دقایقی پس از تصویب قطعنامه تبیهی شورای امنیت سازمان ملل علیه حکومت قذافی در لیبی، مردم شهر بنغازی به جشن و پایکوبی پرداختند. آسمان بنغازی با آتشبازی و شلیکهای هوایی روشن شد و از منارههای مساجد فریادهای الله اکبر به گوش رسید. قطعنامه شورای امنیت در زمانی به تصویب رسید که پیش از آن معمر قذافی در نطقی تلویزیونی اعلام کرد: در صورت حمله به بنغازی به مخالفان مسلح رحم نخواهد شد.
شورای امنیت سازمان ملل با صدور قطعنامهای برقراری منطقه پرواز ممنوع بر فراز آسمان لیبی را تصویب کرد. در دومین قطعنامه تنبیهی شورای امنیت علیه حکومت معمر قذافی، به جامعه جهانی مجوز «هر گونه اقدامی» برای حفظ جان غیرنظامیان در مقابل حمله نیروهای حکومتی داده شده است. در قطعنامه شورای امنیت که با ده رأی مثبت در مقابل پنج رأی ممتنع به تصویب رسید «اشغال نظامی هر بخشی از خاک لیبی» از اقدامات تنبیهی مستثناء شده است. چین، روسیه، برزیل، هند و آلمان به قطعنامه تنبیهی علیه لیبی رأی ممتنع دادند.
سازمان عفو بين الملل روز پنجشنبه خواستار تحقيق «شفاف و مستقل» در خصوص درگيری در زندان قزلحصار کرج که بنابر برخی از گزارش ها ۱۴ کشته برجای گذاشت، شده است.سازمان عفو بين الملل روز پنجشنبه خواستار تحقيق درباره درگيری در زندان قزلحصار کرج که بنابر برخی از گزارش ها ۱۴ کشته برجای گذاشت، شده است. مقامات سازمان زندان های ايران روز چهارشنبه اعلام کردند که درگيری زندانيان و زندانبانان در زندان قزلحصار کرج در شامگاه روز سه شنبه به کشته و زخمی شدن چندين نفر انجاميده است. گزارش ها حاکی از کشته شدن ۱۴ زندانی در اين درگيری است. بیشتر بخوانید: چندین کشته و زخمی در درگیری در زندان قزلحصار کرج غلامحسين اسماعيلی، رئيس سازمان زندانها و اقدامات تأمينی و تربيتی ايران، روز چهارشنبه گفته بود: «عاملان اصلی اين اغتشاش شناسايی شدند و تحقيقات قضايی در اينباره آغاز شده است.» حسيبه حاج صحراوی، معاون سازمان عفو بين الملل در منطقه خاورميانه، گفته است: «کشته شدن چنين تعدادی بسيار مايه نگرانی است، مسئولان زندان مسئوليت دارند تا علاوه بر برقراری نظم از جان زندانیان نيز محافظت کنند و از خود خويشتنداری نشان دهند.» حسيبه حاج صحراوی اضافه کرده است: «تحقيق سريع در خصوص کشته شدن اين افراد بسيار ضروری است، ولی همانگونه که استانداردهای بين المللی ملزم می کنند، چنين تحقيقی می بايست مستقل و شفاف باشد.» معاون سازمان عفو بين الملل در منطقه خاورميانه می گويد: متاسفانه قوه قضاييه ايران تاکنون به طور معمول قادر به انجام تحقيقات شفاف و مستقل نبوده است و به همين دليل ما از جامعه بين المللی می خواهيم تا از نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد استفاده کرده و نماينده ويژه ای برای نظارت بر وضعيت حقوق بشر در ايران تعيين کند. سازمان زندانها و اقدامات تأمينی و تربيتی ايران چهارشنبه ۲۵ اسفند در بيانيه ای نحوه بروز درگيری در زندان قزلحصار کرج را توضيح داده و نوشته بود: «تعدادی از زندانيان شرور و قاچاقچيان مواد مخدر که حکم اعدام آنها صادر شده است، قصد داشتند در يکی از بخش های زندان قزلحصار با انجام خرابکاری در زندان مبادرت به فرار نمايند.» سازمان زندانها و اقدامات تأمينی و تربيتی ايران می گويد این افراد با «حضور مقتدرانه عوامل مسئول و همکاری ساير زندانيان که مخالف اقدام آنها بودند در اجرای نقشه خويش ناکام ماندند.» این سازمان اضافه کرده بود این افراد «با برخورد جدی و قاطع مأمورين مواجه شدند و نهايتاً در اثر درگيری ايجاد شده معدودی از آنها مصدوم و مجروح گرديده و چند نفر هم در اثر جراحات وارده و گازگرفتگی ناشی از دود و آتش جان باختند.» سازمان زندان های ايران ماهيت «برخورد جدی و قاطع ماموران» را مشخص نکرده است، اما برخی سايت های خبری مدافع حقوق بشر در ايران می گويند: ماموران برای پايان دادن به درگيری در زندان قزلحصار کرج از گلوله های جنگی استفاده کرده اند. مقامات قضايی ايران می گويند کسانی که در زندان قزلحصار «قصد فرار» داشتند، زندانيان محکوم به اعدام بودند. در همین حال طی ماههای اخير نهادهای بين المللی مدافع حقوق بشر نسبت به تعداد محکومان به اعدام در ايران ابراز نگرانی کرده اند. حسيبه حاج صحراوی در این زمینه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران از آغاز سال جاری میلادی بیش از یکصد نفر را اعدام کرده است، گفت: جمهوری اسلامی می بایست اعدام را متوقف کند. در همين رابطه سارا لیويتسون، مدير بخش خاورميانه در سازمان حقوق بشر، در خصوص موج اعدام ها در ایران، با بيان اين که «مقامهای جمهوری اسلامی هيچگونه احترامی برای جان انسانها قائل نيستند»، در اين باره گفتهاست: «با ادامه روند جاری مقامهای ايران بيش از ۱۰۰۰ زندانی را پيش از پايان سال ۲۰۱۱ اعدام خواهند کرد.»
سحام نیوز، پایگاه خبری حزب اعتماد ملی گزارش داد، علی کروبی، فرزند سوم مهدی کروبی روز پنجشنبه به قید وثیقه یک میلیارد ریالی نقدی از زندان آزاد شد. فرزند مهدی کروبی، ۲۵ روز پیش، پس از مراجعه به منزل والدین خود، به همراه همسرش و به اتهام جاسوسی بازداشت شد. همسر او ساعاتی پس از بازداشت آزاد شد. علی کروبی در ۲۲ بهمن سال ۸۸ نیز از سوی نیروهای لباس شخصی بازداشت شده بود و آن چنان که سایت سحامنیوز گزارش دادهاست، طی ساعات بازداشت خود شکنجه شده بود.
سازمان عفو بین الملل با انتشار بیانیه ای خواستار تحقیق مستقل و شفاف درباره گزارشهایی مبنی بر کشته شدن ۱۴ نفر در زندان قزل حصار کرج شد. این سازمان مدافع حقوق بشر در بیانیه خود می گوید، این میزان کشته در زندان، رقم بسیار بالایی است و مسئولان زندان وظیفه دارند تا امنیت را در آنجا برقرار کرده و از جان زندانیان محافظت کنند. این بیانیه می افزاید که دستگاه قضایی ایران عموما از انجام تحقیقات شفاف سرباز زده است و به همین دلیل عفو بین الملل از جامعه جهانی می خواهد تا از جلسه ی درجریان شورای حقوق بشر در این زمینه استفاده کند و گزارشگر ویژه به ایران بفرستد. روز سه شنبه مقامات ایران اعلام کردند: در پی تلاش تعدادی از زندانیان محکوم به اعدام برای فرار از زندان قزلحصار کرج، چند نفر از آنها کشته شده و ۳۳ تن دیگر نیز زخمی شدند.
معمر قذافی، رهبر لیبی اعلام کرد، نیروهای حامی دولت، از شامگاه پنجشنبه، حمله به شهر بنغازی، مهمترین شهر تحت کنترل شورشی ها را آغاز می کنند. رهبر لیبی در پیامی رادیویی اعلام کرد که نیروهای دولت در مقابل نیروهای شورشی که استقامت کنند، کوتاه نخواهند آمد. وی دراین باره خطاب به مردم بنغازی گفت که سربازان به همه خانه ها خواهند رفت و مردمی که اسلحه ندارند نباید نگران باشند. قذافی خطاب به سربازانش نیز گفت که اگر شورشی ها اسلحه را زمین گذاشته و فرار کردند، با آنها کاری نداشته باشند. سخنان قذافی درحالی بیان شد که شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بررسی راههای مقابله با معمرقذافی تشکیل جلسه می دهد. خبرگزاری فرانسه به نقل از یک دیپلمات فرانسوی گزارش می دهد که ممکن است بمباران هوایی مقر ارتش لیبی، در صورت تصویب قطعنامه در شورای امنیت به سرعت آغاز شود.
بنا بر گزارشها، علی کروبی، فرزند سوم مهدی کروبی روز پنجشنبه به قید وثیقه یک میلیارد ریالی نقدی از زندان آزاد شد. مأموران امنیتی، ۲۵ روز پیش این فرزند یکی از رهبران مخالفان دولت را به اتهام «جاسوسی» بازداشت کردهبودند.بنا بر گزارشها، علی کروبی، فرزند مهدی کروبی روز پنجشنبه به قید وثیقه یک میلیارد ریالی نقدی از زندان آزاد شد. سحامنیوز با نقل این خبر نوشت که مأموران امنیتی، ۲۵ روز قبل طی تماسی تلفنی از وی خواستهبودند برای دیدار با مهدی و فاطمه کروبی، به منزل آنها مراجعه کند ولی علی کروبی پس از مراجعه به منزل پدر به همراه همسرش به اتهام «جاسوسی» بازداشت شد. نفیسه پناهی، همسر علی کروبی ساعاتی بعد از بازداشت خود در آن تاریخ، آزاد شد. اشغال منزل مسکونی مهدی کروبی، از رهبران مخالفان دولت و بازداشت علی کروبی، پسر وی، پس از آن صورت گرفت که معترضان در روز ۲۵ بهمن در پاسخ به فراخوان میرحسین موسوی و مهدی کروبی، به خیابانها ریختند و علیه مقامهای جمهوری اسلامی شعار سر دادند. محمدتقی کروبی، یکی دیگر از فرزندان مهدی کروبی، که یازدهم اسفندماه در وبسایت خود به شرح رخدادهای مربوط به حمله نیروهای امنیتی به منزل پدرش پرداخت در مورد حبس علی کروبی نیز نوشت که وی در دوران زندان خود در سلول انفرادی محبوس بودهاست. علی کروبی در ۲۲ بهمن سال ۸۸ نیز از سوی نیروهای لباس شخصی بازداشت شده بود و آن چنان که سایت سحامنیوز گزارش دادهاست، «طی ساعات بازداشت خود متحمل شکنجههای وحشیانهای شد.» اوایل اسفندماه همچنین ماموران امنیتی «برای چندمین بار به منظور دستگیری حسین کروبی – فرزند ارشد مهدی کروبی- به منزل وی یورش بردند که به دلیل عدم حضور وی این اقدام ناکام ماند.» تظاهرات مخالفان که روز دوشنبه ۲۵ بهمن در حمایت از جنبش مردم تونس و مصر برگزار شد، خشم و اعتراض هواداران و مقامات حکومت جمهوری اسلامی را برانگیخته و خواستار محاکمه و اعدام میرحسین موسوی و مهدی کروبی شدهاند. در پی این تحولات میرحسین موسوی و مهدی کروبی با محدودیتهای شدید از سوی حکومت جمهوری اسلامی روبهرو شدند، محدودیتهایی که در نهایت به حصر خانگی آنها و پس از مدتی عملاً به قطع ارتباط و حبسشان در مکانی نامعلوم انجامید. این امر اعتراضهای داخلی و خارجی زیادی را در پی داشتهاست. در یکی از تازهترین اعتراضها، گروهی از اعضای باشگاه معتبر مادرید متشکل از سران و رهبران سابق جهان در نامهای سرگشاده به آیتالله خامنهای که روز پنجشنبه منتشر شد با اعتراض به «ربوده شدن» رهبران مخالفان در ایران خواستار به رسمیت شناخته شدن حقوق قانونی آنها و خانوادههای آنها شدهاند. اعضای امضاکننده نامه به آیتالله خامنهای، از رفتارهای مقامهای حکومتی با آقایان موسوی و کروبی به عنوان «آدمربایی» یاد کردهاند.
گزارش ها از ایروان حاکی از آنست که هزاران مخالف دولت روز پنجشنبه در میدان مرکزی پایتخت ارمنستان تجمع کرده اند. این تجمع پس از آن شکل گرفت که پلیس اعلام کرد درمقابل این اعتراض ها واکنش نشان نمی دهد. خبرگزاری فرانسه گزارش می دهد که ابتدا روز پنجشنبه بیش از ۱۲ هزار نفر در خیابانهای ایروان راهپیمایی کردند و سپس در میدان اصلی شهر تجمع کردند. هنوز مشخص نیست چند نفر در این میدان مستقر شده اند. رهبران اپوزیسیون ارمنستان می گویند که در تلاشند تا با الهام گرفتن از آنچه در دنیای عرب آغاز شده، اعتراضات خود را به نتیجه برسانند.
بنا بر گزارش ها یک راهب تبتی که خود را در غرب چین به آتش کشیده بود، پس از چند ساعت درگذشت. خبرگزاری شین هوا، دراین باره می نویسد که این راهب بودایی تبتی پس از ۱۰ ساعت بر اثر شدت جراحات درگذشته است. یک راهب دیگر تبتی در تبعید گفته است که روز چهارشنبه، پس از اینکه این راهب خود را به آتش کشید، پلیس او را مورد ضرب و شتم قرار داده است. برپایه این گزارش صدها راهب بودایی دیگر در اعتراض به این اقدام دست به تظاهرات زدند.
به گزارش خبرگزاری ها، پارلمان آلمان قانونی را تصویب کرد که بر مبنای آن، اجبار اشخاص به ازدواج جرم محسوب می شود و افراد مجرم ممکن است با حکم پنج سال زندان روبرو شوند. وزیر کشور آلمان درباره این حکم گفته است که این قانون بدین معناست که افراد نمی توانند به بهانه فرهنگ، سنت و دین فرد دیگری را مجبور به ازدواج کنند. آسوشیتدپرس می نویسد بنا بر این قانون مهاجرانی که به زور و در خارج از آلمان به ازدواج تن داده اند، می توانند به آلمان بازگردند و بدون همسر خود، درخواست اقامت دائم کنند.
دادگاه سلطنتی عربستان سعودی روز پنجشنبه اعلام کرد که ملک عبدالله پادشاه این کشور قرار است روز جمعه در پیامی چندین حکم تازه صادر کند. این اولین بار پس از بازگشت ملک عبدالله به عربستان سعودی است که او با مردم سخن می گوید. پادشاه عربستان بیش از سه ماه برای معالجه در آمریکا و مراکش بسربرده بود. خبرگزاری عربستان با اعلام خبر سخنرانی ملک عبدالله جزییات بیشتری درباره ی احکام مورد نظر منتشر نکرده است. عربستان سعودی که درباره رخدادهای تونس و مصر سکوت کرده بود و اکنون برای کمک به دولت بحرین به آن کشور نیروی نظامی فرستاده است. پیش از بازگشت به عربستان، ملک عبدالله، مبلغی معادل ۳۷ میلیارد دلار برای کمک به مردم، در نظر گرفت.
شورای امنيت سازمان ملل متحد روز پنجشنبه قطعنامه ايجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز ليبی را با اکثريت قاطع آراء تصويب کرد. بر اساس اين گزارش، روسيه و چين به اين قطعنامه رای ممتنع دادند.شورای امنيت سازمان ملل متحد روز پنجشنبه قطعنامه ايجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز ليبی را با اکثريت قاطع آراء تصويب کرد. این قطعنامه با ده رای مثبت و پنج رای ممتنع تصویب شد. روسيه و چين دو عضو دائم شورای امنیت به همراه آلمان به این قطعنامه رای ممتنع دادند. این قطعنامه به جامعه بین المللی برای اجرای این ممنوعیت منطقه پروازی و همچنین دفاع از غیر نظامیان اجازه اتخاذ « همه اقدامات لازم» و از جمله گزینه نظامی را داده است. در حالی شورای امنيت به این قطعنامه رای مثبت داده است که پیشتر سخنگوی وزارت دفاع ليبی هشدار داده بود در صورت دخالت نيروهای خارجی دراين کشور، هواپيماها و کشتی های نظامی و غير نظامی را در دريای مديترانه هدف قرار خواهد داد. سخنگوی وزارت دفاع ليبی گفته است: «هرگونه عمليات نظامی خارجی عليه ليبی ترافيک دريايی و هوايی در مديترانه را با خطر مواجه خواهد کرد.» وی اضافه کرده است: « (کشتی ها و هواپيماها) در حال تردد در دريای مديترانه به وسيله نيروهای ليبی هدف قرار خواهند گرفت.» ساعاتی پيش از تصويب قطعنامه در شورای امنیت، معمر قذافی در يک نطق راديويی مخالفان در شهر بنغازی را تهديد کرد در حمله شب پنجشنبه به اين شهر به آنها «ترحم» نخواهد شد. معمر قذافی گفت:«ما خواهيم آمد. خانه به خانه، اتاق به اتاق» شبکه الجزاير گزارش داده است هزاران نفر در ميدان اصلی شهر بنغازی به اظهارات معمر قذافی گوش می دادند ولی با اعلام خبر تصويب قطعنامه شورای امنيت با خوشحالی شعارهای ضد معمر قذافی سرداد. پيشتر آمريکا، خواستار اقدام عاجل برای مقابله با پيشروی نيروهای معمر قذافی شده بود. ويليام برنز، معاون وزير امور خارجه آمريکا، روز پنجشنبه گفته بود: «در صورت موفقيت معمر قذافی در حملات زمينی عليه مخالفان، اين رويداد خطرهای واقعی را در پی خواهد داشت و بازگشت وی به تروريسم و خشونت را در پی دارد.» ارتش ليبی پيشتر اعلام کرده بود آماده است تا روز يکشنبه با برقراری آتشبس اين فرصت را برای مخالفان فراهم آورد تا سلاح های خود را بر زمين بگذارند. همزمان با اين تحولات، مخالفان معمر قذافی می گويند توانسته اند يک هواپيمای نظامی دولت ليبی را که قصد داشت بنغازی را بمباران کند، سرنگون کنند. در همين حال، هيلاری کلينتون، وزير امور خارجه آمريکا که در تونس به سر می برد، گفته است: قطعنامه شورای امنيت درباره بحران ليبی باید اجازه اقدامات بيشتر عليه ليبی، از جمله منطقه ممنوع پروازی را بدهد. معمر قذافی، رهبر ليبی، روز سهشنبه در يک نطق تلويزيونی ايجاد طرح پرواز ممنوع برفراز ليبی را به انتقاد گرفته و خطاب به کشورهای غربی گفته بود: «میخواهيد به ليبی حمله کنيد؟ اين ما هستيم که به شما حمله میکنيم. ما در الجزاير و ويتنام به شما حمله میکنيم. شما قرار است به ما حمله کنيد؟ بهتر است معطل نکرده و دست به کار شويد.» اتحادیه عرب پیشتر از اعمال منطقه ممنوع پروازی برفرار لیبی حمایت کرده بود.
تصمیم « آنگلا مرکل» صدر اعظم آلمان به تعطیل کردن موقت هفت نیروگاه هستهای این کشور حدود نیم میلیارد یورو هزینه دربرخواهد داشت و باعث میشود که آلمان نتواند تعهدات خود برای کاهش تولید دی اکسید کربن را اجرا کند.وب سایت «اشپیگل» در گزارشی در این باره یادآوری میکند که دولت خانم مرکل ابتدا اعلام کرده بود که به مدت سه ماه طرح ترمیم و تداوم کار نیروگاههای هستهای این کشور را به تأخیر خواهد انداخت. ولی اکنون صدر اعظم آلمان تصمیم گرفته است هفت نیروگاه قدیمی را تعطیل کند و حداقل در یکی از این موارد تعطیلی نیروگاه برای همیشه خواهد بود. خانم مرکل در بیانیهای در این زمینه گفته است که «ایمنی اولویت درجه اول ما است و تصمیم امروز ما برهمین اساس اتخاذ شده است.» خانم مرکل تعطیلی هفت نیروگاه هستهای را با موضوع در اولویت بودن ایمنی توجیه کرده است براساس تحقیقات مستقلی که یکی از دانشگاههای آلمان برای «اشپیگل» انجام داده، هزینه این تصمیم حداقل ۵۷۵ میلیون یورو خواهد بود. هفت رآکتور هستهای که همه آنها قبل از سال ۱۹۸۰ ساخته شدهاند سالانه حدود ۲.۳ میلیارد یورو درآمد تولید میکنند و تعطیلی آنها طی سه ماه نیم میلیارد یورو از این درآمد خواهد کاست. برخی از کارشناسان امور انرژی میگویند که تعطیلی این نیروگاهها ممکن است باعث شود که بهای انرژی برای مصرفکنندگان در آلمان حدود ۱۰ درصد افزایش یابد. جامعه تولیدکنندگان انرزی در آلمان با این ارزیابی موافق است. این نهاد در بیانیه خود گفته است که اگر منابع تولید انرژی سریعتر از آنچه که برنامهریزی شده بود تعطیل شوند بهای انرژی افزایش خواهد یافت. آلمان و دستیابی به کاهش تولید دی اکسید کربن حزب سوسیال دموکرات، حزب مخالف دولت در آلمان، خانم مرکل را متهم کرده است که با توقف کار این نیروگاهها عملاً وارد توافقی با صنایع هستهای این کشور شده و ناگزیر خواهد شد که از بودجه دولتی خسارت ناشی از این توقف را به این صنعت پرداخت کند. به نوشته وب سایت اشپیگل، تصمیم اخیر خانم مرکل با رئوس سیاستهای حزب دموکرات مسیحی که قدرت را در دست دارد در تناقض است. حزب دموکرات مسیحی در پاییز سال گذشته طرح گرهارد شرودر، صدراعظم قبلی آلمان از حزب سوسیال دموکرات، برای کاهش رآکتورهای هستهای آلمان را لغو کرد. افکار عمومی آلمان در طول تاریخ نسبت به تولید انرژی هستهای و کار رآکتورها حساسیت شدیدی داشته و اکنون پس از حوادثی که در رآکتورهای هستهای ژاپن روی داده است جامعه آلمان در مورد ایمنی و خطرات احتمالی رآکتورهای هستهای نگرانی بیشتری احساس میکند. پاییز سال گذشته خانم مرکل تأکید میکرد که برای رسیدن به دوران تأمین انرژی از منابع قابل بازیافت فعلاً رآکتورهای هستهای آلمان باید به کار خود ادامه دهند. یکی از طرحهای دولت وی استفاده از سود ناشی از ادامه کار رآکتورهای هستهای برای سرمایهگذاری وسیعتر در زمینه انرژیهای قابل بازیافت بود. اشپیگل یادآوری میکند که یکی از دلایل دیگر دولت خانم مرکل برای تمدید فعالیت نیروگاههای هستهای کاهش میزان تولید گاز دی اکسید کربن ناشی از مصرف سوختهای فسیلی بود. دولت آلمان متعهد است که تا سال ۲۰۲۰ حدود ۴۰ درصد از تولید دی اکسید کربن بکاهد و آن را به سطح سال ۱۹۹۰ کاهش دهد. ولی اگر تعطیلی موقت این نیروگاهها آن طور که بسیاری حدس میزنند همیشگی باشد در آن صورت آلمان باری دیگر ناگزیر خواهد شد برای تولید انرژی به سوختهای فسیلی روی آورده و بنابراین میزان تولید دی اکسید کربن توسط این کشور افزایش خواهد یافت. اشپیگل یادآوری میکند که در حال حاضر آلمان تنها کشوری نیست که ایمنی در عرصه تولید انرژی هستهای را جدی گرفته است. اتحادیه اروپا اخیراً تصمیم گرفت که انجام بازرسی و آزمایشهای عاجل در مورد ۱۴۳ رآکتور هستهای موجود در کشورهای عضو را به اجرا بگذارد. به گفته مقامات انرژی اتحادیه اروپا هر رآکتوری که نتواند با موفقیت از این آزمایشها عبور کند بلافاصله تعطیل خواهد شد. زیر سؤال رفتن سیاست احیای انرژی هستهای به نظر میرسد که موضوع ایمنی انرژی هستهای در دستور کار اجلاس سران گروه ۲۰ خواهد بود که در پایان ماه مارس در فرانسه تشکیل خواهد شد. هفته آینده در شهر بروکسل نیز اجلاس سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا این موضوع را به بحث خواهند گذاشت. اشپیگل میافزاید که بعید است سایر کشورهای اروپایی از تصمیم دولت آلمان تبعیت کنند. فرانسه که ۸۰ درصد از انرژی خود را از طریق رآکتورهای هستهای تولید میکند، همواره تأکید کرده است که مراکز هستهای این کشور کاملاً ایمن هستند. با این همه دولت فرانسه نیز در روزهای اخیر دستور بازرسی و انجام آزمایشهای دقیق در مراکز هستهای این کشور را صادر کرده است. دولت سوئیس نیز اعلام کرده که طرحهای موجود برای تأسیس مراکز هستهای جدید را مورد بازبینی قرار خواهد داد. ترکیه اعلام کرده که طرح احداث اولین رآکتور هستهای این کشور با کمک شرکتهای روسی را پیش خواهد برد. روسیه در هفته اخیر برای ساختن یک رآکتور هستهای در بلاروس با دولت آن کشور قراردادی امضا کرده است. کارشناسان امور انرژی در آمریکا میگویند که فجایع اخیر در ژاپن باعث خواهد شد که گرایش به احیا و توسعه انرژی هستهای تضعیف شود. در خود آلمان اما پس از پایان این دوره سه ماهه از توقف کار هفت نیروگاه هستهای معلوم نیست که راهکار درازمدت دولت برای این صنعت چه خواهد بود. خانم مرکل در بیانیه خود در این مورد گفته است: «وقتی که دوره تعطیلی سه ماهه به پایان برسد آن وقت مشخص خواهد شد که گام بعدی ما چیست.»
رادیو فردا در مورد وضعیت بحرانی در نیروگاه فوکوشیما ژاپن، با دو کارشناس هسته ای از دانشگاه وین اتریش گفت و گویی انجام داده است.ذوب هسته ای به معنای ذوب شدن میله های سوخت و خروج آنها از راکتور و ورودشان به طبعیت است. روی دادن چنین وضعیتی یعنی یک فاجعه برای محیط زیست و انسان ها. برای درک بهتر آنچه در نیروگاه فوکوشیما می گذرد، رادیو فردا با دکتر ماریو ویلا، کارشناس راکتورها در موسسه اتمی دانشگاه وین اتریش گفت و گویی انجام داده و نخست از او خواسته است تا وضعیت کنونی نیروگاه فوکوشیما را تشریح کند. ماريو نيلا : اگر بخواهم ساده و خلاصه بيان کنم بايد بگويم تلفيقی از دو مشکل باعث بروز حادثه شده. اول يک زلزله شديدی آمده با شدت حدوداً ۹ ريشتر. دستگاه های موجود در نيروگاه فوکوشيما توانسته اند پيش از اين که موجهای زمين لرزه به نيروگاه برسند آن را کشف کنند و به اين ترتيب نيروگاه برای مقابله با زمين لرزه دو دقيقه وقت داشته و در اين زمان نيروگاه طبق روال معمول خاموش شده ولی زمين لرزه باعث تخريب سيستم خنک کننده نيروگاه شده و سيستم خنک کننده اضطراری فعال شده است. اين سيستم يک ساعت کار کرده و نيروگاه را خنک کرده. ولی مشکل اينجاست که حتی پس از خاموش شدن نيروگاه اتمی، فعل و انفعالات هسته ای همچنان ادامه دارند و نيروگاه بين ۵ درصد زمانی که فعال است گرما توليد می کند که اين هم بايد مهار شود. ولی به راه افتادن سونامی ظاهراً باعث شده که کل سيستم خنک کننده را از کار بياندازد و به اين ترتيب از جمعه عصر کارشناسان تلاش می کنند که چرخه خنک کننده را سر پا نگاه دارند تا مواد هسته ای خنک بماند. آقای نيلا، اگر کارشناسان موفق به مهار حرارت مواد هسته ای نشوند، آن وقت پديده ذوب هسته ای اتفاق می افتد. درست است؟ بدترين اتفاقی که می تواند بيافتد اين است که کل فرآيند خنک کردن ناکافی باشد و دما به حدی بالا برود که ذوب هسته ای اتفاق بيافتد. البته ذوب هسته ای عبارت مشکل داری است. چون قلب نيروگاه از مواد مختلف تشکيل شده و اين پرسش مطرح است که کدام ماده اول ذوب می شود. ميله های سوخت هسته ای آخرين چيزی هستند که ذوب می شوند چون از دی اکسيد اورانيوم درست شده اند که اين ماده برای ذوب شدن به سه هزار درجه سانتيگراد دما نياز دارد. حال اگر چنين دمايی ايجاد شود، سوخت هسته ای ذوب می شود و وارد مخزن فشار می شود. بعد اين سئوال مطرح است که آيا مخزن فشار می تواند مدت زمانی طولانی اين وضعيت را تحمل کند؟ در سال ۱۹۷۹ در نيروگاه تری مايل آيلند در آمريکا ذوب هسته ای به صورت جزيی اتفاق افتاد و مواد هسته ای در بخش پائينی مخزن فشار جمع شد. بعد از ۵ سال پس از آنکه رآکتور را خنک کردند، توانستند اين مخزن را باز کنند. البته در مورد اين نيروگاه، ذوب هسته ای تنها چند ساعت پس از خاموش شدن رآکتور اتفاق افتاد. اما در مورد ژاپن چند روز از خاموش کردن رآکتور گذشته و اميدواريم که با توجه به قوانين ترمو ديناميک دمای رآکتور پائين تر آمده باشد. حالا اگر ذوب هسته ای به طور کامل اتفاق بيافتد و مواد راديواکتيو وارد محيط شوند، چه پيش می آيد؟ اگر قلب نيروگاه واقعاً ذوب شود و کل مواد راديوآکتيو از مخزن فشار خارج شود، آنوقت دشوار است که بتوانيم پيش بينی کنيم که چه اتفاقی می افتد. سانحه چرنوبيل کاملاً با اين ماجرا فرق دارد چرا که در مورد چرنوبيل رآکتور منفجر شد و مواد راديوآکتيو در فضای وسيعی پخش شد. ولی اگر الان مواد راديوآکتيو روی زمين بريزد بايد ديد که جريان هوا چه وضعيتی دارد. کلاً تصور اين که چه اتفاقی می افتد، قابل پيش بينی نيست. آيا نيروگاه های اتمی سرتاسر جهان در مقابل فجايع طبيعی مشابه آنچه که در ژاپن اتفاق افتاده، ايمن هستند؟ برای هر کشوری استانداردها متفاوت اند. نيروگاه های ژاپن تا جايی که من می دانم طوری ساخته شده اند که بتوانند زمين لرزه به شدت ۸.۲ ريشتر را هم تحمل کنند. احتمالاً نيروگاه فوکوشيما با کمک سيستم های اضطراری اش می تواند زمين لرزه ۹ ريشتری هم تحمل کند. البته اگر يک سونامی با موج های به طول ده متر نمی آمد و آسيب بيشتری به اين نيروگاه وارد نمی کرد. فاجعه چرنوبیل با سانحه فوکوشیما رادیو فردا همچنین با دکتر پِتِر وایس، استاد دانشگاه در شهر وین اتریش و کارشناس در زمینه تاثیر مواد رادیواکتیو بر محیط زیست گفتگو کرده است. آیا نیروگاه فوکوشیما را می توان با یک بمب اتمی مقایسه کرد یا خیر؟ پیتر وایس : در مورد رآکتور فوکوشیما، این رآکتور مدت طولانی فعالیت کرده و قرار بوده که بزودی تعطیل شود. به همین دلیل مواد هسته ای شکافت پذیر خیلی زیادی در خودش جای داده. مواد رادیواکتیوی که در این نیروگاه وجود دارد، بسیار بیشتر از بمب اتمی است ک در پایان جنگ جهانی دوم در هیروشیما منفجر شد. بمب اتمی البته قدرت انفجار و حرارت هم دارد. ولی از نظر میزان آلودگی رادیوآکتیو نیروگاه هسته ای از بمب هسته ای خطرناک تر است. دکتر وایس، نیروگاه های اتمی ظاهراً حتی زمانی که دچار سانحه نشده اند و عادی کار می کنند، برای انسان ها خطراتی دارند. درست است؟ قطعاً همینطور است. ژن شناس آمریکایی، هرمان جوزف مالر در دهه بیست میلادی ثابت کرده بود که اشعه ایکس به انسان آسیب های ژنتیکی وارد می کند. او به خاطر همین پژوهش در سال ۱۹۴۶ جایزه نوبل دریافت کرد. یک دانشمند دیگر ثابت کرده که قرار گرفتن رحم زنان حامله در معرض اشعه ایکس در بیمارستانها باعث ابتلای کودکان آنها به سرطان شده. به این ترتیب قرار گرفتن در معرض تشعشعات باعث ابتلا به انواع سرطان مانند سرطان خون و آسیب های ژنتیکی و عقب افتادگی در نوزادان می شود. قرار گرفتن در معرض تشعشعات، حتی اگر میزان تشعشعات کم هم باشد، باعث بروز بیماری می تواند بشود. از نظر پزشکی اینها ثابت شده است ولی صنعت اتم این حقایق را کتمان می کند یا آن را به صورت غیرعلمی رد می کند. فکر می کنید اتفاقی که الان در ژاپن افتاده باعث بشود که سیاستمداران در سرتاسر جهان در مورد انرژی اتمی تجدید نظر کنند و از این نوع انرژی دست بردارند؟ بله. حتماً. الان شاهدیم که هزاران نفر در آلمان دوباره به تمدید دوره استفاده از رآکتورهای اتمی به حق اعتراض می کنند. این نشان می دهد که خیلی ها پی برده اند که آنچه که در ژاپن دارد اتفاق می افتد، به همه ما ربط دارد. البته بعضی ها ممکن است بگویند عامل این حادثه وحشتناک در فوکوشیمای ژاپن زمین لرزه بوده و چون اینجا زلزله نمی آید و نیروگاه های ما امن هستند پس برای ما چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. ولی در جواب باید گفت در سال ۱۹۷۹ در نیروگاه تری مایل آیلند آمریکا بدون زمین لرزه هم سانحه شدیدی اتفاق افتاد و دلیلش هم زنجیره ای از اشتباهات و نقص های کوچک بود. همان چیزی که امروز در فوکوشیما اتفاق افتاده در نیروگاه تری مایل آیلند هم اتفاق افتاد. یعنی سیستم خنک کننده نیروگاه از کار افتاد و در نهایت پدیده ذوب اتمی روی داد. به این ترتیب بدون زمین لرزه هم فاجعه امکان پذیر است. یک نکته دیگر هم وجود دارد. بعد از فاجعه اتمی در چرنوبیل خیلی ها در کشورهای غربی گفتند که نیروگاه چرنوبیل کاملاً متفاوت بوده و مشکلات زیادی داشته ولی نیروگاه های ما استاندارد بالاتری دارند و چرنوبیل نمی تواند اینجا اتفاق بیافتد ولی الان نیروگاهی در ژاپن دچار سانحه شده. که از نظر استاندارد بسیار مشابه نیروگاه های کشورهای اروپایی است و همه هم می دانند که ژاپنی ها چه ملت دقیقی هستند. تفاوتی که فاجعه چرنوبیل با سانحه فوکوشیما دارد این است که اوکراین در زمان وقوع فاجعه چرنوبیل بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود و به همین دلیل یک سانسور خبری مطلق بر آنجا حاکم بود و اطلاعاتی می رسید که بسیار جزیی و کم بود. اما امروز آنچه که در ژاپن دارد اتفاق می افتد همه از طریق تلویزیون شاهدش هستند و مردم می توانند تجسم کنند که اگر چنین اتفاقی توی کشور خودشان بیافتد، چه حس و حالی دارد. امیدوارم که این اتفاقات توی خیلی ها تاثیر بگذارد و بفهمند که انرژی هسته ای انرژی غیرقابل اعتماد و غیرقابل توجیهی است.
فرانسه نسبت به خبر انجام آزمایشهای پرتاب «کپسول زیستی» توسط ایران به فضا ابراز نگرانی کرد. خبرگزاری ایرنا، روز چهارشنبه خبر داده بود که «کپسول زیستی» توسط «کاوشگر ۴» به فضا پرتاب شده است.دولت فرانسه روز پنجشنبه نسبت به خبر انجام آزمایشهای پرتاب «کپسول زیستی» توسط ایران به فضا ابراز نگرانی کرد. خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، روز چهارشنبه خبر داد که «ايران موفق به پرتاب نخستين کپسول زيستی ايرانی به فضا توسط کاوشگر ۴ شد. » طبق این گزارش، «کپسول زیستی و سامانههای پشتیبانی حیات با کمک شبیهسازی موجود زنده، از بخشهای مورد آزمون در جریان پرتاب کاوشگر ۴» به فضا بودهاست. به گزارش خبرگزاری آلمان، سخنگوی دولت فرانسه گفتهاست که دولتش از این خبر «بسیار نگران» است. به گفته سخنگوی دولت فرانسه، این فناوری میتواند برای پرتاب موشکهای بالیستیک نیز استفاده شود و به این خاطر این اقدام ایران میتواند برخلاف قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد باشد. قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت، استفاده از فناوری موشکهای بالیستیک را برای ایران ممنوع کردهاست. محمود احمدینژاد هیجدهم بهمنماه از کپسول زیستی «کاوشگر ۴» رونمایی کردهبود ولی به گفته ایرنا، پرتاب این کپسول روز سهشنبه انجام شدهاست. به گفته ایرنا، در این پرتاب، از جمله «نتیجه عملیات مانور انتقال و آمادهسازی موجود زنده قبل از پرتاب و احیای آن پس از بازیابی، و آزمودن موفق دادهبرداری از کپسول زیستی مورد بررسی قرار گرفتهاست.» مرکز ارتباطات، اطلاعات و تبلیغات ریاست جمهوری، این امر را «یک رویداد مهم علمی» توصیف کرد. به گزارش خبرگزاری ایسنا، حمید فاضلی، سرپرست سازمان فضایی ایران، اوایل ماه جاری از استفاده آزمایشی از میمونهای بیهوش شده در «کاوشگر ۴» خبر دادهبود ولی خبر روز چهارشنبه ایرنا، اشارهای به این مورد نکرده و جزئیات دیگری نیز در مورد این «کپسول زیستی» ارائه ندادهاست. حمید فاضلی خبر دادهبود که مسئولان ایران ۵ میمون «رزوس» از جنوب شرق آسیا وارد کرده و آنها را همزمان تحت آموزشهای خاصی از جمله ارتعاش، تحمل شتاب و حالت بیوزنی قرار دادهاند. ایران نخستین ماهواره خود به نام «امید» را که به گفته مقامات جمهوری اسلامی ماهیتی «پژوهشی و مخابراتی» داشت، در بهمن ماه سال ۸۷ سوار بر موشک ماهوارهبر «سفیر» به فضا پرتاب کرد. حدود یک سال پس از پرتاب ماهواره امید، مقامات ایران از پرتاب موفقیتآمیز موشک ماهوارهبر «کاوشگر ۳» که مجهز به کپسولی حاوی مار و موش زنده بود، خبر دادند. قدرتهای غربی همواره از برنامه موشکی ایران ابراز نگرانی کردهاند و طرحی پدافندی نیز برای جلوگیری از خطرات احتمالی موشکهای ایران در دست اقدام دارند. طرح ایالات متحده برای استقرار سیستم دفاع موشکی در اروپا هماینک از سوی سازمان ناتو رهبری میشود. این شبکه که به گفته ایالات متحده برای حفاظت از حریم هوایی اروپا علیه «حملات موشکی احتمالی ایران» طراحی شده با مخالفت شدید روسیه که در مورد توازن قوای موشکی خود در منطقه نگران است همراه بودهاست.
آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان در سخنانی در پارلمان این کشور وعده داد که دولت او، گذار به استفاده از انژری تجدید پذیر را تسریع خواهد کرد. درپی وقوع سونامی در ژاپن و وضعیت خطرناک نیروگاه های هسته ای این کشور، مخالفان ِ انرژی هسته ای در آلمان، خواستار بسته شدن نیروگاه های این کشور شدند. در همین حال، احزاب مخالف حزب حاکم، دولت آنگلا مرکل را متهم می کنند که برای اجتناب از شکست در انتخابات محلی آینده ، سیاست نوسازی نیروگاه های هسته ای این کشور را تغییر داده است.
جمعی از فعالان سابق دانشجویی ایران در داخل و خارج از کشور از معترضان خواسته اند در آستانه نوروز، خانواده های زندانیان سیاسی و از دست رفته گان در جریان رویدادهای پس از انتخابات را از یاد نبرند. به گزارش دانشجونیوز، این فعالان در فراخوان خود، از همگان خواستهاند در آستانه سال نو، با تماس تلفنی، ارسال کارت پستال و پیامهای یادبود، با این خانواده ها ابراز همبستگی و همدردی کنند.
جمهوری اسلامی ايران روز پنجشنبه ضمن فراخواندن سفير خود از بحرين، خواهان اقدام سازمان ملل متحد در قبال سرکوب اعتراضها و ناآرامیها در بحرين شد و از «مداخله نظامی در بحرین» ابراز نگرانی کرد.جمهوری اسلامی ايران روز پنجشنبه ضمن فراخواندن سفير خود از بحرين، خواهان اقدام سازمان ملل متحد در قبال سرکوب اعتراضها و ناآرامیها در بحرين شد. به گزارش خبرگزاری رويترز، در حالی که پيشتر بحرين سفير خود را در اعتراض به آن چه «دخالت جمهوری اسلامی در امور داخلی خود» خواند از تهران فراخوانده بود، ايران هم در اقدامی که مقابله به مثل تلقی شده، سفيرش از منامه را فراخوانده است. علیاکبر صالحی، وزير خارجه جمهوری اسلامی، با نوشتن نامههايی به بان گی مون، دبيرکل سازمان ملل، و نيز اتحاديه عرب و سازمان کنفرانس اسلامی، از «مداخله نظامی در بحرين» ابراز نگرانی کرده و خواهان توقف آن شده است. حاکمان بحرين میگويند در راستای توافقهای امنيتی با کشورهای عضو شورای همکاری خليج فارس، پذيرای نيروهای نظامی است تا بتواند امنيت خود را حفظ کند. دو روز است که يک هزار نيروی نظامی از عربستان سعودی و حدود ۵۰۰ نيروی نظامی از امارات متحده عربی در بحرين مستقر شدهاند. وزير خارجه جمهوری اسلامی در نامه خود گفته است: «چگونه ممکن است کشوری به نيروهای خارجی اجازه دهد برای مقابله با مردم وارد اين کشور شوند؟ اين مسئله نيازمند اقدام سازمان ملل است و تمامی نيروهای نظامی بايد (از بحرين) اخراج شوند.» عربستان سعودی و بحرين از متحدان جدی آمريکا در منطقهاند. بحرين پذيرای نيروهای نظامی و دريايی آمريکايی در آبهای خود است و عربستان سعودی ۱۲ درصد نفت مصرفی آمريکا را تامين میکند. در همین زمینه شماری از طلبهها و روحانيون هم روز پنجشنبه در مقابل سفارتهای عربستان و بحرين در تهران تجمع کرده و اعتراض خود نسبت به سرکوبها در بحرين را اعلام کردند. برخی تحليلگران میگويند اعزام نيرو از سوی عربستان سعودی، نشان هراس رياض از هرگونه نارضايتی و اعتراض و تظاهرات اقليت شيعه در اين کشور است. حاکميت اقليت بحرين سنی است و حدود دو سوم جمعيت بحرين را شيعيان تشکيل میدهند. تلويزيون دولتی جمهوری اسلامی در گزارشی گفت که شماری از نمايندگان مجلس هم خواهان واکنش ايران به عربستان سعودی و امارات متحده عربی شدهاند. علیاکبر صالحی نیز گفته است که با سران کشورهای عربی و اتحاديه عرب مکالمه تلفنی داشته و درخواست کرده تمامی خشونتها متوقف شود. خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ايرنا، در گزارشی گفته است که پیامی از سوی پادشاه عربستان سعودی به رئيس جمهوری سوريه تحويل داده شده که قرار است توسط وزير خارجه سوريه به ايران داده شود. حاکمان بحرين از روز سهشنبه اين هفته وضعيت اضطراری اعلام کرده و تجمع مردم در ميدان اصلی «لولو» يا مرواريد را متفرق کردند.
جوزف ليبرمن، سناتور مستقل، از اعضای ارشد سنای آمريکا و عضو کميته نيروهای مسلح سنا، روز چهارشنبه پس از يک جلسه محرمانه اطلاعاتی در سنا اعلام کرد که «تهران به طور جدی به دنبال ساخت سلاح هستهای است.»جوزف ليبرمن، از اعضای ارشد سنای آمريکا و عضو کميته نيروهای مسلح سنا، روز چهارشنبه پس از يک جلسه محرمانه اطلاعاتی در سنا اعلام کرد که «تهران به طور جدی به دنبال ساخت سلاح هستهای است.» به گزارش خبرگزاری فرانسه، در اين جلسه، سناتور مستقل از ايالت کانهتيکت، و رئيس کميته امنيت ملی سنای آمريکا از اطلاعات محرمانهای در مورد برنامه هستهای ايران مطلع شده است. يکی از اعضای ارشد سازمان جاسوسی آمريکا اطلاعاتی را در مورد آخرين «برآورد اطلاعاتی ملی آمريکا» در اختيار سناتورهای آمریکایی گذاشته است. در ارزيابی قبلی «برآورد اطلاعاتی ملی آمريکا» که بخشی از آن سال ۲۰۰۷ منتشر شد، آمده بود که تهران از سال ۲۰۰۳ تلاش برای توليد بمب اتمی را متوقف ساخته است. در آن زمان ۱۶ سازمان جاسوسی آمريکا در تهيه اين گزارش شرکت کرده بودند. اواخر دیماه، جیمز کلَپر، مدیر کل اطلاعات ملی آمریکا،در مورد این گزارش گفت: «پیشرفت ایران در زمینه پژوهش و توسعه، بهویژه توان این کشور در غنیسازی اورانیوم، ارزیابی ما را مبنی بر این که ایران از ظرفیت علمی، فنی و صنعتی برای تولید احتمالی سلاح هستهای برخوردار است تقویت میکند.» مدیر کل اطلاعات ملی آمریکا همچنین گفته بود : «این پیشرفتها این نظر را تقویت میکنند که ایران اگر بخواهد سلاح هستهای بسازد، تا چند سال آینده از توان فنی برای تولید اورانیوم با خلوص بالا به مقداری که برای سلاح هستهای کافی باشد برخوردار خواهد شد.» اواسط اسفندماه نيز يک مقام عالیرتبه آمريکايی گفت: «جمهوری اسلامی در تلاش است، هر چه زودتر به توانايی ساخت جنگافزارهای هستهای دست يابد تا در صورت لزوم اقدام به توليد اين گونه جنگافزارها کند.» به گزارش خبرگزاری رويترز، رابرت آينهورن، مشاور ارشد وزارت امور خارجه آمريکا در امور خلع سلاح و مقابله با گسترش سلاحهای کشتار جمعی، نیز گفته بود جمهوری اسلامی به دنبال کسب توانايی ساخت جنگافزارهای هستهای است. شورای امنيت سازمان ملل متحد تاکنون چهار قطعنامه تحريمی عليه جمهوری اسلامی تصويب کرده و از تهران خواسته است بلافاصله غنیسازی اورانيوم را متوقف کند. تهران تاکنون از اين دستور سرپيچی کرده و غنیسازی را حق خود میخواند. سناتور ليبرمن روز چهارشنبه همچنين افزود آمريکا از فعاليتهای «خصمانه» تهران در عراق و افغانستان نیز مطلع است. وی افزود: «ما از اقدامات ایران در عراق و افغانستان مطلع هستيم. اين رژيم بسياری از افراطگرايان شيعه در عراق را که صدها نفر از سربازان آمريکايی را کشتهاند آموزش داده است.» اخیرا ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه بریتانیا، نیز در واکنش به خبر کشف حدود ۵۰ راکت ۱۲۲ میلیمتری ساخت ایران در افغانستان، اقدام جمهوری اسلامی را در ارسال این سلاحها برای طالبان محکوم کرده و آن را «کاملاً غیرقابل قبول» خوانده است . مقامات جمهوری اسلامی همواره کمک به شورشیان افغان و عراقی را تکذیب کرده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، کارل لوين، سناتور دموکرات و رئيس کميته نيروهای مسلح در سنا، پس از اين جلسه گفت «چيزهای زيادی» ياد گرفته است، ولی در این باره توضيح بيشتری نداد.
نوی پیلای، کمیسر عالی سازمان ملل در امور حقوق بشر ، سرکوب معترضان در بحرین را محکوم کرد. او افزود که گزارش هایی درباره بازداشت های خودسرانه، ضرب و شتم معترضان ویورش نیروهای امنیتی به یک بیمارستان در مَنامه دریافت کرده است. سازمان عفو بین الملل هم می گوید گزارش هایی از خشونت بیش از حد نیروهای امنیتی بحرین برای متفرق کردن معترضان در روز چهارشنبه دریافت کرده است.
به گفته مقام های امنیتی پاکستان، دستکم 30 نفر براثر اصابت موشک های پرتاب شده از یک هواپیمای بدون سرنشین در وزیرستان شمالی کشته شدند. به گفته این مقام ها، این موشک ها به یک مجتمع افراد طالبان در این منطقه اصابت کردند.
زلمای خلیلزاد، سفیر اسبق آمریکا در عراق و سازمان ملل متحد، و یکی از پژوهشگران «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» در مقالهای در روزنامه «واشنگتن پست»، دیدگاههای خود را در مورد سیاست آمریکا در قبال تحولات سیاسی اخیر در خاورمیانه ارائه داده است. آقای خلیلزاد در مقدمه تحلیل خود خاطر نشان میکند که ظاهراً دولت آمریکا در واکنش به این حوادث برای هر کشور معینی در خاورمیانه یک راهکار جداگانه در نظر دارد. اما چنین برخوردی هم از نظر چالشها و هم از نظر به کارگیری فرصتهای برآمده از این بحران گسترده نامناسب است. به اعتقاد این سیاستمدار آمریکایی برخورد دولت آمریکا تاکنون در بهترین حالت دستاوردهای منفی و مثبتی داشته است. از نگاه مثبت میتوان گفت که دیکتاتورهای مصر و تونس تقریبا به شکل مسالمتآمیز سقوط کردند. به نظر میرسد که با وجود ادامه بیثباتی اما روند انتقال به دموکراسی در این دو کشور ادامه دارد. در مورد بحرین نیز فشارهای اولیه دولت آمریکا باعث شد که خاندان سلطنتی این کشور از شدت عمل در قبال مخالفان بکاهد و روش گفتوگو را در پیش بگیرد. ولی معلوم نیست که این وضعیت تا کی ادامه خواهد یافت و حکومت بحرین تا چه حد فضای سیاسی کشور را آزاد کند. اما در سایر کشورها روند حوادث به شدت نگرانکننده است. اعتراضها علیه حکومتهای دوست آمریکا در یمن، الجزایر، عربستان سعودی، مراکش، اردن و برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس رو به افزایش است. معلوم نیست که این حکومتها بدون دخالت فعالتر آمریکا قادر باشند که با مخالفان خود به توافق برسند. آقای خلیلزاد معتقد است که ورود نیروهای نظامی عربستان سعودی به بحرین نشان میدهد که دولت آمریکا تأثیرگذاری خود بر حوادث بحرین را از دست داده است. علاوه بر این دولت آمریکا تاکنون به شکل فعال و مناسبی از مبارزه مخالفان علیه حکومتهای مخالف آمریکا مثل نمونه لیبی حمایت نکرده و در نمونههای اعتراضهای مردم ایران و سوریه علیه حکومتهای آن دو کشور نیز واشنگتن به حد کافی فعال نبوده است. وی ادامه میدهد که تنظیم و پیشبرد استراتژیهای جداگانه برای برخورد با بحران در هر کشور این حسن را دارد آمریکا به دخالت در امور داخلی کشورها متهم نشده و به قول پرزیدنت اوباما طبیعت «کاملاً خودجوش» این قیامها محترم شمرده میشود. ولی این دیدگاه در عین حال دو نقطه ضعف بزرگ دارد. نقطه ضعف اول این است که ارتباط بین سیاست آمریکا در یک کشور با پیامدهای حوادث در کشورهای دیگر را کاهش میدهد. همانطور که خیزش مردم در تونس الهام بخش قیام در کشورهای دیگر شد، نحوه برخورد آمریکا با هر یک از این کشورها نیز در کشورهای دیگر تأثیر خواهد داشت. نقطه ضعف دوم خصلت غیرفعال این استراتژی است. براساس این استراتژی آمریکا قادر خواهد بود در برابر تغییرات غیرمنتظره در رویدادهای سیاسی هر یک از این کشورها واکنش نشان دهد ولی در عین حال از تواناییاش برای شکل دادن به روند حوادث کاسته میشود. آقای خلیلزاد یادآور شده است که آمریکا برای پرهیز از بروز بیثباتی گسترده در کل منطقه و در عین حال تضعیف رژیمهای خصم خود، نیاز به نوعی استراتژی دارد که در آن ابتکار عمل با واشنگتن باشد. آقای خلیلزاد در ادامه تحلیل خود در واشنگتن پست تأکید میکند که آمریکا با در پیش گرفتن یک استراتژی «مداخله فعال» باید بین سه گروه از کشورها یعنی حکومتهای در حال انتقال، دولتهای خودکامه ولی دوست آمریکا و حکومتهای دیکتاتوری خصم آمریکا تفاوت قائل شود. در مورد سه کشور عراق، تونس و مصر که در حال گذار به سیستمهای حکومتی دموکراتیک هستند، آمریکا باید با تمام امکانات از این روند حمایت کند. محور اصلی این استراتژی حمایت از گروههای دموکراتیک و نهادهای مدنی در مقابل گروههای تندرو و وابسته دولتهای خصم آمریکا نظیر ایران است. در مورد دولتهای خودکامه ولی دوست آمریکا، باید خاندانهای حاکم را برای انجام اصلاحات سیاسی و گشایش فضای جامعه تحت فشار قرار داد. کشورهایی نظیر مراکش و یا دولتهای منطقه خلیج فارس باید به سمت نظامهای سلطنتی مشروطه حرکت کنند و در نمونههایی مثل یمن و الجزایر نظام پارلمانی باید تقویت شود، چراکه در غیر این صورت تمام این کشورها با خطر افزایش بیثباتی روبهرو هستند. به اعتقاد آقای خلیلزاد مهمترین بخش از تحولات فعلی در خاورمیانه از نگاه منافع آمریکا اعتراضها و قیامهای موجود علیه نظامهای دیکتاتوری در کشورهای خصم آمریکا مثل نمونه لیبی است. وی به دولت آمریکا توصیه میکند که موضوع برقراری منطقه ممنوعه پرواز در آسمان لیبی را با جدیت تعقیب و در کنار آن از تمام روشهای موجود برای کمکهای بشردوستانه به مناطق آزاد شده و برقراری مناسبات نزدیک با شورشیان این کشور استفاده کند. وی یادآور شده است که اگر معمر قذافی بتواند مخالفان خود را سرکوب کرده و شکست بدهد رژیمهای دیکتاتوری دیگر از این نمونه سرمشق خواهند گرفت و عدم دخالت فعال آمریکا در شرایط فعلی باعث خواهد شد که در آینده بهای سنگینتری برای مقابله با پیامدهای آن بپردازد. در مقابل اگر حکومت معمر قذافی سرنگون شود موضع میانهروها و طرفداران دموکراسی در کل منطقه تقویت خواهد شد و برخلاف تبلیغات حکومت ایران ثابت خواهد شد که هدف قیامهای فعلی در منطقه فقط رژیمهای متحد آمریکا نیست. زلمای خلیلزاد در پایان تحلیل خود به نمونه ایران و سوریه اشاره کرده و تأکید میکند که حکومت آمریکا با اقدامات عملی باید از انقلابهای دموکراتیک در این کشورها حمایت کند. این اقدامات به گفته آقای خلیلزاد عبارتند از: آموزش و حمایت نیروهای مخالف حکومت در داخل و خارج از این کشورها، اعمال فشار بیشتر بر نهادها و مقاماتی که مسئول سرکوب و حملات به مردم هستند، تقویت پوشش رسانههای از خارج از کشور، اختصاص کمک مالی به کارگران و کارمندان اعتصابی و انجام عملیات پنهانی برای تشویق مقامات دولتی و امنیتی به جدا شدن از حکومتها.
شورای امنیت سازمان ملل امروز برای بحث درباره لیبی تشکیل جلسه می دهد. حامیان اعلام منطقه پرواز ممنوع، خواستار به رای گذاشتن پیش نویس قطعنامه فرانسه و بریتانیا در اینباره هستند. سوزان رایس، سفیر آمریکا در سازمان ملل روز چهارشنبه گفت که بحث های جدی، از جمله، درباره اعلام منطقه پرواز ممنوع ادامه دارد و با توجه به شرایط فعلی در لیبی، ممکن است اتخاذ تدابیری فراتر از آن نیز ضروری باشد. اتحادیه عرب خواستار اعلام منطقه پروازممنوع شده، اما افزوده که با مداخله نظامی مخالف است.
پس از انتشار خبرهایی در مورد دست داشتن ایران در نقل و انتقال چند محموله غیرقانونی سلاح در دو روز گذشته، اکنون خبرگزاری فرانسه به نقل از دو دیپلمات سازمان ملل از کشف و توقیف چند محموله تجهیزات اتمی و تسلیحاتی مرتبط با جمهوری اسلامی ایران خبر داده است.پس از انتشار خبرهایی در مورد دست داشتن ایران در نقل و انتقال چند محموله غیرقانونی سلاح در دو روز گذشته، اکنون خبرگزاری فرانسه به نقل از دو دیپلمات سازمان ملل از کشف و توقیف چند محموله تجهیزات اتمی و تسلیحاتی مرتبط با جمهوری اسلامی ایران خبر داده است. به گزارش این خبرگزاری، دو محموله حاوی «تجهیزات اتمی و تسلیحات» در راه ایران به دست مقامات کره جنوبی و سنگاپور در عرض شش ماه گذشته کشف و توقیف شده، اما خبر آنها اکنون توسط چند دیپلمات در اختیار این خبرگزاری قرار گرفته است. به گفته یکی از این دیپلماتها که به شرط فاش نشدن نامشان با خبرگزاری فرانسه گفتوگو کردهاند افشای این محمولهها فشارها را بر ایران از طریق تحریم بیشتر یا اجرای دقیقتر تحریمهای کنونی بسیار افزایش خواهد داد. ایران که بر اساس قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت در سال ۲۰۰۷ از تهیه و صادرات انواع سلاح و مواد مرتبط منع شده است در حال حاضر مشمول چهار دور تحریم از سوی شورای امنیت سازمان ملل به دلیل سر باز زدن از توقف غنیسازی اورانیوم است. خبر دو محموله جدید تنها یک روز پس از آن منتشر شده است که یک هواپیمای ایرانی هنگام عبور از حریم هوایی ترکیه مجبور به فرود شد تا توسط مقامات ترک مورد بازرسی قرار گیرد. روز چهارشنبه گفته شد که این هواپیما مشکوک به حمل بار «نظامی یا هستهای» بوده است. روز سهشنبه نیز اسرائیل از توقیف یک کشتی حامل ۵۰ تن «تسلیحات ایرانی» در دریای مدیترانه برای شبهنظامیان ساکن نوار غزه خبر داد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، مقامات کره جنوبی در ماه دسامبر سال گذشته، ۲۰۱۰، «۴۰۰ لوله مشکوک را در بار یک هواپیما در فرودگاه سئول» کشف کردهاند. این لولهها در تاسیسات اتمی قابل استفاده است. از سوی دیگر در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۰ نیز در یک کشتی در بندر سنگاپور «پودر آلومینیوم که در صنایع موشکسازی قابل استفاده است» کشف شده است. به گفته دو دیپلمات منبع خبر، جزئیات هر دو پرونده هماکنون در اختیار کمیته تحریمهای ایران در سازمان ملل است که در آخرین گزارش خود به آنها خواهد پرداخت. در یک سال گذشته نام جمهوری اسلامی ایران بیش از پیش در اخبار مربوط به حمل و توقیف تسلیحات در گوشه و کنار جهان تکرار شده است. از جمله مقامهای کشور نیجریه در اکتبر سال گذشته اعلام کردند که یک کشتی «حامل سلاحهای ارسالی جمهوری اسلامی ایران» را در بندر لاگوس ضبط کردهاند. این خبر به باز شدن پروندهای در یکی از دادگاههای نیجریه علیه یک عضو سپاه پاسداران ایران انجامید که هنوز به سرانجام نرسیده است.
جنگ میان نیروهای دولتی لیبی و شورشیان در شهرها و جاده های منتهی به بنغازی بشدت ادامه دارد. مخالفان در حوالی شهر استراتژیک اجدَبیه، می کوشند مانع از پیشروی نیروهای قذافی بسوی بنغازی شوند. در همین حال، نیروهای دولتی ادعا می کنند که شهر مِصراته را پس گرفته اند. سیف الاسلام، پسر معمر قذافی روز چهارشنبه گفته بود که ظرف 48 ساعت کار شورشیان را تمام خواهند کرد، اما مخالفان می گویند که آماده مقابله با نیروهای دولتی در بنغازی هستند.
در دومين هفته از رقابت های ليگ قهرمانان فوتبال آسيا، در گروه چهارم تيم ذوب آهن در رياض عربستان به تساوی بدون گل رسيد، تا الشباب در خانه اش از شکست در برابر تيم ايرانی به سلامت بگريزد.در دومين هفته از رقابت های ليگ قهرمانان فوتبال آسيا، در گروه چهارم تيم ذوب آهن در رياض عربستان به تساوی بدون گل رسيد، تا الشباب در خانه اش از شکست در برابر تيم ايرانی به سلامت بگريزد. در حالی که سپاهان در همين شهر به برتری دو بر يک بر الهلال دست يافته بود، دو تيم اصفهانی کارنامه بی شکستی را در خاک تيمهای مدعی قهرمانی بر جای گذاشتند تا برتری بر تيمهای پرهوادار تهرانی را به اثبات برسانند. استقلال و پرسپوليس با دو شکست در عربستان و دو تساوی در تهران تيم های ناموفق فوتبال ايران بوده اند. در ورزشگاه اختصاصی تيم الشباب مردان منصور ابراهيم زاده بی هراس از حريف ميزبان با تمام قوا و با روحيه ای بالا در انديشه پيروزی بودند. برخلاف تيمهای تهرانی يادشده، ذوب آهن در طول نود دقيقه لحظه ای به دفاع دست نزد و ويکتور، دروازه بان تيم سعودی بارها منجی دروازه اش شد. اين مسابقه در حضور نزديک به چهار هزار تماشاگر انجام شد و با تغيير داور بحرينی اين مسابقه به دليل شرايط متشنج بحرين، باسما محسن از سوريه قضاوت آن را در دست گرفت. منصور ابراهيمزاده و دستيارش مجيد صالح چند بار از قضاوت داوری باسما محسن به داور چهارم اعتراض کردند. الشباب به دليل ميزبانی و با حمايت قطع نشدنی تماشاگرانش در انديشه اين بود که از گزند حمله های تيم هماهنگ ذوب آهن در امان بماند و در سايه مهاجمان تکنيکی اش به گل برسد. در اين کنش و واکنش دروازه بانان و مدافعان دو تيم موفق ترين مردان ميدان بودند. تساوی ذوب آهن باعث شد تا اين تيم با چهار امتياز پيشتاز گروه چهارم شود. تيم الامارات پس از شکست از ذوب آهن در اصفهان، در زمينش تيم الريان قطر را دو بر صفر شکست داد تا با سه امتياز دوم شود. الشباب با دو تساوی و دو امتياز سوم است و الريان با يک امتياز در رده چهارم قرار دارد. مسابقه سوم ذوب آهن در روز ششم آوريل با تيم الريان در دوحه قطر است. با پايان يافتن هفته دوم رقابت های باشگاهی قاره آسيا تيم سپاهان تنها تيم پيروز ايرانی بود. سپاهان پنج بر يک الجزيره امارات را شکست داد. تيمهای ذوب آهن و پرسپوليس به ترتيب در برابر الشباب و الوحده (امارات) به تساوی بدون گل و يک بر يک رسيدند و استقلال در رياض دو بر يک به تيم النصر باخت. حسن کيتا، بازيکن تيم فوتبال مايورکا اسپانيا که به صورت قرضی به الشباب پيوسته است از دقيقه ۶۵ وارد زمين شد. ذوب آهن با اين بازيکنان در برابر الشباب به زمين رفت: شهاب گردان، محمد حسينی - فرشيد طالبی، علی احمدی، حسين ماهينی، شاهين خيری، مهدی رجب زاده، قاسم حدادی فر، محمد قاضی - ايگور کاسترو و محمدرضا خلعتبری. سرمربی: منصور ابراهيم زاده
ناآرامیهای عمیق و گسترده در کشورهای عربی ما را مجبور کرده که در مورد برخی از موازین بینالمللی تجدید نظر کنیم. دیکتاتورهایی نظیر معمر قذافی پس از سه یا چهار دهه حکومت استبدادی و جنونآمیز حقیقتاً ممکن است چنین بیاندیشند که مردم آن کشورها هنوز هم به وی علاقهمند هستند و افتخار میکنند.ناآرامیهای عمیق و گسترده در کشورهای عربی ما را مجبور کرده که در مورد برخی از موازین بینالمللی تجدید نظر کنیم. دیکتاتورهایی نظیر معمر قذافی پس از سه یا چهار دهه حکومت استبدادی و جنونآمیز حقیقتاً ممکن است چنین بیاندیشند که مردم آن کشورها هنوز هم به وی علاقهمند هستند و افتخار میکنند. در چنین آمیزهای از توهم، جنون و استبداد همانظور که حوادث لیبی نشان داده است، کشتار چندین هزار نفره مخالفان بیدفاع برای چنین رژیمهایی توجیهپذیر است و اگر لازم ببینند خونریزی بیشتری خواهند کرد. «ولادیسلاو اینوژمتسف» پروفسور علوم اقتصاد و مدیریکی از مراکز پژوهشی مسکو در مطلبی در روزنامه «مسکو تایمز» دیدگاههای خود در مورد نحوه مقابله یا به گفته وی «قیام علیه دیکتاتورها» توسط جامعه جهانی را ارائه میدهد. او یادآوری میکند که اعمال تحریمهایی نظیر مسدود کردن داراییهای خاندان قذافی و دولت لیبی در مقایسه با تعلل جامعه بینالمللی در اعمال فشار به حسنی مبارک و یا زینالعابدین بنعلی گام مثبتی است. ولی آیا رهبران سیاسی و بانکهای جهانی فکر نمیکنند که چنین اقداماتی باید در مورد رژیمهای خودکامه و فاسد دیگر جهان، مثل حکومت علی عبدالله صالح در یمن، بشار اسد در سوریه، رابرت موگابه در زیمبابوه و یا حاکمان نظامی برمه نیز اجرا شود؟ در کشورهایی نظیر این که درآمد متوسط اکثریت مردم چیزی بین دو تا سه دلار در روز است آیا حاکمان آنها حق دارند که ثروت به تاراج برده کشور را در حسابهای خصوصی خود در بانکهای اروپایی و آمریکایی انبار کنند؟ ولادیسلاو اینوژمتسف سپس یادآوری میکند که حتی در برخی از موارد کشورهای بزرگ به حاکمان مستبد کشورهای جهان سوم نشان و مدال افتخار تقدیم میکنند. یکی از نمونههای آن اعطای نشان و جایزه بینالمللی «سن اندرو» توسط «بنیاد سن اندرو» در روسیه به علی عبدالله صالح دیکتاتور یمن است. این نشان افتخار در سال ۲۰۰۴ تحت عنوان نقش او در « گفتوگوی تمدنها» و درست در دهمین سالگرد پایان جنگ داخلی یمن به وی اعطا شد. در این جنگ حداقل دههزار نفر به قتل رسیدند. اگر «بنیاد سن اندرو» از این حقیقت تاریخی بیاطلاع است، مسلما وزارت خارجه روسیه میتوانست در این مورد هشدار لازم را بدهد. این تحلیلگر روس خاطر نشان میکند که رژیمهای دیکتاتوری که براساس سرکوب و انقیاد ملت خود حکومت میکنند در سالهای آینده به شدت تضعیف خواهند شد. رژیمهای حاکم بر گابون، برمه، نیجریه، سودان، سوریه، یمن و زیمبابوه حلقههای ضعیف نظام بینالمللی هستند. این رژیمها برای حفظ قدرت خود و چپاول ثروت ملی کشورها به هر اقدامی دست خواهند زد. هر چند تکرار نسلکشیهایی نظیر رواندا و یا دارفور ممکن است بعید باشد ولی بروز بحرانهایی مشابه در مقیاس کوچکتر در سالهای آینده دور از انتظار نیست. تحلیلگر مسکو تایمز در ادامه مقاله خود مینویسد که زمان آن فرا رسیده تا روسیه و غرب این نکته را به خوبی دریابند که رژیمهای استبدادی خطر اصلی برای ثبات بینالمللی هستند. در دهههای قبل اتحاد شوروی و آمریکا هر یک به نوعی از مبارزات استقلالطلبانه ملتهای جهان سوم حمایت میکردند. هر چند در آن دوران منافع استراتژیک آنها در راستای تضعیف و زوال استعمارهای اروپایی بود ولی در حال حاضر نیز فرصتهایی برای همکاری روسیه و غرب در این زمینه وجود دارد. روسیه و سایر قدرتهای بزرگ جهانی باید رهبری اقدامات بینالمللی را برای جلوگیری از قتل عام اقلیتها یا مخالفان توسط حکومتهای سرکوبگر در دست بگیرند. حدود ۴۰ سال پیش در ماه نوامبر سال ۱۹۷۲ ماده ششم از قطعنامه ۲۹۰۸ مصوب سازمان ملل متحد «حق ملتهای مستعمره در مبارزه برای کسب استقلال به هر وسیله» را به رسمیت شناخت. زمان آن فرا رسیده تا با تدوین و تصویب قطعنامه یا منشور مشابهی از مبارزات ملل علیه حکومتهایی که حاضراند هزاران نفر از مردم کشور خود را به قتل برسانند، حمایت کرد. اصول و مقررات ناظر بر مداخله بشردوستانه باید بسیار صرح باشد و در عین حال زمینه اقدامهای قاطعانه برای دفاع از مردمی که با چنین رژیمهایی در حال مبارزه هستند را فراهم کند. جهان باید با اقدامات هماهنگ و متحدانه از کشورهایی که حکومتهای دیکتاتوری خود را سرنگون کردهاند حمایت کند. ولادیسلاو اینوژمتسف در پایان تحلیل خود در روزنامه «مسکو تایمز» تأکید میکند که جامعه بینالمللی نباید به رژیمهایی که به وسیله سرکوب مردم و جنگ داخلی به قدرت رسیده و سرمایههای ملی این کشورها را تاراج میبرند مشروعیت ببخشد. روسیه، آمریکا و اتحادیه اروپا باید موازین بینالمللی جدیدی را برای مقابله با این حکومتها به اجرا بگذارند. اگر چنین ایدهای در مذاکرات روسیه و آمریکا به بحث گذاشته شود مسلماً دستاوردهای آن حتی از کاهش تسلیحات هستهای نیز بیشتر خواهد بود.
به دنبال ضرب و شتم مردم در شهر دمشق، سازمان عفو بينالملل سرکوب خشونتبار معترضان در سوريه توسط نيروهای اطلاعاتی و امنيتی بشار اسد را محکوم کرد و خواستار رعايت حقوق شهروندان برای تظاهرات صلحآميز در دمشق شد.سازمان عفو بينالملل سرکوب خشونتبار معترضان در سوريه توسط نيروهای اطلاعاتی و امنيتی بشار اسد را محکوم کرد و خواستار رعايت حقوق شهروندان برای تظاهرات صلحآميز در دمشق شد. به گزارش خبرگزاری رويترز، در جريان اعتراض مردمی روز چهارشنبه در دمشق که حدود ۱۵۰ تن از مردم با حمل پلاکارد و عکسهای زندانيان سياسی، خواهان آزادی آنها شده بودند، نيروهای امنيتی به تظاهرکنندگان حمله کرده و با ضربات باتوم و ضرب و شتم، آنها را متفرق کردند. به گزارش شاهدان عينی و سازمانهای حقوق بشری، دستکم حدود ۳۰ تن در جریان این تظاهرات دستگير شدهاند که برخی از آنها از اعضای خانواده زندانيان سياسی دستگير شده بودند. گفته میشود که تمامی دستگيرشدهها به مکانهایی نامعلوم منتقل شدهاند. شاهدان عینی گفتهاند که نيروهای امنيتی به «زنان، کودکان و سالمندان» هم حمله کرده و آنها را کتک زدهاند. فيليپ لوتر، معاون بخش خاورميانه و شمال آفريقای سازمان عفو بينالملل، در این باره گفت: «مقامات سوريه بايد به سرعت تمامی دستگيرشدگان اعتراضات دو روز گذشته را آزاد کنند و به هرگونه جلوگيری از ابراز عقيده شهروندان پایان دهند.» گزارشها حاکی است تظاهرات روزهای سهشنبه و چهارشنبه اين هفته در سوريه، جدیترين ابراز نارضايتی در زمان رياست جمهوری بشار اسد بوده که در ادامه موج نارضايتیهای مردمی در تونس، مصر، يمن، بحرين و ليبی صورت گرفته است. به گزارش رويترز، حزب بعث سوريه که از سال ۱۹۶۳ قدرت را در دست دارد، تمامی اشکال اعتراض به حاکميت را به شدت محدود کرده و وضعيت اضطراری در اين کشور هنوز برقرار است. حدود سه تا چهار هزار زندانی سياسی که بيشتر آنها بدون هيچ گونه اتهامی دستگير شدهاند، در زندانهای سوريه به سر میبرند. سکوت حامیان دولت در ایران در قبال اعتراضهای سوريه در حالی که رسانههای دولتی جمهوری اسلامی در دو روز گذشته سرکوب تظاهرات در بحرين را پوشش میدهند، در مورد نارضايتیها و سرکوبها در سوريه، مهمترین متحد عرب ایران، سکوت کامل اختيار کردهاند. به گزارش وبسايت کلمه، «جستوجوی گسترده در سايتها و خبرگزاریهای وابسته به جناح اقتدارگرا نشان میدهد که تظاهرات ضد دولتی مردم سوريه هيچ انعکاسی در رسانههای حامی دولت در ايران نداشته است.» آن طور که وبسایت کلمه نوشته است «تنها واکنش جبهه رسانهای محافظهکاران به اين موضوع اشاره کوتاه سايت مشرق» بوده است که از اعتراض سوریان به حکومت خود به عنوان «توطئه» و «فضاحتی جديد برای آمريکا و متحدانش در منطقه» یاد کرده است.
خبرگزاری دولتی ایرنا می گوید یک کپسول فضایی با راکت کاوشگر 4 روز سه شنبه با موفقیت به مدار زمین پرتاب شد. بر اساس این گزارش، بُرد این راکت حدود 120 کیلومتر بود و پس از انجام ماموریت به زمین بازگشت. مقام های جمهوری اسلامی پیش از این گفته اند که قصد دارند کپسولی را با موجودی زنده به فضا پرتاب کنند. خبرگزاری ایرنا از این سفینه با عنوان «کپسول زیستی» نام برده، ولی ظاهرا اینبار موجود زنده ای در آن نبوده است. دولت های غربی هدف این آزمایشات ایران را توسعه موشک های دوربرُد می دانند.
ولید معلم، وزیرخارجه سوریه امروز برای گفتگو با علی اکبر صالحی، وزیرخار جه ایران به تهران می ر ود. آقای صالحی روز چهارشنبه تلفنی با وزیر خارجه سوریه، مقام های عراق و کویت درباره بحرین گفتگو کرده بود. او همچنین نامه هایی به دبیران کل سازمان ملل، اتحادیه عرب و سازمان کنفرانس اسلامی نوشته است. ایران عربستان سعودی را به اشغال بحرین متهم می کند. امروز همچنین دانشجویان بسیجی و افرادی که فضلا، علما و طلاب غیر ایرانی توصیف شده اند، در مقابل سفارت های بحرین و عربستان در تهران تجمع کردند.
بررسی نرخ تورم در سال آینده، بخش تکمیلی بررسی سهم زنان در اقتصاد و اشتغال، پیامدهای اقتصادی زمینلرزه و سونامی ژاپن، و مروری بر خبرهای اقتصادی مهم هفته گذشته محتوای مجله اقتصادی هفتگی رادیو فردا را تشکیل داده است. نرخ تورم در سال آینده چه اندازه خواهد بود؟ اگر گفتههای مقامهای دولتی مبنای ارزیابی باشد، در سال آینده نرخ تورم افزایشی نخواهد داشت. محمدرضا فرزین سخنگوی کار-گروه طرح تحول اقتصادی روز شنبه این هفته در یک مصاحبه با خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا هر گونه پیشبینی تورم شدید برای سال آینده را غیرعلمی خواند و گفت کنترل تورم روانی و انتظاری از هنگام شروع قانون بسیار موفق بوده است. به گفته آقای فرزین در اول طرح همه میگفتند که تورم انتظاری اتفاق خواهد افتاد که نیفتاد. الان هم عدهای میگویند که چند ماه دیگر اتفاق میافتد اما عامل انتظاری برای تورم وجود ندارد و منطق مشخصی هم برای تأیید این پیشبینی قابل مشاهده نیست. فریدون خاوند، کارشناس اقتصادی و استاد اقتصاد در پاریس به پرسشهایی در این زمبنه پاسخ داده است. استدلال بسیاری از کارشناسان که میگویند باید منتظر نرخ تورمی بالا در سال آینده خورشیدی بود چیست؟ نرخ تورم ایران در نیمه دوم سال ۱۳۸۹ رو به افزایش گذاشت و از ۸.۴ درصد در مردادماه به ۱۱.۶ درصد در آخر بهمن رسید. بر اساس آمار رسمی منتشر شده از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی و در اسفندماه هم به احتمال قریب به یقین نرخ تورم ایران حول و حوش ۱۳ درصد نوسان خواهد کرد و گفتههای آقای بهمنی هم در این زمینه دال بر این است که این نرخ تورم تا حد ۱۳ درصد حتمی است. منتها من تصور میکنم که در سال آینده خورشیدی نرخ تورم ایران با سرعت بیشتری افزایش پیدا خواهد کرد به چند دلیل. دلیل اول این است که سرعت افزایش رشد نقدینگی که در سالهای ۱۳۸۷ و ۸۸ تا اندازهای کند شده بود در سال ۱۳۸۹ دوباره رو به سرعت گذاشته و میدانیم که افزایش نقدینگی تأثیر مستقیم دارد بر تورم و مسئول اصلی تورم هم همین عامل است. عامل دوم همین لایحه بودجه ۱۳۹۰ خورشیدی است که لایحهای است بسیار بسیار متورم. حجم بودجه نسبت به سال ماقبل آن به شدت افزایش پیدا کرده و به همین دلیل تأثیر این بودجه متورم بر نرخ تورم ایران هم مسلماً کم نخواهد بود. عامل سومی که میشود به این مسئله افزود، اصلاح قیمتهاست در چارچوب قانون هدفمندکردن یارانهها که طبعاً پیامد آن در نیمه اول سال آینده خورشیدی ظاهر میشود و حتی منابع تخصصی مجلس هم منجمله آقای مصباحی هم اعلام کردهاند که دست کم ۱۰ تا ۱۵ درصد تورم اضافی خواهد بود به دلیل اجرای قانون هدفمند کردن یارانهها. و بالاخره بر تمام این عوامل یک دلیل دیگری را هم باید افزود و آن اوجگیری نسبتاً چشمگیر نرخ تورم است در جهان و به خصوص در قدرتهای نوظهور از جمله چین و در مورد کالاهای مواد اولیه به خصوص مواد کشاورزی که بخش مهمی از نیازهای ایران از خارج تأمین میشود و کالاهایی که از چین وارد ایران میشود مجموع این عوامل ما را به اینجا میرساند که بخشی از این تورم جهانی از راه بازرگانی خارجی و واردات به ایران رسوخ پیدا میکند. اما آقای خاوند، به رغم همه اینها مقامهای اقتصادی جمهوری اسلامی مدعی هستند و همین چند روز پیش هم آقای فرزین مطرح کرد که در سال آینده با وجود اجرای قانون بازهم تورم در حد مهار شده خواهد ماند. دلیل اطمینان اینکه تورم رشد نخواهد کرد از طرف مقامهای دولتی بر چه پایهای استوار است؟ من تصور میکنم که دولت جمهوری اسلامی برای مقابله با تورم از همان اهرمی استفاده خواهد کرد که طی سالهای اخیر استفاده کرده، یعنی واردکردن حجم عظیمی از کالاهای خارجی. چون در ایران به دلیل نرخ پایین رشد اقتصادی کالاها و خدمات در حدی که پاسخگوی افزایش نقدینگی باشد، بالا نخواهند رفت و به همین علت واردات تا به حال نقش اصلی را داشته در مبارزه با تورم. من فکر میکنم که اگر اینها با این اطمینان میگویند دلیلش این است که میدانند درآمدهای ارزی ایران از محل نفت رو به افزایش میرود و بنابراین امکانات ایران برای ا فزایش بازهم بیشتر واردات اوج خواهد گرفت. آنها میخواهند به این ترتیب با تورم ایران مبارزه کنند. ولی من شخصاً تصور میکنم که البته واردات میتواند مؤثر باشد و تا به حال هم مؤثر بوده. اگر دولت ایران امکان ورود این همه کالای خارجی را نداشت، ما الان با تورم ۳۵ تا ۴۰ در صد روبهرو بودیم. ولی نباید تصور کرد که این واردات انبوه حلال همه مشکلات است. به خصوص از این نظر که واردات تا به حال صدمات بسیار زیادی زده به دستگاههای تولیدی ایران و بر بازار کار ایران هم تأثیر به شدت منفی داشته. این تصور پیدا است که دولت ایران در مقایسه بین تورم و رشد اقتصادی، بیشتر هدفش این است که فعلاً مبارزه با تورم را در اولویت قرار دهد از راه واردات و رشد اقتصادی را فدا کند. ولی حاصل این سیاستها شاید این باشد که در عین حال هم تورم بالا خواهد رفت و هم رکود اقتصادی افزایش پیدا خواهد کرد و این پدیده رکود تورمی که طی سالهای ۱۳۸۷ به این طرف شدت گرفته در ایران بازهم در سال آینده شدیدتر شود. ***** در مجله اقتصادی هفته پیش به مناسبت روز جهانی زن، پای صحبت اعظم خاتم، پژوهشگر مسائل توسعه نشستم و ارزیابیاش را در باره سهم زنان در اقتصاد و اشتغال پرسیدم. نتیجه این گفتوگو و ارزیابی این کارشناس توسعه این است که به دلیل نبود نهادهای حامی خانواده و زنان مانند مهد کودک و یا خانههای نگهداری از سالمندان، خانوادهها با محاسبه هزینه و فایده اشتغال زنان در خارج از خانه، بسیاری ترجیح میدهند در خانه بمانند. خانم خاتم با اشاره به پژوهشی گسترده در سطح ایران گفت که هم زنان و هم مردان خواهان اشتغال زنان هستند اما سیاستهای دولت و فقدان سیاستهای حمایتی اشتغال زنان در عمل، اشتغال نیمی ازجامعه را مشکلتر از پیش کرده است. بخش پایانی از گفتوگو با اعظم خاتم را میخوانید. خانم خاتم، چه سهمی زنان در ردههای بالای مدیریتی در جمهوری اسلامی دارند؟ اعظم خاتم: آمارهای رسمی ما نشان میدهند که اشتغال زنان در مشاغل تخصصی به طور کلی تغییر قابل توجهی نکرده بعد از انقلاب. علتش هم این است که بخشی از زنانی که بعد از انقلاب خانهنشین شدند که دارای سمتهای مدیریتی بودند و مشاغل حرفهای و تخصصی بالا داشتند، توسط زنانی که با تخصصهای پایینتر وارد بخش آموزش و بخشهای سلامت و بهداشت شدند تا خدمات مربوط به زنان را ارائه کنند، جایگزین مردهایی شدند که در این بخشها ممکن بود مثلاً در دبیرستان دخترانه درس دهند یا در بیمارستانها به زنان خدمات بدهند، این به طور کلی جایگزین شد. ولی در مشاغل مدیریتی به هر حال ما با یک پس روی شدیدی مواجهیم برای اینکه مشاغل مدیریتی در و اقع دیگر به زنها برنگشت و به هر حال الان بزرگترین تبعیضی که در بخش دولتی وجود دارد - چون از نظر درآمدی زنان در بخش دولتی کمابیش از گذشته هم درآمدهای مشابه مردها داشتند- تبعیض ارتقای شغلی است و مزایایی غیردرآمدی که مردها ازش برخوردارند و زنها در جا میزنند در طول سالها علیرغم مهارتهایشان و تجاربی که ممکن است داشته باشند امکان ارتقای شغلی پیدا نمیکنند. خانم خاتم، چشم اندازی میبینید برای بهبود این وضع با توجه به اینکه الان گفته میشود که ۶۰ درصد دانشجویان ما دانشجویان دختر هستند، بالاخره اینها بعد از اینکه فارغ التحصیل میشوند درصدی هم که امکان کار پیدا کنند، باید قاعدتاً چشم انداز خوبی باشد؟ چشم انداز خوبی از جانب. خود زنان هست چون این چشم انداز یک حرکتی است که جامعه میتواند از پایین بکند و زنان خودشان یک ابتکاراتی به خرج میدهند. یک چشم انداز هم سیاستها و اصلاح سیاستهایی است که در گذشته در محدود کردن زنان در پیش گرفته شده. در مورد دوم من چشمانداز مثبتی نمیبینم. برای اینکه الان بحثی که وجود دارد در سیاست رسمی، طرح اشتغال خانگی زنهاست. مشاغل خانگی هم یعنی اینکه معافیتهای مالیاتی یا وام قرضالحسنه و توسعه بازارهای محلی برای عرضه محصولات و اینها را در اختیار زنهایی قرار دهند که توی خانه دارند کار میکنند و این مفهومش این است یا این تصور وجود دارد که بازار کار فعالیتهای سنتی مثل بافتنی و خیاطی و آرایشگری هنوز قابل توسعه است در حالی که این طور نیست. این بازار اشباع شده است. مهارتهای سنتی که به کار فردی زنها در خانه متکی بود، امروز دیگر نمیتواند پاسخگو باشد به دلیل اینکه به نسبت تقاضایی که برای این مشاغل در جامعه وجود دارد میبینیم این مشاغل در طول این دو سه دهه توسعه پیدا کرده. تخصصهای جدید باید زنها داشته باشند که توی سازمان کار موسسات و محیطهای جمعی قابل تحقق است. برای این طرحی وجود ندارد. طرح اشتغال مشاغل خانگی به نظر من سرنوشتش مشابه طرح بنگاههای زودبازده است. که آن هم به نوعی ۲۰ هزار میلیارد تومان چهار سال صرف شد و تنها توانست ۹۰۰ هزار شغل ایجاد کند. من برای آینده مشاغل خانگی تصور بهتری ندارم. فکر میکنم این طرح بیشتر دنبال طرح عفاف و حجاب بوده و برای این بوده که به بحران درآمدی خانوارها و نیاز اینکه زنها درآمدی داشته باشند، پاسخی داده شود که در واقع پاسخی نیست. اما از جانب خود زنها یک تلاشهایی هست برای اینکه بازار کار را به روی خودشان بازکنند به خصوص در فعالیتهایی که سلطه مردها در آنها سنتاً بالا بوده. مثل فعالیتهای فروش. میدانید ما ۵ درصد نیروی کار بخش فروشمان با بخش حمل و نقلمان زن است. در حالی که همه جای دنیا اینها بخشهای خیلی زنانه محسوب میشوند. زنها برای بازکردن اینها تلاشهای زیادی داشتند. مثلاً رانندگی را شروع کردند، راننده تاکسی شدند. زنهایی که راه اندازی مغازهها و واحدهای فروش را به عهده گرفتند در بخشهای مختلف. یک حرکت مهمی در جامعه وجود دارد که علیرغم فشارهایی که از بالا هست و فقدان حمایت، سعی میکند که فضای بخش خصوصی را برای خودش باز کند برای اینکه بخش دولتی استخدام را متوقف کرده. یعنی اشتغال زنان در بخش دولتی رو به رشد نیست. در این بخشها زنان شروع کردند با ابتکارات خودشان فرصتهایی را برای خودشان باز کنند. ***** ژاپن سومین اقتصاد قدرتمند جهان با بیش از ۴۰۰۰ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی در سال، روزهای سخت تاریخ خود را از سر میگذراند: ابتدا زمین لرزهای ۹ ریشتری سپس سیل و سونامی بیسابقه و اکنون فاجعه اتمی. بیشک معلوم نیست اگر کشور دیگری، چه در آسیا و یا اروپا دچار یکی از این بلایا میشد، چه چیزی از آن باقی میماند. اما ژاپن که یکی از پیشرفتهترین کشورهای صنعتی دنیاست، احتمالاً مشکلی نخواهد داشت تا کشور را بازسازی کند. هرچند که زمان این بازسازی هم قابل پیش بینی نیست. اما فاجعه بارترین حوادث ژاپن آسیبهای وارد شده به رآکتورهای اتمی است که نه تنها این کشور بلکه تمام کشورهای صنعتی و دارنده نیروگاههای هستهای را در برابر چالشی تاریخی قرارداده است. واکنش بازار سهام توکیو در برابر این حوادث در روزهای گذشته سقوط ارزش سهام بسیاری از شرکتها بود که تأثیر خود را بر بازارهای جهانی بورس هم داشت. تخمینهای اولیه میگویند که میزان خسارات وارد شده ناشی از نابودی شهرها و تاسیسات صنعتی و زیر ساختارها حدوداً ۲۰۰ میلیارد دلار خواهد بود. به باور کارشناسان اما این تنها اقتصاد ژاپن نخواهد بود که زیر بار این خسارات و فاجعه هستهای لطمه دیده و خواهد دید بلکه از آنجا که ژاپن سومین اقتصاد مهم دنیاست، میتواند بر نرخ رشد اقتصادی در جهان تأثیرهای منفی خود را بگذارد. برای بررسی پیامدهای اقتصادی زمین لرزه، سونامی و فاجعه هستهای سراغ یاسمین سعادت پژوهشگر و کارشناس اقتصادی در آمریکا رفتهایم. خانم سعادت، آیا اقتصاد ژاپن میتواند از زیر بار این حوادث بیسابقه و ناگوار کمر راست کند؟ احتمالاً بله. ولی با زمان شاید چندین ماه احتیاج هست که بتوانند ارزیابی کنند که مقدار خسارات چه بوده و به غیر از از بین رفتن مقادیر بسیار زیادی زیربنای جادهها و پلها، مسئله عمدهشان الان فاجعه اتمیشان است و یک سوم مصرف انرژی داخلی ژاپن از طریق نیروگاههای هستهای ایجاد میشود و نداشتن انرژی در یک اقتصاد و یا حداقل از بین رفتن انرژی و نداشتن برق یعنی مقدار زیادی کارخانههایی که برای دنیا تولید میکردند، باید کمتر تولید کنند. ژاپن اقتصاد بزرگی است و اقتصادی است که مسائل عمدهاش این قدر خارجی نیست که داخلی است. برای اینکه دولتش هم یکی از بالاترین قرض نسبت به تولید ناخالص ملی را دارد. با این حال که رزرو ارزی خیلی بزرگی دارد، از لحاظ داخلی کسری بودجه بزرگی دارد. البته در این موقعیت دوباره پول چاپ خواهند کرد و نقدینگی را بانک مرکز ژاپن زیاد خواهد کرد ولی عوارض ناشی از این فاجعه تولیدات کمتر و واردات بیشتر و اثراتی روی هم تورم داخلی و هم تورم بین المللی خواهد گذاشت. اشاره کردید که ژاپن دو برابر تولید ناخالص داخلی مقروض است. منتها گفته میشود که تمام بدهیها بیشتر به شهروندان ژاپنی است یعنی داخلی است تا خارجی. حالا اگر دولت پول چاپ کند و به بازار بریزد چه تأثیری در کوتاه مدت بر روی اقتصاد ژاپن و مبادلاتی که ژاپن با کشورهای دیگر دارد، خواهد داشت؟ سؤال مشکلی است. برای اینکه فاکتورهای مختلفی هست. رزرو ارزی ژاپن خیلی زیاد است و در نتیجه میتواند رزرو ارزی را تبدیل به ارز داخلی کند. میتواند پول چاپ کند. با چاپ کردن پول ارزش ین میافتد ولی تبدیل دلار به ین ارزش ین را بالا میبرد. حالا چقدر از هر کدام از این فاکتورها در آن واحد انجام میشود، اثرات معکوس خواهد داشت. ولی چیز مهم این است که قرض اصلی ژاپن را خود شهروندان ژاپن دارند فاینانس میکنند نه دنیا. در نتیجه شرکتها، خانوارها، پس اندازشان را میروند تبدیل میکنند و میدهند به دولت که دولت آن را مصرف کند. شاید در میان مدت اثر مثبت هم بگذارد برای اینکه کار ایجاد میشود و دوباره صنایع ژاپن بیشتر میتواند تولید برای داخل داشته باشد به جای اینکه برای صادرات داشته باشد. ولی در کوتاه مدت کمبودها وحشتناک خواهد بود و نتیجه کمبود هم یعنی تورم. در نتیجه شهروندان ژاپنی باید پول بیشتری بدهند برای یک بطری آب، برای یک کیلووات برق و سطح تورم بالا خواهد بود. حتماً تأثیری هم خواهد داشت در استاندارد زندگی در ژاپن با توجه به این وضعی که پیش آمده. اشاره کردید که ژاپن یک سوم انرژی مورد نیاز خود را از طریق نیروگاههای هستهای تأمین میکرد. حالا با از کار افتادن این نیروگاهها، ژاپن از چه منبعی میتواند انرژیاش را تأمین کند؟ احتمالاً دوباره میشود وارد کننده بیشتر نفت و اثرات آن روی قیمت نفت. ولی مجبورند حالا برگردند روی انرژیهای دیگر. برای اینکه میدانید فقط ژاپن هم نیست. الان آلمان همین تصمیم را دارد میگیرد یا حداقل میخواهند دوباره تحقیق کنند که آیا باید این رشته را ادامه دهند یا نه. اثراتش از این بابت هم روی تمام دنیا اثر خواهد گذاشت. بحران ژاپن در سطح جهانی اثر محسوسی خواهد داشت؟ بله. سومین اقتصاد دنیا نه تنها از خیلی بابتها خودکفا نخواهد بود مجبور است به بازارهای بین المللی روی بیاورد برای اینکه بتواند انرژیاش را تأمین کند که بتواند مواد غذاییاش را تأمین کند و واردات ژاپن خیلی بالاتر خواهد رفت و در نتیجه باز اثر میگذارد روی قیمت مواد خوراکی، انرژی که تازه بدون مسئله ژاپن در حالت بحرانی بود. حالا فاکتور ژاپن را هم اضافه کنید. اثراتش روی افریقا و روی خاورمیانه... تورم مواد غذایی خیلی بحرانی است در دنیا و بحران ژاپن آن را تشدید خواهد کرد. اخبار اقتصادی هفته بانک مرکزی جمهوری اسلامی به بانکها ی خصوصی هشدار داد، گزارش فرایند افزایش سرمایه خود را تا پایان وقت ادری روز دوشنبه بیست و سوم اسفند ماه به این بانک اعلام کنند. بانک مرکزی در تیرماه سال جاری بر اساس مصوبه بیست و یکم اردیبشت ماه ۸۹ شورای پول واعتبار از بانکهای رفاه کارگران، گردشگری، کارآفرین، سامان، سرمایه، سینا، تات، انصار، دی، شهر و حکمت ایرانیان خواسته بود که سرمایه اولیه خود را به میزان ۴۰۰ میلیارد تومان افزایش دهند. براساس مصوبه شورای پول و اعتبار، عدم تحقق افزایش سرمایه به میزان ۴۰۰ میلیارد تومان تا پایان سال جاری، مجوز فعالیت بانک تا سطح فعالیت موسسه اعتباری غیر بانکی پایین میآید. همچنان که پیش بینی میشد مجلس نمیتواند بررسی بودجه سال آینده را تا پایان اسفندماه تمام کند. بنابراین و پس از کش و قوسهای فراوان، روز سه شنبه مجلس ماده واحده طرح تنخواه دوماهه فروردین و اردیبهشت ماه سال آینده را تصویب کرد. این طرح جایگزین موقت بودجه رسمی کشور میشود. مجلس شورای اسلامی بر اساس ماده واحده طرح به دولت اجازه میدهد در چارچوب قانون برنامه پنجم توسعه و قانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشور در دو ماهه اول سال ۹۰ تا مبلغ ۲۰ هزار میلیارد تومان دریافت و پرداخت کند مشروط به اینکه هزینههای جاری بیش از ده درصد افزایش نیابد. همچنین دولت موظف میشود در اجرای قانون هدفمند کردن یارانهها برای سه ماه اول سال ۱۳۹۰ معادل سه ماه پایانی سال ۱۳۸۹ عمل نماید. * کمیسیون انرژی مجلس در گزارش خود مهمترین تخلفات وزارت نفت را کاهش تولید نفت خام، عدم واریز مازاد اعتبارهای حاصل از فروش نفت خام به حساب ذخیره ارزی و سرمایهگذاری نکردن در حوزه نفت و گاز و توسعه میدانهای مشترک اعلام کرده است. کمیسیون انرژی مجلس در گزارش خود با استناد به اسناد و گزارشهای دیوان محاسبات، از کاهش تولید ۷۲ هزار بشکهای نفت در روز خبر میدهد و مهمترین علت کاهش تولید را هم عدم سرمایهگذاری مناسب و به موقع شرکت ملی نفت ایران برای حفظ، نگهداشت و افزایش توان تولید در سالهای گذشته اعلام کرد. واریز نشدن مابهالتفاوت قیمت فروش نفت به حساب ذخیره ارزی از دیگر تخلفهای وزارت نفت است. بر اساس این گزارش، وزارت نفت موظف بوده است ۱۱ میلیارد و ۲۲۸ میلیون دلار از بابت مازاد درآمدهای حاصل از فروش نفت خام در ۹ ماه نخست امسال را به حساب ذخیره ارزی واریز کند، اما از این کار خودداری کرده است. در این گزارش همچنین آمده است که تا پایان آذر ماه سال ۱۳۸۹ هیچ گونه وجهی از محل نفت خام تولیدی امسال برای سرمایهگذاری به این صنعت اختصاص داده نشده است. این گزارش روز سه شنبه در نشست علنی مجلس شورای اسلامی قرائت و مورد تصویب قرار گرفت. رئیس مجلس شورای اسلامی اعلام کرد که گزارش کمیسیون انرژی به مراجع قضایی ارجاع میشود.
دولت بحرین شش تن از مخالفان سرشناس را بازداشت کرد. براساس گزار ش ها، دبیر کل جنبش حق، از روحانیون شیعه بحرین و برخی از اعضای حزب وفاق، حزب عمده مخالف دولت از جمله بازداشت شدگان هستند. این افراد به تلاش برای براندازی حکومت بحرین متهم شده اند. ارتش بحرین روز چهارشنبه پس از اعلام مقررات منع رفت وآمد شبانه، صدها تن از مخالفان را که در چند هفته گذشته در میدان مرکزی منامه چادر زده بودند، بزور متفرق کرد. برپایه گزارش ها دو تن از تظاهر کنندگان و دو مامور پلیس در آن عملیات کشته شدند.
گزارشها حاکی است با بروز نگرانیهای جدی در مورد بروز فاجعه اتمی در نيروگاه فوکوشيمای ژاپن، اکنون مقامات ژاپنی برای انتقال آب و خنک کردن رآکتورهای این نیروگاه به هلیکوپترهای نظامی متوسل شدهاند.گزارشها حاکی است با بروز نگرانی های جدی در مورد بروز فاجعه اتمی در نيروگاه فوکوشيمای ژاپن، اکنون مقامات ژاپنی برای انتقال آب و خنک کردن رآکتورهای این نیروگاه به هلیکوپترهای نظامی متوسل شدهاند. این در حالی است که روز چهارشنبه وضعیت نیروگاه چنان وخیم شده بود که حتی هلیکوپترها نیز نتوانستند از هوا به رآکتورها نزدیک شوند. در همین حال مهندسان اين نيروگاه اتمی میگويند مشغول انتقال يک خط انتقال انرژی برق به پمپهای آبی هستند که بتواند چرخش آب در رآکتور را میسر کرده و از وقوع بحران اتمی جلوگيری شود. به گزارش خبرگزاری آسوشيتدپرس، وضعيت در رآکتورهای نيروگاه فوکوشيما در حد بحرانی است و ممکن است به دليل نرسيدن آب و بالارفتن دما، ميلههای سوختی و محفظه رآکتور منفجر شوند. اگر اين انفجار روی دهد، بحران اتمی خطرناکی در راه خواهد بود. هرچند مقامات ژاپنی هنوز مسئله انفجار را جدی ارزيابی نکردهاند، مقامات اتمی آمريکا وضعيت را خطرناک دانسته و سفير واشينگتن در توکيو از شهروندان آمريکايی که در شعاع ۸۰ کيلومتری اين نيروگاه هستند خواسته تا منطقه را ترک کنند يا از خانههای خود خارج نشوند. دولت ژاپن کماکان میگويد منطقه احتياط در اطراف اين مرکز همان ۲۰ کيلومتر است و از کسانی که تا شعاع ۳۰ کيلومتری هستند هم خواسته است از خانههای خود خارج نشوند. در همین حال وضع کمکرسانی در شمال شرقی ژاپن و مناطق زلزلهزده با سختی روبهروست و با بروز سرما و بارش برف در منطقه، شمار زيادی از مردم به آب آشاميدنی و برق دسترسی ندارند و روند انتقال کمکها بسیار کند توصیف میشود. به دنبال زلزله مهيب روز جمعه و سونامی شديد ناشی از آن سامانه خنککننده رآکتورهای هستهای نيروگاه فوکوشيما به دليل قطع برق يکی پس از ديگری از کار افتاد. بر اثر بالا رفتن دمای ميلههای سوخت هستهای، تاکنون سه انفجار در رآکتورهای شماره يک، دو و سه روی داده که به ويران شدن جداره خارجی اين رآکتورها منجر شده است. همچنين برخی گزارشها از آسيب ديدن محفظه ايمنی رآکتور شماره دو در انفجار روز سهشنبه حکايت دارد. در اين ميان يوکيا آمانو، مدير کل آژانس بينالمللی انرژی هستهای، نيز با «بسيار حساس» خواندن وضعيت نيروگاه اتمی فوکوشيما گفته است که روز پنجشنبه برای گفتوگو با مقامهای ژاپنی و کسب اطلاعات دست اول از وضعيت اين نيروگاه به ژاپن سفر خواهد کرد. هم اکنون اين نگرانی وجود دارد که در صورت عدم موفقيت ژاپنیها در خنک کردن ميلههای سوخت هستهای، پديده ذوب هستهای در نيروگاه فوکوشيما روی داده و مواد راديواکتيو در سطح گستردهای در محيط آزاد شود. آينده فعاليتهای اتمی هيلاری کلينتون، وزير خارجه آمريکا، با توجه به بروز مشکلات در نيروگاه فوکوشيمای ژاپن گفته است که اين مسئله نشان میدهد بايد در استفاده از انرژی اتمی تجديدنظر شود. خانم کلينتون گفت: «آمريکا بايد با توجه به هزينههای سنگين اين تاسيسات، نسبت به استفاده از اين انرژی ترديد به خود راه داده و ابتدا به پرسشهای جدی که در استفاده از انرژی اتمی هست پاسخ دهد.» ايالات متحده آمريکا حدود ۲۰ درصد برق مصرفی خود را از نيروگاههای اتمی تامین میکند. به دنبال وقایع نیروگاه فوکوشیمای ژاپن چند کشور اروپایی نیز اعلام کردهاند تلاش خواهند کرد سطح ایمنی نیروگاههای خود را بالا ببرند. دولت اسپانیا روز سهشنبه اعلام کرد که تمامی تدابیر ایمنی و امنیتی موجود در شش نیروگاه اتمی خود را بار دیگر مورد بررسی قرار خواهد داد و آلمان نیز تصمیم گرفته است تا هفت نیروگاه قدیمی خود را تعطیل کند.
گروهی از اعضای باشگاه مادرید متشکل از سران سابق جهان در نامهای سرگشاده به آیتالله خامنهای در روز پنجشنبه با اعتراض به «ربوده شدن» رهبران مخالفان ایران خواستار به رسمیت شناخته شدن حقوق قانونی آنها شدهاند.گروهی از اعضای باشگاه معتبر مادرید متشکل از سران و رهبران سابق جهان در نامهای سرگشاده به آیتالله خامنهای که روز پنجشنبه منتشر شد با اعتراض به «ربوده شدن» رهبران مخالفان در ایران خواستار به رسمیت شناخته شدن حقوق قانونی آنها و خانوادههای آنها شدهاند. میرحسین موسوی و مهدی کروبی به دنبال راهپیمایی معترضان ایرانی در روز ۲۵ بهمنماه با محدودیتهای شدید از سوی حکومت جمهوری اسلامی روبهرو شدند، محدودیتهایی که در نهایت به حصر خانگی آنها و پس از مدتی عملا به قطع ارتباط و حبسشان در مکانی نامعلوم انجامید. اعضای امضاکننده نامه به آیتالله خامنهای از رفتارهای مقامهای حکومتی با آقایان موسوی و کروبی به عنوان «آدمربایی» یاد کردهاند. ۹ عضو «کلوب دو مادرید» یا باشگاه مادرید در نامه سرگشاده خود خطاب به رهبر جمهوری اسلامی با ابراز نگرانی از وضعیت میرحسین موسوی و مهدی کروبی، دو رهبر مخالفان حکومت در ایران، به آیتالله خامنهای درباره «این گونه نقض قوانین» در مورد شهروندان کشور هشدار دادهاند. امضاکنندگان نامه سرگشاده به آیتالله خامنهای توجه او را به این نکته جلب کردهاند که «این گونه نقض فاحش قوانین همان نهادهایی را از اعتبار میاندازد که مسئولیت نهاییشان با شماست». در این نامه همچنین آمده است: «از آنجا که هیچ مقامی در ایران مسئولیت قانونی این آدمرباییها و تهدیدهای جدی علیه این افراد را نمیپذیرد، ما نگرانی خود را نسبت به سرنوشت آنها اعلام میکنیم.» امضاکنندگان در پایان از رهبر جمهوری اسلامی خواستهاند: «مصرانه از شما میخواهیم حقوق و حمایت قانونی این افراد و خانوادههای آنها را به آنها بازگردانید، حقوقی که در قانون اساسی و بر اساس وظایف قانونی و حقوقی کشورتان به رسمیت شناخته شده است.» از زمان آغاز اعتراضات مردم ایران به نتیجه انتخابات سال ۱۳۸۸ و حمایت آشکار آیتالله خامنهای از محمود احمدینژاد و به دنبال آن آغاز سرکوب و حبس در ایران، رهبر جمهوری اسلامی نامههای بسیاری از سوی افراد و مقامها و نهادهای مختلف دریافت کرده که از او خواستهاند حقوق شهروندان معترض را به رسمیت بشناسد. آیتالله خامنهای تاکنون به هیچ یک از این نامهها و خواستهها پاسخی نداده است. از امضاکنندگان این نامه سرگشاده میتوان به نخست وزیرهای سابق هلند، یمن، سودان و نروژ و روسای جمهور سابق سریلانکا و کلمبیا اشاره کرد. کلوب دو مادرید سازمانی مستقل متشکل از ۷۹ رئیس جمهور و نخست وزیر سابق از ۵۶ کشور جهان است. هلموت کول، بیل کلینتون، جیمی کارتر و کوفی عنان از دیگر اعضای این سازمان معتبر هستند.
در ژاپن، هلی کوپترهای نظامی و ماشین های آتش نشانی، ازهوا و زمین عملیات آبپاشی برروی راکتورهای نیروگاه فوکوشیما را از سر گرفته اند. سیستم های خنک کننده راکتورهای این نیروگاه پس از سونامی، به علت قطع برق از کار افتاده و مسئولان می کوشند با آبپاشی، مانع از ذوب شدن میله های سوخت هسته ای و رها شدن ناگهانی رادیو آکتیو بیشتر شوند. قرار است مدیر کل آژانس بین الملی انرژی اتمی روز پنج شنبه به توکیو برود. از سوی دیگر هوای سرد و بارش برف، کار کمک رسانی به بازماندگان و آوارگان سونامی را دشوارتر کرده است.
روزنامههای پنجشنبه ایران گزارشهای متفاوتی از درگیری مأموران و زندانیان در زندان قزل حصار منتشر کرده و از کشته شدن دستکم «۱۴ زندانی» در این درگیریها خبر دادهاند. آشکار شدن تخلف ۷۲ درصدی دولت در جریان قرائت گزارش تفریغ بودجه سال ۸۷ در مجلس، و قرار گرفتن «امارات متحده عربی، چین و ترکیه» در صدر شرکای تجارت خارجی ایران از جمله دیگر عناوین روزنامههای ۲۶ اسفندماه است. روزنامهها همچنین از اظهارات رئیس دیوان عالی کشور درباره «صدور حکم اعدام طی ۱۰ روز»، و «واکنش سپاه پاسداران به برگزاری جشن جهانی نوروز» را مورد توجه قرار دادهاند. کشته شدن دستکم «۱۴ زندانی» طی درگیری مأموران با زندانیان در زندان قزل حصار روزنامههای خراسان و جام جم خبر دادهاند که در پی بروز ناآرامی و اعتراض در زندان قزل حصار دستکم ۱۴ نفر از زندانیان کشته شدهاند. روزنامه جام جم، وابسته به صدا و سیمای جمهوری اسلامی گزارش داده که «شامگاه سهشنبه ۲۴ اسفند مأموران زندان قزلحصار کرج متوجه اغتشاش زندانیان در یکی از بندهای زندان قزل حصار شدهاند» و «برای جلوگیری از فرار زندانیان با آنها درگیر شدند که در جریان این درگیری ۱۰ نفردر اثر جراحت و صدمات ناشی از آتش و دود کشته و ۱۵نفر دیگر زخمی شدند.» این روزنامه از قول مقامهای سازمان زندانها زندانیان معترض را «قاچاقچیان محکوم به حبس ابد و افراد اعدامی» معرفی کرده و علت درگیری مأموران با زندانیان را نیز «اغتشاش زندانیان» توصیف کرده و ادعا کرده که «با اخطار نگهبانها به زندانیان، از زندانیان خواسته شده بود که به سلول خود بازگردند و به آشوبگری پایان دهند، اما هر لحظه بر دامنه اغتشاش زندانیان افزوده میشد.» روزنامه خراسان اما جدیدترین آمار زندانیان کشته شده در جریان اعتراضات سه شنبه زندان قزل حصار را اعلام کرده و نوشته «در این درگیری ۱۴ تن از زندانیان کشته و ۳۳ نفر دیگر مجروح شدند.» به نوشته این روزنامه روابط عمومی سازمان زندانها با انتشار اطلاعیهای زندانیان کشته شده در زندان قزل حصار را «زندانیان شرور و قاچاقچی» معرفی کرده و مدعی شده که زندانیان «در یکی از بخشهای زندان قزل حصار قصد داشتند با انجام خرابکاری در زندان مبادرت به فرار کنند که با حضور مقتدرانه عوامل مسئول ناکام ماندند.» اطلاعیه سازمان زندانها به صراحت دلیل درگیری منجر به کشته و زخمی شدن زندانیان را «حضور مقتدرانه عوامل مسئول» برای مقابله با «خرابکاری» عنوان کرده اما روزنامه جام جم از «آغاز تحقیقات قضایی» خبر داده و نوشته «با گزارش موضوع به رضایی، بازپرس کشیک ویژه قتل دادسرای جنایی کرج، او همراه گروهی از کارآگاهان جنایی آگاهی کرج در محل حادثه حضور یافتند» و اجساد زندانیان به پزشکی قانونی منتقل شده است. هیچ یک از روزنامهها اسامی زندانیان کشته شده در زندان قزل حصار را منتشر نکردهاند، و درحالی که منابع غیر رسمی شمار زندانیان کشته شده را بیشتر از ۱۴ نفر اعلاممی کنند، برخی از روزنامههای وابسته به جناح حاکم از جمله روزنامه کیهان از انتشار «تعداد زندانیان کشته شده در زندان غزل حصار» خودداری کردهاند. «تخلف ۷۲ درصدی دولت در بودجه سال ۸۷» روزنامه تهران امروز در صفحه نخست شماره پنج شنبه خبر داده که «گزارش دیوان محاسبات درباره نحوه اجرای بودجه از تخلف ۷۲ درصدی دولت از احکام بودجه سال ۸۷» حکایت دارد. به نوشته این روزنامه «گزارش سنگین تفریغ بودجه ۸۷ که پس از دو سال تاخیر روز چهارشنبه در مجلس قرائت شد نشان میدهد بیش از ۷۲ درصد ماده واحده بودجه در اجرا از سوی دولت رعایت نشده است.» این روزنامه با تأکید بر گستردگی تخلفات دولت محمود احمدینژاد در قانون بودجه سال ۸۷ نوشته «این گزارش به قدری مفصل و پر حجم بود که تنها چکیده آن قرائت شد و تفصیل گزارش چاپ شده و به دست خود نمایندگان داده شده است.» تهران امروز همچنین نوشته که علی لاریجانی رئیس مجلس هشتم «در پی انتقاد نمایندگان به خلاصه و مبهم بودن گزارش تفریغ بودجه ۸۷ که در صحن علنی مجلس قرائت شد» گفت که گزارش تفریغ بودجه ۸۷ که از سوی دیوان محاسبات ارائه شده کتاب بزرگی از تخلفات دولت است که تحویل مجلس داده شده و هیئت رئیسه مجلس به دلیل کمبود وقت آن را خلاصه کرده است. به نوشته تهران امروز، داریوش قنبری از نمایندگان مجلس نیز در اخطاری با استناد به اصل ۵۵ قانون اساسی گفته است که «گزارش تفریغ بودجه نیز باید در معرض دید عموم مردم قرار گیرد و چون تخلفات بسیار وسیع بوده و ۷۲ درصد از بودجه انحراف داشتهاند باید گزارش تفریغ بودجه سال ۸۷ به شکل تفسیری ارائه شود.» سه شریک اصلی تجارت خارجی سال ۸۹: امارات متحده عربی، چین و ترکیه روزنامه جهان صنعت گزارشی درباره معرفی بررسی شرکای اقتصادی ایران از فروردین تا دیمنتشر کرده و خبرداده که امارات متحده عربی و چین در رتبههای اول و دوم بزرگترین شرکای تجاری جمهوری اسلامی قرار دارند. به نوشته این روزنامه، بررسی وضعیت روابط تجاری ایران با جهان از ابتدای فروردین امسال تا دیماه سال ۱۳۸۹حاکی از آن است که امارات متحده عربی با ۳۹ درصد و چین با ۱۶ به ترتیب بزرگترین شرکای تجاری جمهوری اسلامی در سال ۸۹ بودهاند و پس از آنها ترکیه با ۸ درصد، و دوکشور آلمان و عراق هر یک با در اختیار گرفتن ۷ درصد از تجارت خارجی ایران قرار دارند. روزنامه جهان صنعت همچنین نوشته که کره جنوبی و سوئیس با ۶ درصد، هند با ۵ درصد، و ایتالیا و فرانسه هر یک با ۳ درصد در ردیف بعدی شرکای تجاری ایران در سال ۸۹ قرار گرفتهاند. این روزنامه درعین حال تأکید کرده که بررسی تجارت خارجی ایران طی سال ۸۹ نشان میدهد که «تراز تجاری ایران همچنان منفی است و کفه ترازو به نفع واردات سنگینی میکند.» «سرعت صدور حکم اعدام در قوه قضائیه به ۱۰ روز رسید» روزنامه جمهوری اسلامی از قول رئیس دیوان عالی کشور خبر داده که «حکم اعدام برخی مجرمان در کمتر از ۱۰ روز صادر میشود.» به نوشته این روزنامه، احمد محسنی گرکانی رئیس دیوان عالی کشور با بیان اینکه «احکام قطعی اعدام از سوی دادگاه کیفری در کمتر از ۱۰ روز در دیوان عالی کشور رسیدگی میشود» گفته «سه شعبه ویژه» به رسیدگی به «پروندههای مربوط به اشرار، جنایتکاران، متجاوزان، محاربین، سارقان و مجرمان خطرناک» اختصاص پیدا کرده است. رئیس دیوان عالی کشور البته گفته که این اقدامات به دستور صادق لاریجانی صورت گرفته و اضافه کرده که «بر اساس دستور رئیس قوه قضائیه، دیوان عالی کشور ملزم شده به پرونده افرار شرور و مجرمانی که موجب اخلال در امنیت و آسایش مردم میشوند زودتر از موعد رسیدگی کند.» روزنامه جمهوری اسلامی همچنین نوشته که رئیس دیوان عالی کشور در پاسخ به این پرسش که «برخی منتقدان اظهار داشتهاند که سرعت عمل دستگاه قضا موجب جلوگیری از دفاع متهمان میشود» گفته «دفاع متهم یک ساعت یا چند ساعت است نه بیشتر چون جرم مجرمان خطرناک به وضوح روشن است» و «رسیدگی به پروندههایی که حکم اعدام برای آنها صادر شده بسیار آسان است.» «واکنش اداره سیاسی سپاه به برگزاری جشن جهانی نوروز» روزنامه مردمسالاری از «واکنش رئیس اداره سیاسی سپاه به برگزاری جشن جهانی نوروز» خبر داده و نوشته که «سپاه پاسداران خواهان تجدید نظر جدی در برگزاری جشن جهانی نوروز است.» به گزارش این روزنامه، یداله جوانی رئیس اداره سیاسی سپاه پاسداران گفته «نوروز جشن باستانی و سنتی ایرانیان است و برگزاری آن در سطح داخلی با مشکلی روبهرو نیست ولی برگزاری آن به شکل جهانی در شرایط فعلی وبا توجه شرایط فعلی منطق به صلاح نیست.» مردمسالاری همچنین نوشته که رئیس اداره سیاسی سپاه با این ادعا که «ملتهای منطقه به ایران اسلامی به عنوان الگوی خود نگاه میکنند» گفته «ما نباید اقداماتی را انجام دهیم که به این وجهه آسیب برسد و لذا باید در برگزاری جشن جهانی نوروز تأمل و تجدید نظر صورت بگیرد.»
برخی از رهبران سابق سیاسی جهان در نامهای به آیتالله خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نسبت به وضعیت میرحسین موسوی و مهدی کروبی و ناپدید شدن آنها ابراز نگرانی کردند. در این نامه به ناپدید شدن این دو نامزد ریاست جمهوری و همسرانشان در ایران و عدم اطلاع خانوادههایشان از محل نگهداری آنها اشاره رفته و آمده است که در سه هفته گذشته هیچ مقام ایرانی مسئولیت حقوقی این مسئله را نپذیرفته است. امضاء کنندگان این نامه به آیتالله خامنهای ، خاطر نشان می سازند که ناپدید شدن آقایان موسوی و کروبی و همسرانشان خطر بیاعتباری نهادهایی را به دنبال دارد که مسئولیت آنان در دست شخص رهبر جمهوری اسلامی است. امضاءکنندگان این نامه از اعضاء گروهی موسوم به باشگاه مادرید هستند که از 79 رهبر سابق سیاسی از 56 کشور جهان تشکیل شده است.
بان گی مون، دبیر کل سازمان ملل خواستار برقراری آتشبس فوری بین تمام طرفهای درگیر در لیبی شد. در بیانیهای که در این باره منتشر شد آمده است که دبیر کل سازمان نگرانی عمیق خود را از نشانههای موجود در مورد حمله قریبالوقوع نیروهای دولتی به شهر بنغازی در شرق لیبی ابراز میدارد. در بیانیه دبیر کل سازمان ملل همچنین آمده است که چنین حملهای جان غیرنظامیان را به شدت تهدید میکند و از این رو دبیر کل از تمام طرفهای درگیر میخواهد تا برقراری یک آتشبس فوری را بپذیرند. این بیانیه با تکرار هشدارهای پیشین دبیرکل سازمان ملل میافزاید آنهایی که مسئولیت استفاده مستمر از قوای نظامی علیه غیرنظامیان را بر عهده دارند باید پاسخگوی اعمال خود باشند.
هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، موضع مقامهای تهران در مورد تحولات جاری خاورمیانه را «اوج ریاکاری» توصیف کرده است. وزیر خارجه آمریکا، روز چهارشنبه، در گفتگو با شبکه تلویزیونی نیل در مصر، گفت که انقلاب ایران ربوده شد و اکنون با کنترل بیشتر مناصب توسط سپاه پاسداران، حکومت ایران در حال تبدیل شده به حکومتی نظامی است. هیلاری کلینتون آنچه را که در ایران روی داده، عبرتی برای مردم مصر و تونس خواند و مصر را بهترین نمونه برای سرزنش و مؤاخذه ایران دانست. وزیر خارجه آمریکا از انقلاب ایران به عنوان انقلابی یاد کرد که صدای مردم را خاموش کرد، رأی آنها را نادیده گرفت و آزادی و حقوق آنها را سلب کرد. این همه به گفته رئیس دستگاه دیپلماسی ایالات متحده، به هیچ وجه آن چیزی نیست که مصر به دنبال آن میگردد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر