The world has started the beginning of a yearlong celebration of the 150th birth anniversary of Rabindranath Tagore, a towering figure in Indian intellectual and cultural life of 20th century, born on 7 May 1861. W.B. Yeats in his exhilarating introduction to "Gitanjali" wrote: “These lyrics, wrote Yeats, display in their thought a world I have dreamed all my life. Work of a supreme culture….”. More than hundred years have passed since Yeats made his enthusiastic remark on Tagore's poetry. In the West, the name of Rabindranath Tagore no longer ranks among the great figures of his time. The exuberance of the early years of Tagore's reception has given way to almost complete indifference. One might be tempted to dismiss Tagore as a romantic and idealistic poet, whose writings are too unrealistic for a world that prides in its pragmatic approaches. But this is not the case. Many of Tagore's views on nationalism, education and dialogue of cultures are intellectually valid, and some off his ideas have attracted and influenced contemporary thinkers and writers both in India and abroad.
But let us ask the question: What relevance does Tagore have to us "post-moderns" as we live the first decade of the new millennium? Assuredly, in the backdrop of the violence and fanaticism of the contemporary world, the pressing need is to reach as close as possible to Tagore's philosophy of peace and harmony. In his devotion to peace, Tagore denounced nationalism and violence. He sought to instill in human beings a sense of their unity. He had no magic formula for the salvation of humanity. He believed in no ideologies. He merely emphasized certain basic principles which philosophers have known in all ages and which humans may ignore only at their peril. Tagore was not a politician and he abhorred power politics. In a letter written to William Rothenstein in October 6, 1920 , he sums up very clearly his bitterness over the display of power politics. "I have nothing to do directly with politics", affirms Tagore, "I am not a nationalist, moderate or immoderate in my political doctrine or inspiration. But politics is not a mere abstraction, it has its personality and it does intrude into my life where I am human. It kills and maims individuals, it tells lies, it uses its sacred sword of justice for the purpose of massacre, it spreads misery broadcast over centuries of exploitation, and I cannot say to myself, 'Poet, you have nothing to do with these facts, for they belong to politics'". For Tagore, the spiritual man cannot remain completely unpolitical, but must eventually seek refuge in a political thinking which guarantees direct access to all cultures. The issue of intercultural dialogue occupied Rabindranath Tagore throughout his life. This interest is best indicated by the expression , "Unity in Diversity", which he often used in his essays and addresses. Throughout his life he consistently opposed uniformity and contrasted it to the ideal of unity. True unity, Tagore believed, was only possible in celebrating diversity through a dialogue among cultures. The pursuit of harmony remained an ideal for Tagore beyond the imperatives of modernity as a way of relating various cultures and achieving unity in diversity.
Tagore was opposed to modern civilization for its lack of wholeness
We can look back on Tagore's idea of intercultural dialogue but also his anti-political critique of modern civilization as opening the way to the gradual achievement of such a vision. If Tagore's philosophy is the outcome of the conflicts and aspirations in modern India, philosophy in turn is the moral standard by which he judges progress. Tagore was opposed to modern civilization for its lack of wholeness and its predilection for the material rather than the moral progress of humankind. Tagore had no illusion about what is called "progress" and has come to be synonymous of the law of necessity rather than the law of truth. For Tagore, progress was the free expression of human personality in harmony with life. Therefore, the real crisis of modern civilization was due, not to the conflict and clash between cultures, but between Man and the idea of life as a whole. According to Tagore, the problem of Man lies to a great extent in his inability to relate to the ideal of wholeness. His stress on the uplifting of human life through "freedom from the servitude of the fetish of hugeness", is related to his deep-set conviction that there is no inherent contradiction between the claims of the so-called opposites such as the human and the divine, beauty and truth, social responsibility and individual rights, respect for tradition and openness towards modernity and finally love of one's country and belief in the unity of mankind. For Tagore, these opposites can and must be reconciled, not by force and subjugation, but by finding a true harmony out of the apparent divergences. That is why, perhaps, Tagore moved about not only his native Indians, but among the enlightened and wise men of many cultures of the world. "I do not put my faith in any new institution," he said in 1920, "but in the individuals all over the world who think clearly, feel nobly, and act rightly, thus becoming the channels of moral truth." Tagore was certainly thinking of a universal culture in which the great minds of each nation would be directly accessible to all men. That is why the fundamental approach remained constant in all Tagore's moves along the national and international lines. Tagore was convinced that "The heart of men is composed of rhythm", but due to modern civilization, it is at present broken. This point of view expressed itself through the Tagorian doctrine of the Greater Man. "I have believed that the truth of man is in the Greater Man…", says Tagore. And he continues: " I have come into earth's great pilgrimage where, in the heart of history of all countries, of all races and of all times-the supreme Man-God resides."
This attitude is not the attitude of a man who wishes to be above the challenge of life and who barricades himself in his ivory tower. On the contrary, Tagore's acquaintances and friendships during his trips to the East and the West, broadened his humanist sympathies, which were already broad enough, and deepened his understanding of the intellectual and spiritual urges that had spurred the Western and the Eastern minds to great achievements. Henceforth, Tagore was more a citizen of the world than an Indian, or more precisely he was a cosmopolitan Indian, because he belonged to the Indian cultural space without being involved with the idea of a particular territory with borders. As a literal translation of his novel "Ghare Baire" suggests, he was "At Home and Outside". Standing between Asia and Europe, without submitting to the idea of a clash among them, Tagore extended the meaning and pragmatic importance of the critical intercultural dialogue as nobody else had done before him. By extending his vision of civilization beyond the bounds of mere particularism, Tagore placed the idea of a whole world as of supreme value. For him, the whole world should be viewed as a single family where different nations are its members, each contributing its quota to the welfare of the whole. Equally important is Tagore's assertion that "the Man's world is a moral world which would be dangerous for us to ignore." Today in a time when mankind is confronted with a grim scenario involving clashes of national self interest and ethnic and racial prejudices, an attempt to engage in an intercultural dialogue can be a well trusted means of laying the groundwork of a new human solidarity in a plural world. The question then is whether we are at the point in history when we should "lose our faith in man" or we must work to prepare conditions which form the basis of how an intercultural dialogue works to forge human solidarity in a plural world. It goes without saying that Tagore is the witness whose writings will help us to discern whether or not we are moving toward greater cultural dialogue and human solidarity in our world.
We can look back on Tagore's idea of intercultural dialogue but also his anti-political critique of modern civilization as opening the way to the gradual achievement of such a vision. If Tagore's philosophy is the outcome of the conflicts and aspirations in modern India, philosophy in turn is the moral standard by which he judges progress. Tagore was opposed to modern civilization for its lack of wholeness and its predilection for the material rather than the moral progress of humankind. Tagore had no illusion about what is called "progress" and has come to be synonymous of the law of necessity rather than the law of truth. For Tagore, progress was the free expression of human personality in harmony with life. Therefore, the real crisis of modern civilization was due, not to the conflict and clash between cultures, but between Man and the idea of life as a whole. According to Tagore, the problem of Man lies to a great extent in his inability to relate to the ideal of wholeness. His stress on the uplifting of human life through "freedom from the servitude of the fetish of hugeness", is related to his deep-set conviction that there is no inherent contradiction between the claims of the so-called opposites such as the human and the divine, beauty and truth, social responsibility and individual rights, respect for tradition and openness towards modernity and finally love of one's country and belief in the unity of mankind. For Tagore, these opposites can and must be reconciled, not by force and subjugation, but by finding a true harmony out of the apparent divergences. That is why, perhaps, Tagore moved about not only his native Indians, but among the enlightened and wise men of many cultures of the world. "I do not put my faith in any new institution," he said in 1920, "but in the individuals all over the world who think clearly, feel nobly, and act rightly, thus becoming the channels of moral truth."
Tagore was certainly thinking of a universal culture in which the great minds of each nation would be directly accessible to all men. That is why the fundamental approach remained constant in all Tagore's moves along the national and international lines. Tagore was convinced that "The heart of men is composed of rhythm", but due to modern civilization, it is at present broken. This point of view expressed itself through the Tagorian doctrine of the Greater Man. "I have believed that the truth of man is in the Greater Man…", says Tagore. And he continues: "I have come into earth's great pilgrimage where, in the heart of history of all countries, of all races and of all times-the supreme Man-God resides." This attitude is not the attitude of a man who wishes to be above the challenge of life and who barricades himself in his ivory tower. On the contrary, Tagore's acquaintances and friendships during his trips to the East and the West, broadened his humanist sympathies, which were already broad enough, and deepened his understanding of the intellectual and spiritual urges that had spurred the Western and the Eastern minds to great achievements. Henceforth, Tagore was more a citizen of the world than an Indian, or more precisely he was a cosmopolitan Indian, because he belonged to the Indian cultural space without being involved with the idea of a particular territory with borders. As a literal translation of his novel "Ghare Baire" suggests, he was "At Home and Outside". Standing between Asia and Europe, without submitting to the idea of a clash among them, Tagore extended the meaning and pragmatic importance of the critical intercultural dialogue as nobody else had done before him. By extending his vision of civilization beyond the bounds of mere particularism, Tagore placed the idea of a whole world as of supreme value. For him, the whole world should be viewed as a single family where different nations are its members, each contributing its quota to the welfare of the whole. Equally important is Tagore's assertion that "the Man's world is a moral world which would be dangerous for us to ignore." Today in a time when mankind is confronted with a grim scenario involving clashes of national self interest and ethnic and racial prejudices, an attempt to engage in an intercultural dialogue can be a well trusted means of laying the groundwork of a new human solidarity in a plural world. The question then is whether we are at the point in history when we should "lose our faith in man" or we must work to prepare conditions which form the basis of how an intercultural dialogue works to forge human solidarity in a plural world. It goes without saying that Tagore is the witness whose writings will help us to discern whether or not we are moving toward greater cultural dialogue and human solidarity in our world.
با پایان اصلاحات و آغاز ریاست جمهوری احمدینژاد دوران جدیدی از نفوذ سپاه در ارکان کشور شکل گرفت که از نظر کمیت (حضور ملموس نظامیان) و کیفیت (دخالت آشکار سپاه در امور کشور) با هیچ دورهی دیگری در سی و یک سال گذشته قابل مقایسه نیست؛ به گونهای که میتوان آن را دوران طلایی تسلط سپاه بر ارکان کشور دانست. سپاه که با بهرهگیری از توان حزب پادگانی و در سایه برنامهریزی دقیق بیت رهبری برای مهندسی نتیجه انتخابات ریاست جمهوری نهم توانسته بود کاندیدای گمنام، اما مطیع و همسو با خود را پیروز صحنه نماید؛ طبیعتا انتظار برآورده کردن طیف وسیعی از مطالبات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را نیز از او داشت.
در دولت نهم علاوه بر حضور پررنگ پاسداران در تشکیل کابینه، تعداد زیادی از استانداران و مسئولان ردههای میانی از بین نیروهای سپاه برگزیده شدند. اگر چه جایگزینی مدیران لیبرالمسلک و غیر همسو با ولایت مطلقه فقیه و در عین حال تشدید تهدیدهای خارجی مبنی بر افزایش احتمال حمله آمریکا و یا اسرائیل برای توجیه سپردن پستهای مدیریتی به نیروهای نظامی به کار برده میشد؛ اما واضح بود که این اقدام حساب شده اهداف دیگری از جمله میلیتاریزه نمودن فضای کشور را تعقیب مینمود و افقهای دیگری مانند وقایع پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم (که علیرغم سرکوب شدید و وحشیانه مردم معترض، کمترین اعتراض و اختلالی را در بدنه مدیریتی کشور شاهد نبودیم) را مد نظر قرار دادهاند (1).
علاوه بر تغییر بافت مدیریتی کشور به نفع نظامیان، محمود احمدینژاد در زمینه بسط و گسترش نفوذ اقتصادی سپاه نیز سنگ تمام گذاشت و در اولین بودجه سالانهای که به مجلس ارائه داد با گنجاندن ماده واحدهای، معامله با شرکتهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را مشمول ترک تشریفات مناقصه اعلام نمود و به این ترتیب رویکرد به شدت فسادآور، نظارتگریز و غیر علمی و کاهنده کیفیت در اجرای پروژهها و طرحهای اقتصادی را که در تمام طول مدت حضورش در شهرداری به کار گرفته بود، به کل کشور تعمیم داد. البته این روند در طول پنج سال گذشته از یک شیب صعودی برخوردار بوده است و امروزه علاوه بر اختصاص پروژههای ملی چند میلیارد دلاری با ترک تشریفات مناقصه به شرکتهای وابسته به سپاه، بنگاههای اقتصادی عظیم نیز یکی پس از دیگری از سوی این نهاد نظامی خریداری میشوند. پیشبینی میشود که واگذاری شرکت مخابرات ایران با سود سرشار سالانه صدها میلیارد تومانی پس از شرکت کشتیسازی صدرا آخرین نمونه از آن نخواهد بود و روند تسلط سپاه بر صنایع مادر و مهم کشور همچنان ادامه خواهد یافت.
اقتدارگرایان که در تحلیل خود از اوضاع کشور مهمترین عامل مقاومت در برابر استقرار کامل استبداد دینی را رشد طبقه متوسط شهری و افزایش آگاهیهای عمومی دانسته و منشا همه مشکلات را عوامل خارجی میدانند؛ نیرویی آموزشدیدهتر، مطمئنتر و کارآزمودهتر از سپاه برای سرکوب و کوچک نمودن حتیالامکان طبقه متوسط شهری نیافتهاند
در تمام سالیان پس از انقلاب، سپاه همواره دارای رویکرد فرهنگی در کنار اقدامات نظامی و سپس فعالیتهای اقتصادی بوده است؛ اما با انتخاب یکی از فرماندهان سپاه به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت نهم که مهمترین سابقهاش در این حوزه سردبیری روزنامه کیهان بود، این تلاش و اهتمام مخصوصا برای قبضه نمودن مجاری فرهنگی کشور ابعاد تازهای یافت و اقدامات گستردهای برای مقابله با آنچه که هجوم فرهنگ غرب و شبیخون دشمن قلمداد میشد صورت گرفت.
سردار صفار هرندی که رسما اعلام کرد دوران «ارشاد» فرا رسیده است، دور جدید و بیسابقهای از سانسور، توقیف مطبوعات، محدودیت در سینما و بازار کتاب را پدید آورد که به نظر بسیاری از آگاهان در سالهای پس از انقلاب بیسابقه بوده است. علاوه بر این، حمایت از نهادهای وابسته مانند بسیج و هیئتهای مذهبی به شدت افرایش یافت و در همین راستا وزیر ارشاد از طرحی برای جایگزینی بسیج و مساجد به جای احزاب و سایر نهادهای اجتماعی و مدنی خبر داد.
آنچه که در این مختصر به صورت توصیفی (و البته غیر تحلیلی) در مورد نقش سپاه در تحولات سی و یک سال گذشته مورد اشاره قرار گرفت، نشان میدهد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به صورت روزافزونی بر حوزههای مختلف اجرایی کشور چنگاندازی نموده و در حال حاضر به یکی از کلیدیترین نهادهای حاکمیت فقها بر ایران تبدیل شده است (2).
در تبیین چرایی این اتفاق به طور خلاصه میتوان گفت که اقتدارگرایان که در تحلیل خود از اوضاع کشور مهمترین عامل مقاومت در برابر استقرار کامل استبداد دینی را رشد طبقه متوسط شهری و افزایش آگاهیهای عمومی میدانند و بدون توجه به ناتوانی ساختاری و دانشی خود و ناکارآمدی نظام مبتنی بر ولایت مطلقه فقیه در اداره امور کشور، منشا همه مشکلات را عوامل خارجی میدانند؛ نیرویی آموزشدیدهتر، مطمئنتر و کارآزمودهتر از سپاه برای سرکوب و کوچک نمودن حتیالامکان طبقه متوسط شهری نیافتهاند (3). به همین دلیل با کنار گذاشتن هرگونه مماشات و تعارفی در حال سپردن همه امور از اقتصاد و سیاست و فرهنگ گرفته تا مدیریت و وکالت و قضا به سپاه هستند. اما نمونههای تاریخی و تجارب دنیای مدرن نشان داده است که سپردن همه امور کشور به نظامیان یا به عبارت دیگر میلیتاریزه کردن ایران (در نتیجه کاهش شدید مشروعیت سیاسی حاکمان) مسیر بنبستی است که جز فروپاشی و زوال حکومت فقها دورنمای دیگری برای آن قابل تصور نیست.
—————
پی نوشتها:
1ـ مقایسه این موضوع با جریان تحصن نمایندگان مجلس ششم در اعتراض به رد صلاحیتهای فلهای شورای نگهبان و استعفای تعداد زیادی از مدیران دولتی در حمایت از آنها و تهدید وزارت کشور به عدم برگزاری انتخابات مجلس هفتم به خوبی بیانگر تغییر بافت مدیریتی کشور به نفع اقتدارگرایان است؛ زیرا در جریان وقایع پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم علیرغم کاربرد خشنترین روشها در سرکوب اعتراضات مدنی مردم و یا وقوع فجایعی مانند آنچه که در بازداشتگاه کهریزک رخ داد نه تنها در بدنه مدیریت اجرایی کشور کمترین اعتراض قابل مشاهدهای پدید نیامد؛ بلکه همراهی و تائید بخش عمدهای از نومدیرانی که به تازگی پادگانها را ترک نموده بودند و از منطق نظامی برای حل معضلات مدیرتی کشور استفاده میکردند را نیز بهمراه داشت!
2ـ این نقش کلیدی مخصوصا پس از کودتای انتخاباتی سال گذشته که با برنامهریزی بیت رهبری و معاونت سیاسی سپاه اتفاق افتاد، بیش از پیش برجسته و در کانون توجه قرار گرفته است.
3ـ در تحلیلهای داخلی معاونت سیاسی سپاه، مهمترین مانع بر سر راه تثبیت حاکمیت دینی رشد طبقه متوسط شهری در مسیر اومانیسم غربی و سرمایهداری تلقی میشود. به همین دلیل تغییر جهتگیری این بخش مهم از جامعه ایران به هر نحو ممکن و در غیر این صورت سرکوب و ممانعت از رشد آن در دستور کار سپاه قرار گرفته است، زیرا از نظر آنها این سرکوب میتواند کنترل بیشتر بر اوضاع و کاهش مطالبات اجتماعی و تثبیت حکومت فقها را در پی داشته باشد.
*روزنامه نگار و عضو سابق شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی
مرتبط:
ـ سپاه حزبی مسلح برای یکدست کردن قدرت
ـ دوره سازندگی: فصل ورود آشکار سپاه به حوزه اقتصاد
ـ دوره اصلاحات: فصل ورود آشکار سپاه به حوزه سیاست
برای آنکه چراغ راهی برای حال و آینده داشته باشیم، خوب است که همواره به گذشته نظر بیاندازیم. انگیزه تهران ریویو از مصاحبه با سیاستشناس بلغارِ، ایوان کراستو هم همین نگاه به گذشته بود برای دیدن آنچه در پیش روست. کراستو رئیس مرکز راهبردهای آزادیخواه در صوفیه و از اعضای هیئت شورای اروپا در روابط بینالملل است. در یک نظرسنجی که در سال 2008 صورت گرفت، او در میان 100 روشنفکرِ عرصه عمومی در مرتبه 85 قرار گرفت.
مخالفان و معترضان به وضع موجود در ایران میتوانند از تحولات، معضلات، و روشها و راهبردهایی که مخالفان در دوره شوروی در اروپای شرقی در پیش میگرفتند، نکتهها بیاموزند و ایوان کراستو متخصص این حوزه است. البته بر ما روشن است که صرف مقایسه، پاسخگوی همه پرسشها نیست؛ اما مشابهتهایی بین جنبش اعتراضی در اروپای شرقی و جنبش سبز ایران وجود دارد.
نخستین مشابهت، مشابهت از حیث ایدئولوژیک بودن حکومتهاست. جمهوری اسلامی نیز گرایشهای آرمانخواهانه و بنابراین تمامتخواهانه خاص خود را دارد. شیوه تفکر جمعگرایانه در سیاستگذاری که بر همین ایدئولوژی مبتنی است و روی آوردن به سرمایهداری دولتی (یا نظامی) به شیوه مرضیه حکومت بدل شده که مغایر اندیشههای نخبگان نخستین سالهای پس از انقلاب است. دومین مشابهتی که میان اروپای شرقی زیر سیطره شوروی و ایران امروز دیده میشود طرز رفتار نیروهای امنیتی و انتظامی است که موجب بیاعتمادی مردم به یکدیگر شدند. و سرانجام اینکه اغلب رهبران جنبش سبز از «مریدان» و باورمندان به بنیانگذار جمهوری اسلامی (آیتالله خمینی) بودند، درست همانطور که روزگاری کمونیسم، «برترین باور» مخالفان در اروپای شرقی بود. همه این عوامل، توجه و آشنایی ایرانیان را با تاریخ اخیر اروپای شرقی و روشهایی که مخالفان و معترضان در آنجا در پیش گرفتند و دشواریهایی که پیش رویشان بود ضروری و ارزشمند میسازد.
آقای کراستو ، شما روشهای مختلفی را که مخالفان و معترضان در اروپای شرقی در دوره حاکمیت کمونیستها در پیش گرفتند چگونه توضیح میدهید؟ رویاروییهای بیرون از نظام سیاسی؛ اصلاحات سیاسی درون نظام سیاسی و تغییر شیوه از مبارزات سیاسی به منازعات جامعه مدنی. به نظر شما کدام شیوه موفقترین شیوه بود و چرا؟
یکی از خصوصیات بارز و متمایز جنبش اعتراضی در اروپای شرقی این بود که در اغلب آنها مخالفان کسانی بودند که پیشتر نظام سیاسی حاکم را باور داشتند. کار آنان از مارکسیستهای منتقد نظامهای حاکم کمونیستی آغاز شد و چندی هم امید داشتند که آن نظام را اصلاح کنند؛ اما سرانجام به مخالفانی بدل شدند که میخواستند به کل بساط حکومت را برچینند. این از توضیح در باب تحول ایدئولوژیک آنان و خواستشان برای ایجاد تغییر. سرکوب انقلاب مجارستان در سال 1956 به دست شوروی و پیش آمد «بهار پراگ» در سال 1968 زنگ خطرهایی بود که ذهنیت مخالفان را متوجه واقعیت موجود کرد. فرض اساسی شیوه انقلاب «خویشتندارانه»، که مفهومی خاص مخالفان در اروپای شرقی بود، آن بود که مخالفان امکان تغییر توأم با خشونت را از گزینههای موجود کنار گذاشتهاند. مخالفان از میل به راه افتادن ماشین سرکوب شوروی و نیز پیامدهای مخرب هرگونه خشونت انقلابی آگاه بودند. بنابراین، حمله به بنیانهای اخلاقی قدرت کمونیستی و ساختن جامعهای موازی که در آن مردم طبق ارزشهای اخلاقی خود زندگی کنند، به شیوه اصلی مبارزه مخالفان بدل شد.
مخالفان ایرانی باید پیش از دم زدن از ایدئولوژیهای دیگر، بسیار بیش از این از اخلاقیات سخن بگویند و از تحقیر و توهینی که به شرافت و کرامت انسانی شده و میشود
توجه به عناصر اصلاحی در درون نظام کمونیستی، عنصر اصلی دیگری بود که مخالفان آن را در زمره شیوهها و راهبردهای مبارزاتشان قرار دادند. این عنصر بهویژه پس از روی کار آمدن گورباچف اهمیتی خاص یافت. اما همانطور که تاریخنگار آمریکایی استفن کوتین در کتاب اخیرش «جامعه غیرمدنی» (The Uncivil Society ) نشان داده ـ به استثنای لهستان ـ بهتر است تغییر در اروپای شرقی را فروپاشی نظامی کمونیستی عاری از اصول اخلاقی به شمار آوریم تا شورش و قیام جامعه مدنی. این وقایع مثل آواری بود که بر سر کمونیسم فرو ریخت.
مخالفان ایرانی باید پیش از دم زدن از ایدئولوژیهای دیگر، بسیار بیش از این از اخلاقیات سخن بگویند و از تحقیر و توهینی که به شرافت و کرامت انسانی شده و میشود.
شما نقش و برنامهها و چشمانداز امروزی روسیه را در قبال جهان چگونه توضیح میدهید؟ و اینکه اینها همه چه تأثیری در رابطه روسیه و ایران و آمریکا دارد؟ مخالفان ایرانی چگونه میتوانند بر برنامههای سیاسی روسیه در قبال حکومت ایران تأثیر بگذارند؟
پوتین گفته که «روسیه یا باید قدرتی بزرگ باشد یا اصلاً وجود نداشته باشد». همه هم و غم رهبری فعلی روسیه تلاش برای بالا بردن ثبات قدرتاش و افزودن بر اهمیت ژئوپولیتیکاش است. در چنین زمینهای نگرش کرملین به ایران، نگرشی چند وجهی و پیچیده است. واضح است که روسیه از بدل شدن ایران به قدرتی هستهای هراس دارد. در عین حال روسیه از انزوای کنونی ایران منتفع میشود؛ زیرا تهران تا حد زیادی از دسترسی داشتن به بازارهای عمده نفت و گاز محروم میماند. از طرف دیگر روسیه از این هراس دارد که بیثبات شدن ایران موجب گسترش آشوب و ناامنی در بخشهای مسلماننشینی شود که سابقاً جزو شوروی بودند و اکنون در همسایگی روسیهاند. پس از آخرین انتخابات ریاست جمهوری، روسیه از بیم آنکه مبادا نفوذ واشینگتن در منطقه افزایش پیدا کند، طرف حکومت کنونی را گرفت؛ اما شعارهای ضد روسی در بعضی از تظاهرات جنبش سبز، رهبری روسیه را نگران کرد که مبادا خود گروگان رژیمی نامردمی و نامحبوب شود. بنابراین، روسیه در حال حاضر به گونهای پشتک واروی دیپلماتیک توسل جسته و از یک طرف از تحریمهای سازمان ملل علیه تهران حمایت میکند و از طرف دیگر روابط اقتصادی و سیاسیاش با احمدینژاد را گسترش میدهد. به نظر میرسد بیم و نگرانی مسکو از بروز یک انقلاب رنگی در ایران بسیار بیش از نگرانیاش از یک ایران هستهای است.
جنبش سبز باید همه توانش را به کار گیرد که ارتباطش را با نیروهای اصلاحطلب درون حاکمیت حفظ و تقویت کند
پرسشهای اصلیای که رهبران جنبش سبز یا هر گروه مخالف دیگری باید در حال حاضر و برای «روز مبادا» ـ لحظه احتمالی سرنگونی حکومت اسلامی ـ پاسخهایی برای آنها آماده کنند، کدامند؟ آنان پیش از آن که احتمالاً قدرت را به دست گیرند باید خود را برای چه چیز آماده کنند و باید سعی کنند بر سر چه نکاتی با یکدیگر به توافق و سازش برسند؟
طی بیست سال گذشته از تجربه اروپای شرقی زیاد سخن گفته شده؛ اما به طرزی متناقضنما، ایران یکی از اندک جاهایی در جهان است که تجربه اروپای شرقی در آن به کار میآید و با آن ربطهایی مییابد. ایران جامعهای پساانقلابی است و قدرت حاکم تا حد زیادی مشروعیتاش را از میراث بازمانده از انقلاب سال 1357 کسب میکند. ضدیت خشونتآمیز با آمریکا از سلاحهای اصلی حکومت است. اقتصاد در بحران دائمی است. مردم باسوادند و اکثریت جوانان و شهرنشینان همدل و طرفدار مخالفاناند. آخرین انتخابات هم کاملاً مشروعیت انتخابات حکومتی را مخدوش ساخت.
در چنین وضعی است که برخی از درسهای اصلی انقلابهای اروپای شرقی به کار ایران هم میآید. نخست اینکه، جنبش سبز باید همه توانش را به کار گیرد که ارتباطش را با نیروهای اصلاحطلب درون حاکمیت حفظ و تقویت کند. دوم اینکه نیروهای مخالف ایرانی باید بیش از هر نوع بیان ایدئولوژیک، با زبان و بیانی اخلاقی یادآور تحقیر و توهینهایی شوند که به شرافت و کرامت انسانی روا داشته شده و میشود و نیز باید بر ماهیت دموکراتیک و مسالمتآمیز تغییری که خواهان آن هستند، اصرار ورزند. و سوم اینکه، نیروهای مخالف ایرانی برای رسیدن به آیندهای بهتر با چشماندازی روشنتر باید به طور مداوم یادآور مشکلاتی شوند که موجب شکست رژیم شده است.
روز پنجشنبه در مراسمی که به مناسبت درگذشت یکی از همشهریان مهدی کروبی در مسجد نور میدان فاطمی برگزار شده بود، گروهی به مهدی کروبی حمله کردند و با پرتاب گاز اشکآور مراسم را به هم زدند.
خبرگزاری فارس که به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دولت نزدیک است، در گزارشی یکسویه نوشت: «گروهی از حاضران در این مراسم قصد داشتند به صورت فیزیکی کروبی را از مسجد بیرون کنند که با مقابله محافظان کروبی روبرو شدند. محافظان کروبی با استفاده از افشانههای گاز اشکآور و کشیدن سلاح حاضران در مسجد نور را تهدید کردند.»
اما تقی کروبی، فرزند مهدی کروبی در روز پنجشنبه و در گفتوگو با دویچهوله نیروهای سپاه پاسداران را به عنوان کسانی که به مهدی کروبی حمله کردهاند معرفی کرد.
تقی کروبی گفت: «آقای کروبی برای شرکت در مراسم ختم یکی از دوستان و همشریانشان به مسجد نور رفتند. هنگام حضور آقای کروبی در مراسم، افراد سپاه پاسداران که حدود ده نفر بودند، به مسجد آمدند و حتا یکی از آنها از محافظ آقای کروبی بهخاطر شباهت ظاهری سوال میکند، شما هم از سپاه هستید؟ هنگامی که جمعیت به این آقایان نزدیک میشوند، این آقایان چون مسلح بودند، اسلحهشان را خارج میکنند و به سمت جمعیت گاز اشکآور پرتاب میکنند. این کارها را به خاطر نگرانی از جمعیت خشمگینی که آنجا بودند آنجام دادند.»
در برابر این پرسش که «فکر میکنید دلیل حمله امروز به آقای کروبی چیست؟» تقی کروبی گفت: «این نشاندهندهی ناراحتی از مسائلیست که در چند روز گذشته اتفاق افتاده، یعنی مواضع پدر درباره عدم شرکت نظامیان در عرصه سیاست و اقتصاد و پاسخی که پدر به آقای احمد جنتی دادند.»
فرزند کروبی افزود: «همزمانی حضور این افراد نظامی در صحنه و استفاده سایت متعلق به سپاه پاسداران، یعنی خبرگزاری فارس، که همواره مقدمهچینی برای چنین اقداماتی میکند، نشاندهندهی یک حرکت سازماندهی شده است.»
وزارت امور خارجه در گزارش سالیانه خود درباره وضعیت تروریسم در جهان در سال ۲۰۰۹ اعلام کرد: ایران همانند سال های گذشته فعال ترین «دولت حامی تروریسم» است.
به گزارش رادیو فردا، وزارت امور خارجه در گزارش سالیانه خود درباره تروریسم، که روز پنجشنبه منتشرشد، نوشته است: ایران با حمایت از گروه های مسلح در خاورمیانه و آسیای میانه نقش بسیار بی ثبات کننده ای در این مناطق بازی می کند.
در این گزارش همچنین گفته شده که دولت ایران، حامی اصلی گروه هایی است که مخالف با روند صلح خاور میانه هستند.
کوبا، جمهوری اسلامی ایران، سودان و سوریه، چهار کشوری هستند که در فصل سوم گزارش سالانۀ وزارت خارجۀ آمریکا در مورد تروریسم جهانی، به عنوان دولت های حامی تروریسم معرفی شده اند.
در بخش مربوط به ایران گفته شده است که نیروی قدس سپاه پاسداران در« نقش بازوی عملیات خارجی ایران» و « مکانیسم اولیه برای ایجاد و حمایت از تروریسم بشمار می رود.»
در این گزارش همچنین آمده است که: « جمهوری اسلامی ایران، به آموزش اعضای سازمان فلسطینی حماس و دیگر گروه های تروریستی مانند جهاد اسلامی فلسطین و جبهۀ خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی عمومی ادامه داده و پول و اسلحه در اختیار آنها قرار می دهد. طی سال ۲۰۰۹ میلادی، دولت ایران همچنین صدها میلیون دلار را در پشتیبانی از حزب الله لبنان خرج کرده و هزاران نفر از جنگجویان حزب الله را در اردوگاه هایی در ایران، آموزش داده است.»
وزارت خارجۀ آمریکا می گوید که از هنگام پایان جنگ اسراییل و حزب الله در سال ۲۰۰۶ میلادی، جمهوری اسلامی ایران برخلاف قطعنامۀ ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل به تجدید تسلیحاتی حزب الله ادامه داده است.
در این گزارش به آموزش اعضای « طالبان » توسط دولت ایران نیز تاکید و گفته می شود که نیروی قدس سپاه، آموزش های مربوط به واحدهای کوچک تاکتیکی را به طالبان ارایه داده و سلاح های سبک و مواد منفجره در اختیار آنان قرار داده است.
در گزارش سالانۀ وزارت خارجۀ آمریکا علاوه براین آمده است که: «به رغم تقاضاهای مکرر پشتیبانی برای ثبات در عراق، مقام های ایرانی به حمایت های مرگبار از گروه های ستیزه جوی شیعه ادامه داده اند و علاوه بر کمک های مالی و آموزشی، آنها را به سلاح های گوناگون مسلح کرده اند که نیروهای آمریکایی و عراقی را هدف قرار می دهند.»
دولت آمریکا در این گزارش سالانه، نیروی قدس سپاه و حزب الله لبنان را متهم کرده که به طور مشترک به آموزش ستیزه جویان عراقی در خارج از این کشور برای تولید و استفاده از تکنولوژی انفجاری پیچیده و سایر سلاح های پیشرفته ادامه می دهند.
میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت ایران با انتشار پیامی خطاب به زندانیان سیاسی اعتصابی از آنان خواست به اعتصاب غذای خود پایان دهند.
به گزارش تارنمای کلمه، موسوی ضمن حمایت از خواستههای زندانیان نوشت: «اکنون که پیام شما و خانوادههای مبارزتان در سطح جهان و داخل کشور منتشر شده است، مردم نگران سلامتی شما به عنوان سرمایه های سبز کشورند.»
میرحسین موسوی در پیام خود همچنین از مسئولان زندانها خواست که «حقوق همهی زندانیان را بر اساس همان قوانین و آئیننامههای ناقصی که وجود دارد، محترم شمارند و بیش از این آبرو و حیثیت کشور را در پیش ملتهای جهان در معرض حراج نگذارند.»
پیش از این نیز عدهای از شخصیتهای سیاسی و اجتماعی، از جمله مهدی کروبی، عبدالله نوری و پروین فهیمی، از زندانیان سیاسی اعتصابکننده درخواست کردهبودند که به اعتصاب خود پایان دهند.
همچنین زندانیان سیاسی زندان رجایی شهر کرج نیز با انتشار نامهی سرگشادهای ضمن حمایت از خواستههای اعتصابکنندگان، از آنها خواسته بودند که اعتصاب غذای خود را بشکنند.
از سوی دیگر جبههی مشارکت ایران اسلامی با انتشار بیانیهی تازهای خواستار همراهی وهمبستگی مردم با زندانیان سیاسی و خانواده های آنان شد.
جبهه مشارکت در بیانیهی خود از همهی آنانی که در راهپیمایی ۲۵ خرداد سال گذشته شرکت کردند دعوت کرد تا روز شنبه ۱۶ مرداد «به نشانهی همراهی و همبستگی با اعتصاب غذای زندانیان بند ۳۵۰ اوین و خانواده های نگران آنها که به همراه عزیزانشان در اعتصاب غذا بسر می برند، روزه سیاسی بگیرند.»
هفده زندانی سیاسی از دوازده روز پیش به خاطر اعتراض به شرایط نامناسب بند ۳۵۰ و رفتارهای ماموران زندان به سلول انفرادی منتقل شده و دست به اعتصاب غذا زدهاند.
پنج خواستهی زندانیان، رعایت کامل حقوق زندانیان در آییننامهی سازمان زندانها؛ برخورد با زندانبانان قانونشکن؛ آزادی سریع و بدون قید و شرط بابک بردبار،عکاس خبری؛ افزایش فضای سرانه، زمان تلفن، امکانات بهداشتی و درمانی برای هر زندانی و اجرای فوری و کامل قوانین و موارد مصوب مرتبط با زندانیان عنوان شدهاست.»
مجید دری، مجید توکلی، عبدالله مومنی، علی ملیحی، ضیاالدین نبوی، کیوان صمیمی، نادر (ابراهیم) بابایی، حمیدرضا محمدی، پیمان کریمی آزاد، بهمن احمدی امویی، بابک بردبار، جعفر اقدامی، علی پرویز، غلامحسین عرشی، حسین نورانینژاد، محمدحسین سهرابیراد و کوهیار گودرزی ١٧ زندانی سیاسی هستند که در زندان اوین دست به اعتصاب غذا زدهاند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر