نصر حامد ابوزيد، قرآن پژوه و متفكر مصري، در سن ۶۷ سالگي در بيمارستاني در شهر قاهره از دنيا رفت.آقاي ابوزيد از جمله متفكراني بود كه نگاهي نوگرايانه به آموزه هاي ديني داشت و به همين دليل با مخالفت هاي شديدي از سوي متوليان رسمي دين اسلام روبرو بود.يكي از اصلي ترين نظريات نصر حامد ابوزيد اعتقاد او به بشري بودن قرآن، كتاب مقدس مسلمانان بود. او همچنين مي گفت براي تفسير قرآن بايد از علوم رايج استفاده كرد.
آقاي ابو زيد اين نظريات خود را از جمله در كتابي كه با عنوان "معناي متن" كه به فارسي ترجمه شده است، مطرح كرده بود.
نظريات آقاي ابوزيد باعث شد كه مفتيان مصري در سال ۱۹۹۵ او را مرتد اعلام كنند و دادگاهي در مصر حكم كند كه همسر آقاي ابوزيد بايد از او جدا شود.
در پي صدور حكم ارتداد نصر حامد ابوزيد، گروه جهاد اسلامي مصر اعلام كرد آقاي ابوزيد را به قتل خواهد رساند و همين مسئله باعث شد نصر حامد ابوزيد در سال ۱۹۹۵ به همراه همسرش مصر را ترك كند.
او مدتي در مادريد، پايتخت اسپانيا، زندگي كرد و سپس به هلند رفت و تا پايان عمر در آنجا زندگي كرد.
نصر حامد ابوزيد دكتراي خود را در شته ادبيات عرب از دانشگاه قاهره گرفته بود و تا پيش از تبعيد خود خواسته از مصر، در همين دانشگاه تدريس مي كرد.
انتشار نظريات آقاي ابوزيد در ايرن هم با مسائلي مواجه بود.
در پي انتشار مصاحبه اختصاصي و مفصلي با نصر حامد ابوزيد در مجله كيان كه در اين مصاحبه نظرات آقاي ابوزيد در مورد قرآن مطرح شده بود، اين نشريه توقيف شد.
مجله كيان از شناخته شده ترين نشريات نزديك به روشنفكران ديني در ايران بود كه به ويژه در انتشار نظريات عبدالكريم سروش، متفكر ديني ايراني، نقشي محوري داشت.
درگذشت قرآن پژوهي كه تكفير شددنياي اسلام قرآن پژوهي را از دست داد كه روزگاري "مرتد" خوانده و همسرش به او "حرام" شد.
ماجراي جنجالي نصر حامد ابوزيد در سال 1992 و در هنگام تقاضاي او براي ارتقا از سمت دانشياري به استادي دپارتمان عربي دانشگاه قاهره آغاز شد.
او كتابها و مقالات خود را به كميته ارزشيابي دانشگاه ارائه كرد، اما چند تن از اعضاي كميته در جريان بررسي آثارش وي را متهم به "توهين" به اسلام كردند؛ اتهامي كه نه فقط موجب رد درخواست او شد بلكه پاي مدعيان ديگري را به ميان كشيد كه با استناد به قرائت خود از شريعت اسلامي توانستند در دادگاه مصر او را "مرتد" اعلام كنند.
كار به اينجا خاتمه پيدا نكرد. دادگاه تحت اين عنوان كه حامد ابوزيد "كافر" شده است ازدواج همسر مسلمانش را نيز باطل اعلام كرد.
اما اين همه خشم عليه كسي بود كه گفته مي شد در هشت سالگي حافظ قرآن بوده و در دوازده سالگي به اتهام ارتباط با اخوان المسلمين به زندان افتاده است. حامد ابوزيد تحت تاثير اين علقه هاي ديني بود كه به مطالعات اسلامي و زبان شناسي روي آورد. اما او به تدريج با فراگرفتن تئوري هاي ارتباطات و زبان شناسي، نظريات جديدي دربار فهم و تفسير قرآن ارائه كرد.
"پيامي از بهشت به زمين"ابو زيد قرآن را كلامي آسماني مي دانست كه از همان لحظه اي كه بر زبان پيامبر جاري شد به كتابي انساني بدل گشت. او در كتاب خود مفهوم النص كه به فارسي تحت عنوان "معناي متن" منتشر شده مي نويسد: "قطعا اين پيامي از بهشت به زمين است، اما پيامي كه جداي از قواعد و واقعيات، ساختار فراگير اين واقعيات و مهمتر از همه چهارچوب هاي فرهنگي (جامعه) نيست."
به اعتقاد او خداوند براي سخن با بندگانش بايد خود را در سطح آنان "تنزل" دهد و با استفاده از نظام فرهنگي و لغوي موجود با آنها سخن بگويد.
هيچ كس از قرآن لذت نمي برد. ما با تلاوت قرآن يا در هراسيم و يا در آرزوي بهشت. ما قرآن را به متني تبديل مي كنيم كه يا تشويق مي كند يا ارعاب. به هويچ و چماق (بدل مي كنيم). من مي خواهم قرآن را از اين زندان رها كنم تا يكبار ديگر مولد فرهنگ و هنري شود كه در جامعه ما خفه شده است.نصر حامد ابو زيد
ابو زيد با تاسي ازتوشيهيكو ايزوتسو اسلام شناس شهير ژاپني به بررسي هنجارها و عبارات قرآن پرداخت و اين نظريه را مطرح كرد كه خداوند به زباني سخن گفت كه واجد فرهنگ و واقعيات خاص و تاريخي اعراب بود.
اين فرهنگ و تاريخ را نبايد با عصاره پيام الهي اشتباه گرفت. بلكه با بهره گيري از تئوري و متدولوژي هاي زبان شناختي مي بايست وراي معاني تاريخ رفت تا بتوان پيام پيام دهنده را درك كرد.
او با تاثير پذيري از تاويل و هرمنيوتيك فيلسوفاني چون هانس گئورك گادامر به رابطه خاص و منحصر بفردي با قرآن قائل بود كه در اعصار و فضاهاي فرهنگي و اجتماعي گوناگون، متفاوت است. هيچ درك و تفسير قطعي، نهايي و يگانه اي از كتاب مقدس وجود ندارد.
به زعم ابوزيد كساني كه با نسبي بودن اين قرائت ها مخالفند با نفي عقلانيت بشري عملا پيام اصلي قرآن را نفي مي كنند. وي در كتاب مفهوم النص مي نويسد عبدالله بن عباس يكي از صحابه پيامبر و مفسرين مشهور قرآن تندر و رعد را به فرشته اي تشبيه كرد كه ابرها را با منجنيقي به حركت در مي آورد.
رهايي قرآن از "زندان حلال و حرام"به گفته ابو زيد همه مسلمين در آن زمان مي دانستند كه متون مقدس تبييني از پديده هاي فيزيكي و بشري ارائه نمي دهد، بلكه اين بر عهده عقل بشري است كه به مطالعه و شناخت طبيعت و انسان بپردازد: "چنين دركي (از نقش عقلانيت) است كه مشخصا جزء مهمترين ريشه هاي دستاوردهاي علمي و فني دانشمندان مسلمان به حساب مي آيد." دستاوردي كه به گفته او مسيحيان از مسلمين اخذ كردند و بنيان رنسانس را گذاردند.
مي خواهم به امت مسلمان بگويم كه من مسلمان به دنيا آمده، مسلمان بزرگ شده و مسلمان زندگي كرده ام و انشا الله مسلمان هم از دنيا خواهم رفت.نصر حامد ابوزيد
ابوزيد در تشريح رابطه اش با قرآن گفت بيش از سلفي ها كه خود را به "حلال و حرام" در متن محدود كرده اند به اين كتاب عشق مي ورزد. كتابي كه هنرهاي سمعي و بصري بي بديلي را خلق كرده، به گفته او امروز "ابزار" دست سياستبازان شده است:
"هيچ كس از قرآن لذت نمي برد. ما با تلاوت قرآن يا در هراسيم و يا در آرزوي بهشت. ما قرآن را به متني تبديل مي كنيم كه يا تشويق مي كند يا ارعاب. به هويچ و چماق (بدل مي كنيم). من مي خواهم قرآن را از اين زندان رها كنم تا يكبار ديگر مولد فرهنگ و هنري شود كه در جامعه ما خفه شده است."
ابو زيد با تمايز قائل شدن بين تاويل و تفسير نشان داد چگونه نسل اول متكلمين اسلامي همچون معتزله با بهره گيري از عقل به فهم قرآن همت گماردند. اما در قرون بعدي كه نقل جاي عقل را گرفت و تفسير جاي تاويل، اشاعره نقش استدلال عقلاني در فهم قرآن را انكار كردند و تاويل را نامجاز شمردند.
آنها معتقد بودند كه اگر بر اوصاف خداوند واژه هايي همچون بصير، رحيم و غيره بكار مي رود نمي توان از حد معناي لفظي آنها عبور كرد. اشاعره حتي در مورد بهشت و جهنم هم به همان صورت هاي آمده در قرآن اكتفا كردند و فراتر رفتن از آنها را جايز نشمردند و به اين ترتيب راه را بر يك نگرش فلسفي و عقلاني به دين بستند.
ابونصر در يكي از مهمترين كتابهاي خود بنام "الاتجاه العقلى فى التفسير" به دفاع از اين شيوه معتزله پرداخت و جهت گيري عقلي نسبت به قرآن يعني استفاده از دانش هاي بشري در فهم قرآن را نه فقط جايز بلكه ضروري شمرد.
او كه به سنت معتزله در ايران علاقه مند بود در ميان متفكرين ايراني نيز جايگاه و نفوذ ويژه اي داشت. علاوه بر "معناي متن" كتاب هاي ديگر او همچون "نقد گفتمان ديني" و "چنين گفت ابن عربي" به فارسي ترجمه شده است.
دادگاه تجديد نظر مصر سرانجام حكم ارتداد او را پس گرفت، اما ابو زيد از ترس افراطيون به هلند رفت و در دانشگاه ليدن به تدريس پرداخت. او روز دو شنبه در سن 67 سالگي در بيمارستاني در مصر در گذشت. جسد او قرار است در زادگاهش شهر طنطا به خاك سپرده شود.
ابو زيد در سال 2000 درمصاحبه اي گفت: "مي خواهم به امت مسلمان بگويم كه من مسلمان به دنيا آمده، مسلمان بزرگ شده و مسلمان زندگي كرده ام و انشا الله مسلمان هم از دنيا خواهم رفت."
اتحاديه اروپا فهرست تازه اي از هواپيماهاي ايران اير منتشر كرد كه اجازه پرواز به كشورهاي عضو اين اتحاديه را ندارند؛ اين فهرست بيش از نيمي از هواپيماهاي اين شركت را در بر مي گيرد.هلن كرنس، سخنگوي كميسيون حمل و نقل اتحاديه اروپا روز سه شنبه ۶ ژوييه (۱۵ تير) اعلام كرد كه پس از بازرسي ايمني هواپيماهاي ايران اير، هواپيماهاي بويينگ ۷۴۷ و بويينگ ۷۲۷ و ايرباس هاي ۳۲۰ اين شركت به فهرست ممنوعه پرواز به اتحاديه اروپا اضافه شده است.
آفتاب نيوز : بنا به گزارش شاهدان عيني از بازار تهران، جمعي از بازاريان در اعتراض به سياستهاي مالياتي دولت صبح امروز دست از كار كشيدند.اين گزارش حاكي است كه سراي پارچهفروشان، پاساژ قائم، بازار قماش و پرده، بازار عباسآباد و حمام چال از جمله بازارهايي بود كه امروز با نا آرامي و اعتراض بازاريان همراه بود. 
محمود بهرامي، بازيگر سينما و تلويزيون ايران به دليل عفونت ريوي در بيمارستان لبافينژاد تهران در ۷۳ سالگي درگذشت.اين بازيگر سينما و تلويزيون كه متولد سال ۱۳۱۶ در شهر تويسركان بود، بازيگري در سينما را از سال ۱۳۵۰ شروع كرد.از نخستين تجربه هاي سينمايي او بازي در فيلم خواستگار (محصول۱۳۵۱ ساخته علي حاتمي) بود.
وزارت خارجه نروژ روز دوشنبه گفت كه سفير ايران در اسلو را براي اعتراض به صدور احكام اعدام براي زني كه متهم به زنا است و مردي كه در نوجواني مرتكب قتل شده بود احضار كرده است.در جريان احضار سيد حسين رضواني همچنين در مورد پرونده مجيد توكلي دانشجوي زنداني در ايران اعتراض شد.
يك مرد آمريكايي كه در حين تماشاي مسابقات جام جهاني از صداي گريه نادختري خود به ستوه آمده بود، كودك دو ساله را خفه كرد.به گزارش ايسنا، هكتور كاسترو، ناپدري 28 ساله ، در حين پخش مسابقه فوتبال آمريكا - غنا، اين دختر بچه را كه دست از گريه نميكشيد آنقدر كتك زد كه دندههاي كودك بيچاره شكست و بعد او را با بي رحمي خفه كرد
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر