بي بي سي : با شروع ماه رمضان و آغاز پخش سريالي تاريخي به نام "معاويه و حسن و حسين"، بحث و جدل درباره اين سريال در برخي از كشورهاي عرب شروع شده است.
اين سريال در ۳۰ قسمت تهيه شده است، هر قسمت آن يك ساعت طول ميكشد و در طول ماه رمضان از بيش از ده كانال ماهوارهاي عربي پخش ميشود.
سريال دوراني پرالتهاب از تاريخ صدر اسلام را روايت ميكند: از مرگ پيامبر اسلام تا قتل عثمان، خليفه سوم، و ماجراهاي بعدي: خلافت امام علي، قتل او به دست يكي از خوارج به نام عبدالرحمن ابن ملجم در كوفه، مصالحه فرزندش امام حسن با معاويه، پايهگذار سلسله اموي، نشستن يزيد فرزند معاويه بر تخت خلافت، قيام حسين ابن علي، سرانجام ماجراي عاشورا و قتل امام حسين و يارانش در كربلا به دست لشكريان يزيد.
در دل همين دوران پرآشوب بود كه به گفته سازندگان اين سريال، مذهب شيعه شكل گرفت.
درباره كل اين دوران و ارزيابي رويدادهاي گوناگون آن، ميان پيروان شيعه و اهل تسنن اختلاف نظر جدي وجود دارد.
سريال ماجراهاي تاريخي را يكسره از ديدگاه اهل تسنن روايت ميكند.
نمايش اين سريال از آغاز ماه رمضان، با اعتراضات گسترده در كشورهاي عرب روبرو بوده و اكنون به ايران نيز رسيده است.
"بزرگترين سريال عربي"سريال "معاويه و حسن و حسين" با سرمايه مشترك چند كشور عرب حاشيه خليج فارس توسط كمپاني كويتي "مها" توليد شده است. پخش فيلم را "شركت تجارتي نور" بر عهده دارد.
فيلمنامه اين سريال توسط محمد يساري و محمد حسيان نوشته شده و عبدالباري ابوالخير، فيلمساز سوري، آن را كارگرداني كرده است.
عدهاي از بازيگران مشهور سينما و تلويزيون عرب در فيلم شركت دارند، از جمله رشيد عساف كه نقش معاويه را ايفا ميكند. نقش امام حسن و امام حسين توسط دو هنرپيشه اردني ايفا شده است.
محمد عنيزي، مدير شركت فيلمسازي "مها"، به كانال الجزيره گفته است كه اين سريال بيش از هشت ميليون دلار خرج برداشته و تا امروز پرخرجترين پروژه تلويزيوني در جهان عرب به شمار ميرود.
سريال پس از چند سال تداركات، سال گذشته در كشورهاي سوريه و اردن و لبنان و مغرب و امارات فيلمبرداري شد. گفته ميشود كه چند گريمور ايراني نيز با اين طرح همكاري داشتند
واقعيت تاريخي و معتقدات دينياز آغاز آشكار بود كه اين سريال با درونمايهاي چنين حساس و جدلانگيز، با واكنشهاي فراوان روبرو خواهد شد.
به همين خاطر سازندگان فيلم بر آن شدند كه موافقت مراجع اسلامي را كسب كنند. آنها موفق شدند رضايت و تائيد بسياري از مقامات ديني را در عربستان سعودي و يمن و كويت و بحرين به دست آورند.
افزون بر اين، مدير "شركت سينمايي مها" كه تدوين فيلمنامه و تصويب آن را بر عهده داشته، گفته است كه "گروهي كارشناس" در تمام مراحل فيلمبرداري حضور داشته و بر محتواي فيلم نظارت كرده است تا تمام جزئيات هم با اعتقادات ديني و هم با واقعيات تاريخي سازگار باشد.
با وجود اين تمهيدات، سريال با موجي از اعتراض، نه تنها در ميان شيعيان، روبرو شده است.
از همه مهمتر، در مصر مفتي "الأزهر"، بالاترين مرجع شرعي در جهان اسلام، از آغاز با توليد اين سريال مخالفت نشان داد.
علماي "ازهر" از بنياد با نمايش سيماي بزرگان اسلام در فيلم و تئاتر مخالف هستند. در حاليكه در سريال يادشده، سيماي گروهي از شخصيتهاي اسلامي توسط بازيگران حرفهاي "مجسم" شده است، از همه مهمتر سه فرزند امام علي: حسن و حسين و زينب.
در برخي از كشورهاي عرب برخي از فقيهان و مفتيان اعتراض كردهاند كه اين سريال بيش از پيش به اختلافها و دستهبنديها در ميان فرقههاي اسلامي دامن ميزند.
به ويژه در كشورهاي عرب، شيعيان از ديدگاه سريال ناخرسند هستند و آن را خلاف معتقدات خود ميدانند. در كويت سيد محمد مهري، از مراجع شيعه، اعلام كرده است كه گروهي از وكيلان دادگستري عليه فيلم اعلام جرم خواهند كرد و توقف پخش آن را خواستار خواهند شد.
در ايران نيز چند مرجع شيعه تماشاي فيلم را "حرام" دانستهاند.
وحدت يا نفاق؟در برابر اين مخالفتها و اعتراضها، بسياري از مراجع و نهادهاي "اهل سنت و جماعت" در عربستان سعودي و اردن و كشورهاي ديگر از محتواي فيلم و پيام آن دفاع كردهاند.
برخي از مراجع و علما آشكارا گفتهاند كه اين سريال در تقابل با "برداشت شيعي" از رويدادهاي صدر اسلام تهيه شده است. بعضي از منابع اشاره ميكنند كه اين سريال در پاسخ به مجموعه تلويزيوني "مختارنامه" ساخته شده، كه از تلويزيون جمهوري اسلامي ايران پخش شد.
سازندگان سريال "معاويه و حسن و حسين" گفتهاند كه هدف آنها نه حمله به باورهاي شيعيان، بلكه "بيان حقايق تاريخي براي تقويت اتحاد در ميان مسلمانان" بوده است.
براي نمونه فيلم شكلگيري "فتنه" عليه عثمان را تصوير ميكند و نشان ميدهد كه امام علي، و فرزندان او حسن و حسين در دفاع از خليفۀ سوم، در برابر كساني كه قصد قتل او را داشتند، تلاش كردند.
در دوران پس از عثمان نيز تأكيد ميشود كه امام حسن به سود معاويه از خلافت چشم پوشيد، تا مسلمانان دچار تفرقه نشوند و "وحدت و كيان اسلامي" در امان بماند.
در سريال از امام حسن و امام حسين، نوادگان پيامبر اسلام، ستايش شده است. اما معاويه نيز خليفهاي باايمان و پرهيزگار تصوير ميشود.
نكته گرهي در سريال پيدايش مذهب شيعه است. سازندگان فيلم پيدايش اين مذهب را تلويحا حاصل دسيسهچيني عبدالله بن سبا، يكي از شخصيتهاي مشكوك صدر اسلام، قلمداد ميكنند.
به نظر سازندگان سريال، اين عبدالله بن سبا و پيروان او بودند كه، بر خلاف نيت و خواست علي و فرزندانش، مذهب شيعه را برساختند.
عبدالله بن سبأ كه بود؟برخي از علماي اهل تسنن، به ويژه در ميان آيين وهابيت كه با شيعه دشمني كينهتوزانه دارند، تأسيس تشيع را به فردي مرموز به نام عبدالله بن سبأ نسبت ميدهند.
گفته ميشود كه ابن سبأ فردي يهودي بود كه در حوالي سال سي هجري به اسلام گرويد، اما در باطن به كيش خود باقي ماند، و تصميم گرفت با ايجاد تفرقه در ميان مسلمانان، از كيش تازه انتقام بگيرد.
طبق كتابهاي تاريخي، كه منشأ بيشتر آنها "تاريخ طبري" است، عبدالله ابن سبأ از پيروان علي بن ابيطالب بود و او را يگانه جانشين برحق پيامبر اسلام ميدانست.
گفته ميشود كه او در جايگاه امام علي اغراق و "غلو" ميكرد و به "عصمت" امام معتقد بود. از اين رو عبدالله بن سبأ را نخستين "غالي" دانستهاند، زيرا بر آن بود كه امام علي، پيامبر بعدي و حتي خود خداوند يا تجسمي از اوست. به همين خاطر بود كه امام علي به قتل يا سوزاندن او فرمان داد.
همچنين گفتهاند كه عبدالله بن سبأ در ماجرايي كه به قتل عثمان، خليفه سوم، انجاميد سخت فعال بود و مردم را به كشتن خليفه برانگيخت.
پس از قتل ابن سبأ، پيروان او همچنان فعال بودند، در جنگهاي جمل و صفين نقشي تحريكآميز داشتند، به آتش خصومت دامن ميزدند تا هر دو طرف تضعيف شوند.
در ميان فقيهان و مؤرخان شيعه درباره عبدالله ابن سبا دو عقيده وجود دارد. گروهي بر آنند كه او موجودي افسانهاي است كه هرگز وجود نداشته. به گفته مرتضي عسكري، پژوهشگر شيعه: عبدالله ابن سبأ "سيمايي خرافي است كه علما و مؤرخان سني براي بدنام كردن شيعه و انكار ريشههاي تاريخي تشيع جعل كردند."
عدهاي ديگر عقيده دارند كه فردي به نام عبدالله بن سبا به راستي وجود داشته، و به دست امام علي نيِز به قتل رسيده است، اما هرگز با تشيع، كه توسط فرزندان و ياران امام علي پايهگذاري شد، ارتباطي نداشته است.
در راستای افزایش فشار بر جامعه مسیحان ایران، ماموران امنیتی دو تن از نوكیشان مسیحی آذری زبان را پس از بازداشت به شدت مورد ضرب و شتم قرار دادند، تا كنون از دلایل بازداشت این افراد اطلاع دقیقی در دست نیست .
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر