشودن مرزهای مشترک با این کشور تلاش جدی کند.
با شمارش ۹۵ درصد آراى انتخابات رياست جمهورى لهستان، مشخص شد برونيسلاو كوموروفسكى Bronislaw Komorowski موفق به كسب حدود ۵۳ درصد آراء شده است. ياروسلاو كاچينسكى Jaroslaw Kaczynski رقيب آقاى كوموروفسكى حدود ۴۷ درصد آراى اين انتخابات را كسب كرده است. آقای کاچینسکی پیش از این به دنبال اعلام نتایج غیر رسمی توسط تلویزیون دولتی لهستان مبنی بر برنده شدن آقای کوموروفسکی ، شکست خود را پذیرفته بود. نتایج تکمیلی این انتخابات تا بعد از ظهر روز دوشنبه اعلام می شود.
زمين لرزه اى با قدرت ۶ و سه دهم در مقياس ریشتر در نخستين ساعات صبح امروز – دوشنبه – شمال ژاپن را به لرزه در آورد. مسئولان ژاپنى ضمن اعلام اين خبر افزودند احتمال وقوع سونامى در پى اين زمين لرزه منتفى است. اين زمين لرزه ساعت ۷:۰۸ دقيقۀ صبح به وقت محلى در منطقۀ ساحلى ايوات Iwate واقع در ۳۱۰ كيلومترى شمال توكيو رخ داد و مسئولان محلى تا کنون هيچ اشاره اى به خسارات احتمالى نكرده اند.
مسئولان فرودگاه جان.اف. کندی نیویورک روز یکشنبه به دنبال تماس تلفنی ِ یک زن مبنی بر وجود بمبی در فرودگاه مذکور ، دستور خارج کردن مردم از ترمینال شماره یک این فرودگاه را صادر کردند. این زن در تماس تلفنی خود گفته بود که بمب در یک کیف دستی در ترمینال شمارۀ یک قرار داده شده است. ماموران در جستجوهای خود یک کیف دستی بدون صاحب یافتند ولی درون آن بمبی نبود. به گفتۀ مسئولان فرودگاه، در جريان اين عمليات حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ مسافر از ترمينال يك به محلى امن برده شده و تا هنگام آن که مشخص شد اعلام وجود بمب ، عملی فریب آمیز بوده است در آن جا نگهداری شدند.
منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران روز یکشنبه در جمع خبرنگاران از احتمال برگزاری نشست تازهای میان وزرای امور خارجه سه کشور ایران، ترکیه وبرزیل در «زمانی مناسب» برای ادامۀ رایزنی ها در مورد مسائل هسته ای تهران خبر داد. برزیل و ترکیه به عنوان دو عضو غیردائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به قطعنامه شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی رای منفی داده بودند. تاکید مقامهای ایرانی بر ادامه رایزنیها با کشورهای ترکیه و برزیل در باره مساله هستهای ایران در حالی است که با وجود توافق صورت گرفته در جریان سفر همزمان نخست وزیر ترکیه و رئیس جمهور برزیل به تهران در اواخر اردیبهشت ماه، شورای امنیت سازمان ملل متحد به تازگی چهارمین قطعنامه تحریمی علیه جمهوری اسلامی را تصویب کرده است.
رئيس كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى مجلس ايران گفت بر اساس اعلام شوراى عالى امنيت ملى «در صورت تأمين سوخت رآكتور تحقيقاتى تهران، ايران هيچ اصرارى بر ادامه توليد اين سوخت در داخل ندارد». علاءالدين بروجردى در گفتوگو با خبرگزارى دولتى ايران، ايرنا، همچنين خواستار تغيير در رفتار و موضعگيرىهاى سه كشور روسيه، فرانسه و آمريكا شده است و در عين حال افزوده كه «تجربه نشان داده است كه هيچگاه نمىتوان به اين كشورها اعتماد كرد». سه كشور روسيه، فرانسه و آمريكا در مهرماه سال گذشته به ايران پيشنهاد دادند كه در ازاى تحويل ۱۲۰۰ كيلوگرم از اورانيوم كمتر غنىشده خود، نزديك به ۱۲۰ كيلوگرم سوخت مورد نياز براى رآكتور تحقيقاتى تهران را دريافت كند. ايران به رغم پذيرش اوليه اين پيشنهاد، در ارائه پاسخ نهايى به آن تعلل كرد و پس از طرح شرايطى در اين زمينه كه با موافقت غرب مواجه نشد، اعلام كرد كه رأساً به غنىسازى ۲۰ درصدى در داخل كشور دست مىزند. موضوعى كه تنش بر سر برنامه اتمى ايران را افزايش داد و به تصويب چهارمين دور از تحريمهاى بينالمللى عليه ايران در شوراى امنيت سازمان ملل متحد انجاميد.
به دنبال انتشار گزارشهایی درباره خودداری چند کشور از تحویل سوخت به هواپیماهای مسافربری ایرانی ، برخی از مقامهای ایرانی «تحریم فروش سوخت هواپیما به ایران» را در راستای تحریمهای یکجانبه آمریکا ارزیابی کرده و رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز از بررسی این مساله در این کمیسیون خبر داده است. خبرگزاری جمهوری اسلامی روز یکشنبه گزارش داده بود که در چند روز گذشته کشورهای امارات متحده عربی، کویت و آلمان از تحویل سوخت به هواپیماهای مسافربری ایرانی خودداری کردهاند. کاظم جلالی، مخبر کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی با مرتبط دانستن خودداری از تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی با تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران ، این کار را «ضد حقوق بشر و خلاف معاهدات بین الملل» دانست . از سوی دیگر علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز از بررسی موضوع «تحریم فروش سوخت هواپیما به ایران از سوی آمریکا» در جلسه ظهر روز یکشنبه کمیسیون با حضور وزیر راه و ترابری و مسوولان سازمان هواپیمایی کشوری خبر داده بود. با این حال تاکنون هیچ گزارشی در باره برگزاری این جلسه و نتایج آن منتشر نشده است.
عزت الله سحابی در گفتوگویی تازه پرسشهایی را در ذهن باقی میگذارد از جمله آیا آیت الله خمینی مخالف عزل بنی صدر از مقام ریاست جمهوری بوده است؟ آیا بنی صدر از عوامل اصلی وقوع بحران های دهه شصت بوده؟ و... از ابوالحسن بنی صدر پرسیدیم چه پاسخی برای این پرسش ها دارد... سه دهه از استقرار نظام جمهوری اسلامی در یکی از پیشرو ترین کشورهای خاورمیانه در دهه ۵۰ خورشیدی می گذرد. سه دهه سرشار از وقایع بزرگ و کوچک که هر یک سرنوشت ملتی را در سرزمینی به نام ایران رقم زده است. اما نکته آنست که بسیاری از این وقایع هنوز در پرده ابهام است. هر کس روایتی دارد که دیگری نفی و نقض می کند. اخیراً سایت جرس مصاحبه ای از عزت الله سحابی منتشر کرده است که در آن رهبر شورای فعالان ملی مذهبی ایران، نکاتی را بازگو کرده است که می تواند بخشی از وقایع پس از انقلاب را در ذهن نسل جوان تر شکل دهد. پس از خواندن این مصاحبه خواننده با این پرسش ها به جا می ماند: آیا آنگونه که عزت الله سحابی می گوید، سید محمد بهشتی که از ارکان و بازیگران اصلی دوران تاسیس این نظام بوده و آیت الله خمینی او را به مثابه یک ملت می خواند، با اصل ولایت فقیه مخالف بوده است و تنها از سر مصلحت اندیشی سکوت را ترجیح داده بود؟ آیا آیت الله خمینی مخالف عزل بنی صدر از مقام ریاست جمهوری بوده است؟ آیا بنی صدر از عوامل اصلی وقوع بحران های دهه شصت بوده، وقایعی که آسیاب خون را در ایران به چرخش درآورد؟ اینها پرسش هایی است که برای پاسخش از ابوالحسن بنی صدر خواستم رو در روی من، در برنامه گفت و گوی ویژه این هفته رادیو فردا، بنشیند تا ببینیم او چه پاسخی برای این پرسش ها که عزت الله سحابی در ذهن مخاطب برانگیخته، دارد. شاید بتوان به حقایقی در این تضارب روایت ها دست یافت. شاید هم نه. اما وجود این تضارب ضروری است. آقای بنی صدر، آیا آن طور که عزت الله سحابی روایت می کند، شما از عوامل اصلی تشدید بحرانهای دهه ۶۰ خورشیدی در ایران بودید؟ ابوالحسن بنی صدر: این مسئله روشن است. بیان روشنی هم دارد. به لحاظ اینکه آنها، یعنی آنهایی که کودتا کردند و استبداد را برقرار کردند، مقدمات امر را فراهم آورده بودند. آن پیش نویس قانون اساسی را در مجلس خبرگان تبدیل کردند به قانون اساسی، گرچه با نظارت فقیه ولی با توجه به اینکه آن فقیه آقای خمینی بود، عملاً هرگاه می توانستند انتخابات ریاست جمهوری را هم ببرند و مجلس را هم، یک دیکتاتوری قانونی را برقرار می کردند. اصلاً نامزد شدن من هم برای این بود که جلوی این قانونی بودن و مشروع بودن این دیکتاتوری را بگیریم. پس چون در انتخابات ریاست جمهوری آنها چهار در صد بیشتر نتوانستند رای بیاورند، بر آن شدند که با آقای خمینی نامه نگاری کنند. نامه نوشتند سران حزب جمهوری به آقای خمینی که این که نشد. آقای خمینی هم به ترتیبی که آقای هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه گفت به آنها می گوید که شما بروید مجلس را در دست بگیرید. یعنی اجازه تقلب در انتخابات مجلس می دهد. آن مجلس را هم با شرکت شش میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در سراسر کشور و با تقلبات گسترده به دست می گیرند. با همه اینها در ۲۲ اسفند بنا بر نامه ای که از آقای بهشتی اخیراً منتشر شده، می گوید که با آنکه مجلس را داشتند، قوه مجریه را با استفاده از آقای خمینی به دست آورده بودند، قوه قضائیه هم در اختیار داشتند، نماز جمعه ها و امام جمعه ها و دستگاه تبلیغاتی را هم تصرف کرده بودند، آقای بهشتی به آقای خمینی نامه می نویسد که ما اقلیتیم و طرف مقابل آنها یعنی... (او اسم برده از من و از آقای مهندس بازرگان) اکثریت اند. خوب این یک مسئله مهم است در تاریخ ایران. بنابراین شما معتقدید اینها زمینه را آماده کردند و از پیش از این که درگیری ها بالا بگیرد، برنامه برای حذف شما وجود داشته. اما آقای عزت الله سحابی از قول آقای بازرگان یک خاطره را نقل می کنند که آقای خمینی در یکی از جلسات به ایشان می گوید که من می دانم که بنی صدر حرف می زند و فقط هم حرف می زند، اما آنهایی که در مقابل او هستند، عمل می کنند. برداشت آقای عزت الله سحابی از این خاطره اینست که آقای خمینی راضی نبودند که شما برکنار شوید و حرف ها و اقدامات و اظهارات تند و تیز شما بوده که کار را خراب کرده، به روایت آقای عزت الله سحابی. شما اینطور برداشت می کنید. به هر حال آقای عزت الله سحابی اولاً در آن روایتی که می کند، مسئله به این صورت نبود. مسئله به این صورت بود که آقای خمینی در آن جمع گفت -نه به گوش آقای بازرگان- در آن جمع ۲۵ اسفند که در خانه اش دعوت کرده بود، به من گفت شما در خارج بودید، در ایران نبودید، اینها که در داخل بودند نمی شناختید، اینها در داخل بودند و مواضع را تصرف کردند. من گفتم آقا این حرف چیست که شما می زنید؟ شما به تصرف اینها دادید. شما لطف کنید یک هفته اعلام کنید که در امور کشور دخالت نمی کنید. اگر این آقایان توانستند و رفتند در اتاقهای کارشان نشستند، آن وقت حرف شما راست در می آید. شما کشور را به تصرف اینها دادید. یعنی شما معتقدید این برداشت آقای عزت الله سحابی درست نبوده و... آقای خمینی در سه نوبت، می گوید اگر ملت موافقت کند او مخالفت می کند و اگر سی و پنج میلیون بگوید بله، او می گوید نه... او حکم عزل بنی صدر را امضا خواهد کرد. پس این اقلیت شدن در برابر یک اکثریت یک تحول بزرگ در تاریخ ایران است... از دید من تاریخ ایران از آن زمان ورق خورده و عمر استبداد شمرده است. اگر شما از حرف ایشان آن برداشت را کردید، نه. این برداشت است. داشتم یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ ایران را برای شما توضیح می دادم. در تاریخ ما روحانیت همیشه، گرچه یکی از سه پایه داخل قدرت بوده، اما بیان کننده مردم به شمار می آمده. از دوران اساطیری بنا بر روایت شاهنامه و نزاع شان با جمشید تا این روزگار ما، هیچ وقت نبوده که روحانیون در سطح جامعه بگویند که ما اقلیت شدیم. این نخستین بار است که آقای بهشتی می گوید که اقلیت اند و بعد هم آقای خمینی در شش خرداد، ۲۵ خرداد و یک تیر، سه نوبت، می گوید اگر ملت موافقت کند او مخالفت می کند و اگر سی و پنج میلیون بگوید بله، او می گوید نه. در یک تیر می گوید اگر این سی و پنج میلیون بشود که می گویند مرگ بر خمینی، او حکم عزل بنی صدر را امضا خواهد کرد. پس این اقلیت شدن در برابر یک اکثریت یک تحول بزرگ در تاریخ ایران است و این نشد مگر به اینکه بیان آزادی قرار گرفت در بیان قدرتی که این آقایان بنا به آن ولایت مطلقه ساختند و جعل کردند و به اسلام نسبت دادند و حالا هم حاکم کردند. از دید من تاریخ ایران از آن زمان ورق خورده و عمر استبداد شمرده است. کوتاه است. چیزی نیست. سی سال در عمر یک ملتی است. ولی مبنای استقرار حاکمیت ملی فراهم شد. به یمن آن ابتلا و آزمایش که دو بیان یکی بیان آزادی یکی بیان قدرت. یک نماینده حاکمیت مردم که معتقد به ولایت جمهور مردم بود، قرار گرفت در برابر حاکمیتی که می گفت سی و پنج میلیون بگوید بله، من می گویم نه. آقای بنی صدر، این که الان گفتید برداشت من بوده، من توضیح دادم که برداشت من نبوده. من فقط دارم سئوال می کنم. این عین جمله آقای عزت الله سحابی بود که من برایتان خواندم که می گوید: «برداشت من این بود که امام هم راضی نبودند بنی صدر برکنار شود اما حرفها و اقدامات و اظهارات تند و تیز او کار را خراب می کرد و او اوضاع را مشوش می ساخت. خوب، ما با او دوست بودیم ولی یادم هست وقتی مقالات او در روزنامه انقلاب اسلامی یا سخنرانی اش را در پایگاه وحدتی دزفول می شنیدیم، می گفتیم سید دیوانه شده است که اینطور صحبت می کند. به هرحال شرایط به سمتی رفت که بنی صدر عزل شد و باقی قضایا را هم یا دیده اید یا خوانده اید»، این عین جملات آقای عزت الله سحابی بود. آخر، این آقای عزت الله سحابی الان در چه طرز فکری است. در این طرز فکر است که می گوید تکان نخورید، اگر تکان بخورید خدای نکرده چشم زخمی به این رژیم برسد، آسمان می آید زمین، زمین می آید آسمان. این طرز فکر فعلی اش است. آن روز هم از بسیاری امور اطلاع نداشت از جمله این سازش پنهانی بر سر گروگان ها که کودتا را ناگزیر می کرد. خیال می کرد بله، صحبت های تند و تیز بنده آن وضعیت را آن جوری کرده. نه من صحبت های تند و تیزی هم نمی کردم. من روی آن چه که حقوق ملی بود، می ایستادم، برای اینکه برای این کار انتخاب شده بودم. صحبت های آقای مشفق به تازگی اگر ایشان گوش بدهند، برخی از آن تاریخ را، متوجه می شوند که در طی این سی سال هیچگاه این عامل را در نظر نگرفته اند. آقای مشفق می گوید، اولین باری که یک مقام مهم این رژیم در مقام رئیس اطلاعات ستاد مشترک سپاه می گوید گروگانگیری ساخت آمریکا بوده، توسط عامل آنها -آقای موسوی خوئینی ها- اجرا شده. آقای خمینی گفت این انقلاب دوم بود. سی سال هم اینها می گفتند که این بزرگترین کاری بوده انقلابی که انجام گرفته. حالا نه. تصدیق می کنند که این کار انقلابی نبوده و طرحی بوده آمریکایی و در ایران اجرا شده. نتیجه بدیهی این طرحی که حالا اعتراف می شود که آمریکایی بوده، اینست که آن ماجرای سازش پنهانی «اکتبر سورپرایز» است. معروف شد به اکتبر سورپرایز و بعد ایران گیت. چون [عزت الله سحابی] اینها را در نظر نمی گیرد، می گوید آقای خمینی میل نداشت. آقای خمینی میل داشت که من در آن زد و بند... بپذیرم آن زد و بند را. من نپذیرفتم چون استقلال ایران را نقض می کرد. زد و بند چه کسی با چه کسی، آقای بنی صدر؟ آقای بهشتی آن زمان، -در نواری که از او انتشار پیدا کرد- نزد محارمش گفته بود که ما از گروگان ها مثل یک آتو بر ضد کارتر و بنی صدر استفاده می کنیم. [علیه] کارتر معلوم بود استفاده کردند؛ تاخیر انداختن آزادی گروگان ها. اما بر ضد بنی صدر چه جوری ممکن بود استفاده کرد؟ این که با آن طرف مقابل معامله کرده باشند که کرده بودند و کودتا کنند بر ضد بنی صدر که کردند. زد و بند دستگاه آقای خمینی با دستگاه آقای ریگان و بوش، که معروف شد به اکتبر سورپرایز، بر سر به تاخیر انداختن گروگان ها تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در ۱۹۸۰ که منجر شد به شکست کارتر و روی کار آمدن ریگان. یک جمله معروف و مهم، با توجه به حرف های امروز مشفق، تمام وضوح خودش را به دست می آورد، از آقای بهشتی. [او] آن زمان، در نواری که از او انتشار پیدا کرد، نزد محارمش گفته بود که ما از گروگان ها مثل یک آتو بر ضد کارتر و بنی صدر استفاده می کنیم. [علیه] کارتر معلوم بود استفاده کردند؛ تاخیر انداختن آزادی گروگان ها. اما بر ضد بنی صدر چه جوری ممکن بود استفاده کرد؟ این که با آن طرف مقابل معامله کرده باشند که کرده بودند و کودتا کنند بر ضد بنی صدر که کردند. این واقعیت امر است. آن وقت آن گناه آقایان که کودتا کردند می افتد گردن بنی صدر که گویا او سخنان تند و تیز گفته. من سخنان تند و تیز... هست، موجود است دیگر، بعد از سی سال بخوانند. من چه گفتم تند و تیز بوده؟ می شود آیا نتیجه گرفت که خیلی از مواضع ضد آمریکایی در آن سال ها از آقای خمینی، بیشتر یک جور مصرف مقطعی داشته والا به صورت بنیانی این اختلافات در آن زمان مطرح نبوده آنطور که مثلاً چپ مارکسیستی با آمریکا مخالفت می کرد؟ قطعاً این طور است. یعنی زیرازیر زد و بند بوده. ظاهراً شعارهای ضد آمریکایی بوده. در کتاب نامه ها، اگر شما مراجعه کنید، می بینید که یک نامه در همان زمان به آقای خمینی نوشتم که در پاریس معامله ای بر سر گروگانها انجام گرفته. نه مسئله ای بوده که من بعدها متوجه شدم. باز در روز انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، آقای هاشمی رفسنجانی که آن وقت رئیس مجلس بود، گفت بعد از این در آینده خواهند گفت ما باعث شدیم که ریگان رئیس جمهور آمریکا شود. یعنی همه معلوم بود... وقتی نخواهی به اینها توجه کنی، می رود روی ذهنیات. واقعیات جایش را می دهد به ذهنیات. در ذهنیات می شود این گونه برداشت هایی که می شود برداشت آقای عزت الله سحابی که شما برای من خواندید. آقای بنی صدر، یک سئوال نهایی معطوف به این مصاحبه آقای سحابی. ایشان جریانی را تعریف می کنند و بعد نتیجه می گیرند که آقای سید محمد بهشتی با اصل ولایت فقیه موافق نبودند. شما که از نزدیک با آقای بهشتی مراوده داشتید در آن سال ها، آیا برداشت شما هم اینست که آقای بهشتی با اصل ولایت فقیه موافق نبود؟ صد در صد. برای اینکه دلیل مهمتر از اینکه به گوش ایشان گفته، پیش نویس قانون اساسی را شورای انقلاب که این آقا یعنی آقای بهشتی هم عضو آن بود، به اتفاق آرا تصویب کرد. در آن ولایت فقیه نبود و جمهور مردم بود. در مجلس خبرگان هم چندین نوبت گوشزد شد. من خودم به ایشان گفتم. گفتم آقا شما به پیش نویس رای دادید. شما می دانید که شورای انقلاب تصویب کرده که مجلس خبرگان برای بررسی پیش نویس تشکیل شود. حق ندارد خارج شود از آن پیش نویس. وکالت فضولی... شما چنین وکالتی ندارید از طریق مردم. با همه اینها این آقا تصویب ولایت فقیه را کارگردانی کرد. البته یک اصل هم گذاشته بود که آن اصل را ما متوجه شدیم. با آقای منتظری هم گفت و گو شد و او هم متوجه شد. با آن مخالف شد. والا آن اصل هم می گذاشتند، یک دیکتاتوری کامل به قبای آقای بهشتی ساخته می شد. چه بود آن اصل؟ بنا بر آن اصل، رهبر می توانست اختیارات خودش را به دیگری تفویض کند. بنابراین فرض این بود که ایشان بشود رئیس جمهور، آقای رهبر هم اختیاراتش را تفویض کند به ایشان و ایشان بشود تام الاختیار. این مبنای کار آن آقا [بهشتی] بود در آن مجلس. بعد شما در نامه به آقای خمینی می خوانید ایشان در ۲۲ اسفند نوشته، سه روز قبل از آن جلسه که شما صحبتش را کردید- در آنجا می گوید که بنی صدر و بازرگان به ولایت فقیه باور ندارند. اینها با شما کجدار و مریز عمل می کنند تا شما سرت را بگذاری زمین. بعد از شما نخواهند گذاشت این ولایت فقیه بماند. به اصطلاح آن آقا هشدار می دهد و اولش می گوید دعوا سر قدرت نیست ولی پایان نامه می گوید ما آماده ایم همه دولت را در دست بگیریم. آن طرف را شما روانه کنید. یعنی با زبان احترام کامل، از آقای رهبر می خواهند که کودتا کنند. که متاسفانه ایشان هم متقاعد می شوند و سه ماه بعد کودتا می کنند.
پس از حذف فعالیتهاى سازمان یافته و نهادین بهاییان، سنىها، درویشان و روشنفکران دینى شیعه از عرصهى عمومى ایران در سه دههى گذشته، زمان تشدید پرونده سازى براى گروهها و حلقات عرفانى و معنوى و تعقیب قضایى آنها فرا رسیده است. پس از حذف فعالیتهاى سازمان یافته و نهادین بهاییان، سنىها، درویشان و روشنفکران دینى شیعه از عرصهى عمومى ایران در سه دههى گذشته، زمان تشدید پرونده سازى براى گروهها و حلقات عرفانى و معنوى و تعقیب قضایى آنها فرا رسیده است. معابد (حسینیههاى درویشان، نمازخانههاى سنیان در شهرهاى بزرگ کشور و محل عبادت بهاییان)، مدارس دینى (اهل سنت)، نهادهاى انتشاراتى و مطبوعاتى (نشریات روشنفکران دینى)، رسانههاى مجازى، و کمیتههاى اجرایى متعلق به انواع گروههاى دینى تعطیل شده یا به شدت محدودیت یافتهاند اما حلقات عرفانى هنوز در خانهها تشکیل مى شوند. در این بازار محدود و آشفتهى دین، بخش غیر رسمى و زیر زمینى از جمله حلقات عرفانى فعال شده و نگرانى حاکمیت را بر انگیخته است. نیاز به معنویت در کنار دولتى شدن دین پس از سرکوب شدید منتقدان و مخالفان در اوایل دههى شصت و روشن شدن نقش دین سازمان یافته در انحصارى کردن قدرت، گروهى از روشنفکران و طبقات تحصیل کرده براى ارضاى نیازهاى معنوى خود به سراغ ادیان بدون شریعت، بدون حقیقت انحصارى و بدون خداى متجسم- بودیسم، هندوئیسم، تائوئیسم و دیگر آموزههاى معنوى مثل ریکى، شاى، ایشایا و یوگا و به طور کلى مدیتیشن رفتند. این ادیان یا آموزههاى معنوى به دلیل تمرکز بر فرد و بى توجهى به کسب قدرت سیاسى در ابتدا حساسیت زیاد حاکمان را بر نیانگیختند. در این فضا بازار کتب مربوط به عرفان شرقى و آموزههاى معنوى غیر مرتبط با ادیان ابراهیمى رونق یافت که این رونق تا دههى هشتاد نیز ادامه یافته است. از پر فروش ترین آثار این حوزه در دهههاى اخیر مى توان به نوشته هاى دیپَک چوپرا، اریک فروم، شاکتى گواین، کریشنا مورتى، کاترین پاندر، پائولو کوئیلو، سروپالى راد کرشنان و محمد جعفر مصفا اشاره کرد. مترجمانى مثل گیتى خوشدل، محمد جعفر مصفا، و اکبر تبریزى این آثار را به زبانى عامه فهم به خوانندگان فارسى زبان عرضه کردند. در کشورهاى غربى نیز همین روند به چشم مى خورد و در این سه دهه آثار عرفانى و معنوى مثل آثار نویسندگانى همانند جلال الدین رومى، پائولو کوئیلو (کیمیاگر)، رادانات سوامى، هرمان هسه (سیدارتا)، خلیل جبران (پیامبر)، دالاى لاما و آثار تویسندگان در حوزههاى عرفانهاى یهودى و مسیحى پر فروش و مورد توجه بودهاند. رقیب تازهاى که به راحتى قابل حذف نیست با دلزدگى عمومى از ادیان شریعتمدار و دین دولتى شده سه گزینه در برابر کسانى قرار داشته که مى خواهند به عالم نگرش معنوى داشته باشند: دین عرفانى با طعم شیعه که توسط روشنفکران دینى و درویشان عرضه مى شود، دین مسیحى پروتستان که از عوامل دست و پاگیر کاتولیسیزم تا حد زیادى رهاست، و نگرشهاى عرفانى و معنوى مدرن که تحت تاثیر ادیان شرقى شکل گرفته و در غرب هواداران بیشمارى دارند. هر سه دسته نه به جنگ علم و معرفت جدید مى روند، نه به جنگ دمکراسى و حقوق بشر و نه به تخاصم با سرمایه دارى و جهانى شدن مى پردازند. عرفان در جامعهى ایران همواره راه گریزى از دین شریعتمدار و سازمان یافته بوده است، اما عرفان سنتى به دلیل زبان تخصصى و فاصله با زندگى مدرن به تنهایى نمى تواند به عنوان بدیل شریعت وارد عمل شود. تلفیق عرفان ایرانى و مکاتب معنوى جدید که در حلقات عرفانى دنبال مى شود مجموعهاى بسیار موثر تر و جذاب تر براى تحصیلکردگان به دست داده است. رشد حلقات نه به خاطر روى آوردن صرف مردم به معنویات بلکه گریز از دین دولتى و پناه آوردن به آموزهها و حلقاتى است که ریسک کمترى در بر دارند. روشنفکران دینى و درویشان در یک دههى اخیر بشدت تحت فشار بوده و افراد براحتى نمى توانند در حلقات آنها حضور پیدا کنند. گرایش به خانقاه نیز به دلیل وجود قطب و پیر و ارادت به وى در این طرایق چندان به مذاق تحصیلکردگان ایرانى خوش نمى آمده است. تغییر دین به مسیحیت یا بودیسم نیز ارتداد تلقى شده و مجازات اعدام دارد اما رویکرد به حلقات عرفانى داراى چنان عواقب خطرناکى نیست. شرکت در حلقات عرفانى نه مخاطرهى تغییر دین را در بر دارد و نه اطاعت از پیر و مراد در آن ضرورتى دارد. این حلقات آن چنان گسترده شدهاند که اعضاى آنها در رسانه هاى دولتى و اقتدارگرا نیز مشغول به کار هستند. (و اما شاخه ها و سر پل هاى رسانه اى ارباب حلقه ها، تابناک، ۸ تیر ۱۳۸۹) گزارش تابناک که در واقع نوعى گزارش امنیتى و پرونده سازى است تعداد این حلقهها را ۲۵۰۰ ذکر مى کند. مشخص نیست که این رقم تعداد واقعى آنها را گزارش مى دهد یا گزارش دهنده با اغراق در اعداد به دنبال تبدیل این حلقات به نوعى تهدید براى روحانیت حاکم است. در هر حالت این حلقهها در سراسر کشور در حال رشد بودهاند. تهدید مذهبى- سیاسى حلقات عرفانى و به طور کلى هر گونه مراسم و تجمع مذهبى بدون حضور روحانیت رسمى شیعه از منظر این روحانیون در راستاى قداستزدایى از پیامبران و نادیده گرفتن رسالت آنها و براندازى ادیان آسمانى تلقى مى شود. در آموزههاى این حلقات هیچ مطلبى در مورد بىاعتمادى به تاریخ قدسى ادیان سازمان یافته، عدم قطعیت وحى، فرو شکستن و تزلزل مابعدالطبیعه و ترویج بى اعتقادى به نقش و تأثیر اراده خداوند (آن چنان که در گزارشهاى امنیتى در مورد این حلقات آمده) وجود ندارد اما لازمهى حرکت آنها فاصله افتادن میان معنویت گرایان و نهاد رسمى دین است که این امر بزرگترین تهدید براى اداره کنندگان نهادهاى دینى رسمى و دولت دینى در ایران است. حلقات عرفانى اصولا یا رهیافتى مقابله جویانه به بازار معنویت وارد نمى شوند اما به همین علت آسان تر گسترش مى یابند و از این جهت براى یک حکومت دینى تهدید به حساب مى آیند. دو برخورد فکرى و ایدئولوژیک متفاوت از سوى حاکمیت با این حلقات و آموزههاى آنها شده است که با یکدیگر سازگارى ندارند. در یک برخورد این حلقات التقاطى نامیده شده اند. در برخورد دیگر، عرفان این حلقه ها عرفان کاذب و منطق آنها اومانیستى و لیبرالیستى و سکولاریستى خوانده شده است. سیاست ترس در شرایط ورشکستگى فکرى و ایدئولوژیک، حاکمیت جمهورى اسلامى براى مواجهه با این حلقات چارهاى بجز تمسک به تهمت و نسبتهاى ناروا ندارد. هدف از این نسبتها و تهمتها ترساندن مردم کوچه و بازار از این گروهها و آموزههاست. برخى از این نسبتها عبارتند از قائل شدن این حلقات به حرمت تحصیل دختران در دانشگاهها، روابط نامشروع میان مرشد این حلقات و دختران، جلوگیرى از ازدواج دختران (مرشدان گم کرده ره؟!/ این مدعیان از جان ما چه مىخواهند؟ تابناک، ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۹)، بیان مطالب موهن درباره اهل بیت، مخدوش اعلام کردن مسأله شفاعت توسط امامان معصوم، شیطانى تلقى کردن خواندن دعاى توسل و واسطه قرار دادن امامان، و رشوه معرفى کردن نذر دادن (تاخت و تاز ارباب حلقهها در شهرهاى کشور!؟، تابناک، ۱۰ خرداد ۱۳۸۹)، ادعاى احضار ارواح و رابطه با جنیان، بى بند و بارى و فحشا، جعل مدرک و سود جویى شخصى به دلیل اخذ وجوه براى جلسات تدریس (از دادزنى در لاله زار تا ملغمه اى به نام عرفان حلقه، تابناک، ۲۲ خرداد ۱۳۸۹) با توجه به این که هیچ کدام از این نسبتها در متون منتشر شده از سوى این حلقات عرضه نشده (این حلقات رسانهاى ندارند) یا شکایتى نشده و در دادگاهى به حکم منجر نشدهاند، منبع رسانههاى دولتى و شبه دولتى در این نسبتها خیال بافى نویسندگان یا شنود و خبر چینى منابع اطلاعاتى است که دومى نمایانگر مجرم بودن دستگاههاى اطلاعاتى است و نه اعضاى آن حلقات. در آسیب شناسى این حلقات که عمدتا نه توسط پژوهشگران اجتماعى بلکه توسط عناصر امنیتى انجام مى شود به سه دسته آسیب اشاره مى شود: سست شدن کانون خانواده، توسعهى افکار الحادى و اعمال منافى عفت. (از دادزنى در لاله زار تا ملغمه اى به نام عرفان حلقه، تابناک، ۲۲ خرداد ۱۳۸۹) مواجههى ایدئولوژیک دو برخورد فکرى و ایدئولوژیک متفاوت از سوى حاکمیت با این حلقات و آموزههاى آنها شده است که با یکدیگر سازگارى ندارند. در یک برخورد این حلقات التقاطى نامیده شده اند. بنا به دیدگاه برخى گزارش نویسان رسانههاى دولتى و شبه دولتى کار این حلقهها «استفاده تلفیقى از منابع عرفان اسلامى، ایرانى و شرقى ... و تنزل مرتبه عرفان، تفسیر قرآن و نیز سطحىنگرى به مسائل دین با هدف اباحىگرى» است (تاخت و تاز ارباب حلقهها در شهرهاى کشور!؟، تابناک، ۱۰ خرداد ۱۳۸۹). در برخورد دیگر، عرفان این حلقه ها عرفان کاذب و منطق آنها اومانیستى و لیبرالیستى و سکولاریستى خوانده شده است. (مرورى بر فعالیت هاى زیرزمینى فرقه هاى ضاله، کیهان، ۱۲ تیر ۱۳۸۹) همین برچسبها براى هر گونه تعقیب و بازجویى و پرونده سازى کفایت مى کند. برخورد امنیتى تعابیر به کار گرفته شده در مورد آموزهها و همراهان حلقات عرفانى و معنوى عباراتى مثل «انحرافى، خرافى، وهن آمیز، فرقه، نیرنگ، منجلاب، شیطان پرست، هدیهى وارداتى سیا و موساد» هستند (مجموعه گزارشهاى تابناک در این مورد؛ مرورى بر فعالیت هاى زیرزمینى فرقه هاى ضاله، کیهان، ۱۲ تیر ۱۳۸۹) که بر دیگر آموزهها و رفتار دگر باشان و دگر باوران و دگر اندیشان نیز اطلاق شده است. هرجا سر و کلهى عباراتى مثل «انحرافى» یا «مشکوک» در ادبیات رسانه هاى دولتى و شبه دولتى پیدا مى شود با توجه به این که تشخیص دهندگان انحراف، مکتبى بوده و قدرت مطلقه را در دست دارند بلافاصله باید منتظر اقدامات امنیتى مثل جلوگیرى، تعقیب و مراقبت و بازجویى و پرونده سازى بود بالاخص اگر به جاى فرد یک گروه یا حلقه مطرح باشد. تنها روشى که حاکمان امروز جمهورى اسلامى در مواجه با غیر خود مى دانند برخورد امنیتى و نظامى و قضایى است. نیروهاى امنیتى حکومت در مورد نحوهى عضو گیرى این حلقات، حضور آنها در فضاى مجازى، و حضور آنان در رسانههاى مکتوب حساس هستند. براى وارد شدن فشار بر این حلقات و تعطیلى آنها برخى از اعضاى موثر آنها نیز توسط دستگاه قضایى بازداشت شدهاند. (نزاع در حلقههاى بعدى بر سر جانشینى وى شدت گرفته است!، تابناک، ۲۰ خرداد ۱۳۸۹) سر نوشت این حلقات از جهت فعالیت در حوزه عمومى بسیار شبیه به دیگر ادیان و باورها و ایدئولوژىهاى غیر خودى در ایران خواهد بود اما به جهت تعلق آنها به فضاى خصوصى کمتر آسیب پذیر هستند و مى توانند تا زمان آزادى مذاهب اعضاى خود را در فضاى غیر رسمى حفظ کنند.
سفر سه روزه هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، به منطقه قفقاز، در ادامه دیدار وی از اوکرائین و لهستان، با هدف تحکیم روابط واشینگتن با باکو، ایروان و تفلیس صورت می گیرد. سفر سه روزه هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، به منطقه قفقاز، در ادامه دیدار وی از اوکرائین و لهستان، با هدف تحکیم روابط واشینگتن با باکو، ایروان و تفلیس صورت می گیرد. ادامه شرایط جنگ بین آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه مورد اختلاف قره باغ کوهستانی و همچنین تداوم تنش در مناسبات گرجستان با روسیه بر سر منطقه اوستیای جنوبی، مسائل امنیت منطقه را در مرکز مذاکرات وزیر خارجه آمریکا با رهبران سه کشور منطقه قفقاز قرار داده است. از زمان به روی کار آمدن دولت اوباما، رهبران آذربایجان و بخصوص گرجستان نسبت به طبیعت و میزان اهمیت مناسبات خود با واشینگتن دچار تردید شده بودند. ادامه این تردید ها طی یک سال گذشته به سردی در مناسبات آنها با آمریکا و طرح گلایه های آشکار در این زمینه انجامیده بود. توسعه مناسبات واشینگتن با مسکو که باراک اوباما آن را «شروع دوباره» نامیده است، و به دنبال آن نزدیکی روزافزون سیاسی بین دو کشور، بر میزان این تردیدها تدریجا افزود. کلینتون طی دیدار با رهبران سه کشور میزبان خود تلاش خواهد کرد عدم تغییر در خط مشی و تعهدات واشینگتن در قبال هر یک از سه کشور را یاد آور شده و ادامه مناسبات استراتژیکی با آنها را جدا از روابط دوستانه با روسیه، مورد تاکید قرار دهد. در خواست پشتیبانی آذربایجان آذربایجان در آرایش امنیت منطقه ای آمریکا دارای اهمیت فراوانی است. علاوه بر دارا بودن ذخایر قابل ملاحظه نفت و گاز و ادامه ایفای نقش با اهمیت در تنوع منابع و تامین امنیت انرژی اروپا و کشور های عضو ناتو، آذربایجان در ادامه جنگ آمریکا در افغانستان نیز نقش حیاتی بر عهده دارد. تنها در طول دو سال گذشته و از راه انجام ده ها هزار پرواز نظامی، آذربایجان مسیر اعزام یکصد هزار سرباز آمریکایی و تجهیزات آنها به افغانستان بوده است. سفر ماه قبل رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، به باکو که طی آن پیام شخصی اوباما به الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان تسلیم شد، یکی از نشانه های اهمیت فوق العاده آذربایجان در معادلات امنیتی آمریکا در منطقه است. آمریکا طی طرح ویژه ای در صدد تقویت نیروهای نظامی آذربایجان و تجهیز آنها با سلاح های تازه است و در اجرای طرح یاد شده بخصوص آموزش و شکل دادن به نیروی دریایی آن کشور در آب های خزر را هدف قرار داده است. با این وجود آذربایجان خواستار کمک های بیشتر آمریکا در جهت یافتن راه حل مناسب برای حل مسئله قره باغ کوهستانی است. این نکته را الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان در حضور کلینتون و خطاب به نمایندگان رسانه ها مورد اشاره قرار داد و تاکید کرد که موضوع قره باغ «برای ما یک مشکل بزرگ و برای امنیت منطقه یک خطر عمده است». او همچنین خواستار یافتن «راه حل مناسب براساس قوانین بین المللی» برای حل بحران قره باغ شد. دیدار از ایراوان با وجود مناسبات نزدیک ارمنستان با روسیه و رقابت آمریکا با روسیه بر سر تحکیم و توسعه نفوذ در قفقاز، مناسبات آمریکا با ارمنستان با مشکلات کمتری نسبت به روابط دولت اوباما با دو کشور دیگر منطقه قفقاز روبهرو است. آمریکا از تلاش های ترکیه برای عادی ساختن مناسبات با ارمنستان و گشودن مرزهای دو کشور حمایت می کند. این سیاست یکی از موارد نارضایتی آذربایجان از آمریکا است. آمریکا در کنار روسیه و فرانسه رئیس مشترک کمیسیون ویژه امنیت و همکاری اروپا برای استقرار صلح در قره باغ است که از آن بعنوان «گروه مینسک» یاد می شود. تشدید بحران قره باغ در ماه گذشته که طی آن چهار سرباز ارمنی و دو سرباز آذری به قتل رسیدند نشان داد که منازعه در قره باغ در هر زمانی می تواند حالت انفجاری بخود بگیرد. این نکته را کلینتون طی دیدار با سرژ سرکیسیان، رئیس جمهور ارمنستان، مورد تاکید قرار داده و خواستار انعطاف پذیری بیشتر ایروان در موضوع قره باغ خواهد شد. بدلیل حضور لابی قدرتمند ارامنه ساکن آمریکا، ارمنستان از حمایت گرم رهبران کنگره آمریکا در هر دو مجلس نمایندگان و سنا برخوردار است. دلگرمی به گرجستان رهبران گرجستان از زمان به روی کار آمدن اوباما نسبت به ادامه تعهدات آمریکا نسبت به کشور خود دچار تردید های جدی شده اند. خودداری اوباما از دیدار با میخئیل ساکاشویلی، رئیس جمهوری گرجستان، طی کنفرانس اتمی واشینگتن در ماه آوریل بر میزان این تردید ها افزود. کلینتون طی دیدار از تفلیس بر ادامه حمایت آمریکا از یکپارچکی گرجستان و حقوق آن کشور در منطقه جدایی طلب ابخازیا و اوستیای جنوبی تاکید خواهد کرد. کلینتون در گرجستان ضمن یادآوری تغییر شیوه برخورد با ابعاد گوناگون مناسبات دو جانبه آمریکا با گرجستان، یاد آور خواهد شد که خطوط اصلی سیاست خارجی آمریکا در این زمینه تغییری نکرده و واشینگتن همچنان متعهد به پذیرفتن تدریجی گرجستان در پیمان ناتو و ارائه آموزش به نیروهای نظامی و فروش جنگ افزار به آن کشور است. آمریکا از شرایط موجود دمکراسی در گرجستان چندان راضی نیست. برگزاری انتخابات محلی در آن کشور را نیز کاملا مطابق با الگو های انتخابات آزاد نمی بیند. پرداختن به توسعه مبانی دمکراسی در گرجستان، از نکات مورد توجه آمریکا است و احزاب سیاسی خارج از دولت نیز بر این بخش از مناسبات آمریکا با کشور خود تاکید می ورزند. توجه نزدیک ایران و روسیه دیدار هیلاری کلینتون از قفقاز در مقام وزیر خارجه آمریکا اولین سفر او به منطقه بشمار می رود. با این جود دیدار وی از سه کشور قفقاز، دیدارهای کاری و فراتر از حدود دیدار های تشریفاتی است. به همین دلیل دو کشور همسایه روسیه و ایران که در منطقه قفقاز دارای منافع گسترده و با هریک از سه کشور مورد بازدید کلینتون دارای مناسبات خاص هستند، دیدار کلینتون و نتایج آنرا از نزدیک تعقیب می کنند. مذاکرات کلینتون در آذربایجان برای ایران و دیدار وی از گرجستان برای روسیه به نسبت از حساسیت بیشتری برخوردار است. روسیه به شدت مخالف فروش جنگ افزار های پیشرفته آمریکایی به گرجستان و پذیرفته شدن آن کشور در پیمان نظامی ناتو است. ایران نگران تمرکز نیروهای آمریکایی حافظ صلح در خاک آذربایجان است و این اقدام را تحریک آمیز و علیه امنیت ملی خود تلقی می کند. ایران تجهیز نیروی دریایی جمهوری آذربایجان توسط آمریکا در آب های خزر به بهانه ایجاد گارد های ساحلی را نیز اقدامی در جهت حضور ناتو در آب های خزر و مخالف منافع ملی خود می بیند. در صورت اتخاذ تصمیم به استفاده از نیروی نظامی علیه ایران، جمهوری آذربایجان یکی از مراکز اصلی مورد استفاده نیروهای خارجی مهاجم خواهد بود.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر