-----------------------------
همه خبرها و ديدگاهاي سانسور شده و پشت فيلتر جمهوري اسلامي مانده را يكجا و بي درد سر در "هستي نيوز" بخوانيد... http://groups.google.com/group/hasti-news/
بعد از چهارده ماه بار دیگر ایران و گروه موسوم به پنج به علاوه یک هفته پیش در ژنو دیدار کردند و مثل همیشه، پیش از شروع گفت وگوها، تهدیدهایی مطرح شد که اگر این و آن نشود، گفت وگویی در کار نخواهد بود.
یکی از اولین مدارکی که در ویکی لیکس دیده شد، ترس عربستان سعودی از برنامه اتمی ایران بود و از آمریکا خواسته بود با حمله نظامی آن را از بین ببرد. که البته منوچهر متکی وزیر خارجه جمهوری اسلامی همین مسئله را به قطعنامه شورای امنیت ربط داد و تقصیر ترور برخی چهره های علمی ایران را به قدرت های خارجی نسبت داد. وی گفت که فهرست قطعنامه شورای امنیت، تروریست ها را به سوی اهدافشان هدایت می کند.
بعد ایران اعلام کرد که توانسته از معادن اورانیوم استخراج کند و آن را به چرخه سوخت وارد کند. انگار که ایران به اندازه کافی اورانیوم ندارد که در مرحله صنعتی سوخت تولید کند. ولی خوب، مشخص است که این اعلام و این موضع، مسئله ای نمادین است. اما پیامی که با خود داشت، نمادین و سمبلیک نبود، ایران گفت که حاضر نیست از برنامه اتمی خود دست بردارد.
هر دو طرف در این موضع گیر افتاده اند که ثابت کنند آن یکی به دیگری برتر است و پیروز خواهد شد و طوری وانمود می کنند که انگار نسبت به چهارده ماه قبل، در موضع برتری قرار دارند. ولی هیچ کدام به طور جدی گفت وگو و مذاکره را شروع نکرده اند. حالا زمانی است که باید از اشتباه های قبلی درس گرفت و فهمید با کدام طرف باید گفت وگو کرد. مخالفان دولت در ایران و جنبش سبز می گویند تحریم ها افراد اشتباهی را هدف گرفته و فقط ناکارآمدی اقتصادی محمود احمدی نژاد را توجیه می کند. مخالفان که هنوز از بابت تقلب در انتخابات و حوادث و کشتارهای پس از آن آرام ننشسته اند هم می گویند با ایران باید گفت وگو شود. در واقع آنها بین رییس جمهوری که او را نامشروع می خوانند و کسی که به عنوان رییس دولت معرفی شده، اختلاف قائل هستند.
این طرح که ایران ممکن است در برابر تحریم های شدید، غنی سازی را رها کند، کاری که پیشتر کرده و در مقابل آن چیزی دریافت نکرده، فکری است که در مرحله فکر خوب است. گفت وگو نه فقط با ایران، که با ترکیه و برزیل و مهره های اصلی قدرت در ایران موثرتر خواهد بود. مسئله اتمی همچنین نباید محور تمامی مذاکرات باشد و نباید فقط دو انتخاب داد که یا گفت وگو یا حمله نظامی. باید چیزی میان تاکتیک کوتاه مدت و استراتژی بلند مدت باشد. تخاصم سی سال میان ایران و ایالات متحده یک شبه حل نمی شود. تنها راه آن، گفت وگو آن هم در تمامی سطوح قدرت است.
بد نیست فکر کنیم که فعال اینترنتی اهل استرالیا، جولیان آسانژ، وقتی دور اخیر اطلاعات درز کرده از دولت ایالات متحده را در وبسایت خود، ویکی لیکس منتشر می کرد چندان هم به ایران نمی اندیشید.
با این همه، انتشار اطلاعات شامل بیش از 250 هزار سند داخلیِ صادر شده از سوی وزارت امور خارجه و سفارتخانه های ایالات متحده، با موفقیت توانست بت مقدس سیاست امریکا را در رویکردش نسبت به جمهوری اسلامی و تلاش های هسته ای رو به رشد آن بشکند.
نخست این که توافق عمومی بر سر رویارویی با ایران وجود ندارد. تا امروز ایده استفاده از زور برای تغییر مسیر برنامه هسته ای ایران، در رسانه های اصلی مورد تمسخر بوده و کاملا بی اعتبار است. ولی به عنوان یک سری یادداشت های مورد تایید ماموران امریکا در خاورمیانه، نه تنها همسایگان ایران به طور فزاینده ای در مورد تلاش های اتمی جمهوری اسلامی قرار از کف داده اند، که می توان گفت بیش از پیش مشتاقند که به هر ترتیب که شده مقدمات «حذف» این کشور را فراهم آورند. امارات متحده عربی نیز در این فهرست جای دارد، کشوری که حاکمانش گفته اند که اقدام نظامی در برابر ایران باید «امسال یا سال آینده» انجام پذیرد، پیش از آن که شتاب رئیس جمهور ایران محمود احمدی نژاد برای به آتش کشیدن منطقه به بار نشیند. به همین ترتیب عربستان سعودی نیز چنین دیدگاهی دارد، کشوری که سلطانش به ایالات متحده اصرار می کند به ایران حمله کند و «افعی را سر ببرد».
در واقع ، تنها کشوری که به نظر می رسد ایده قطعی حمله را از دستور کار برداشته باشد گویا ایالات متحده است. وزیر دفاع، رابرت ام گیتس به تازگی به وال استریت ژورنال گفت که استدلالی که اکنون در درون کاخ سفید چیرگی یافته این است که گزینه نظامی در واقع اصلا جای انتخاب ندارد. یا بنا به گفته وی، «تنها راه حل دراز مدت برای جلوگیری از توانایی تولید جنگ افزار های هسته ای در ایران، این است که ایرانیان خودشان درک کنند که این تصمیم گیری به سودشان نیست». نیازی به گفتن نیست که این گونه پیام ها دقیقا زمانی از واشنگتن گفته می شود که همسایگان ایران در سوی مخالف جهت گیری کرده اند. و این به مفهوم کوتاه آمدن ایالات متحده از مواضع محکم پیشین است.
دومین افسانه این است که ایالات متحده از سوی ایران احساس امنیت می کند. چندین سال همگان بر این باور بودند که که فاصله ایران برای دستیابی به توانایی حمله به کشورهایی فراتر از کشورهای همسایه اش فراتر از آن است که بتواند به چنین حمله های دوربردی دست بزند. در واقع دولت اوباما آبروی خویش را بر این باور شرط بسته است؛ راه اندازی دوباره برنامه دفاع موشکی دوران بوش که علنا در سپتامبر 2009 اعلام شد، با به کار گیری شیوه هایی چون «استقرار کوتاه مدت دفاع دریایی و دفاع نمایشی خارج از خاک امریکا» از مسئولیت دفاع از میهن، ایالات متحده - شانه خالی می کند. البته تنها با این پیش فرض که موشک های دور برد ایران دست کم تا پایان این دهه توانایی چنین عملیات دوربردی را به دست نخواهند آورد.
ولی تفاهم نامه ها و یادداشت های داخلی دولتی منتشر شده در ویکی لیکس نشان می دهد که تهدید موشکی از سوی ایران ممکن است به شکل قابل ملاحظه ای هر چه زودتر از زمان مورد انتظار به وقوع بپیوندد. یکی از این اسناد که در ماه فوریه منتشر شده، سندی است که نیویورک تایمز نیز آن را پیگیری کرد و نشان می دهد ایران در نظر دارد از کره شمالی بیش از 19 موشک طرح روسیه خریداری کند. در نتیجه ایران توانایی هدف قرار دادن شهرهای اروپای غربی را خواهد داشت.
علاوه بر این، ناظران آگاه هشدار می دهند که قراردادهایی از این دست، ممکن است در نهایت به شتاب ایران برای دستیابی به موشک های قاره پیما بیفزاید. به بیان دیگر وقتی پای حفاظت از مردم امریکا در برابر حمله موشک های قاره پیما به میان می آید، برنامه کنونی دولت اوباما با یک دلار کمبود بودجه یا یک روز دیرکرد، خطر بزرگی را به جان می خرد.
از سویی دیگر، داستان دخالت ایران در عراق مطرح است. اسناد منتشر شده در ویکی لیکس، رد بدشگونی از زیرساخت های استادانه سیاسی و شبه نظامی ایران در خاک همسایه غربی خود عراق، پس از خلع صدام حسین در سال 2003 را به تصویر می کشد. این فعالیت هزینه سنگینی داشته است؛ تابستان امسال فرستاده ایالات متحده به عراق جیمز اف جفری، برآورد کرد که از آغاز جنگ دوم عراق تاکنون ایران مستقیما یا غیر مستقیم مسئول کشته شدن نزدیک به «یک چهارم» از کشته های امریکایی است. به بیان دیگر، ایران سالها به طور مخفیانه به تامین هزینه جنگ و کشتار علیه ایالات متحده پرداخته بی آن که از واشنگتن پاسخ درخوری دریافت کرده باشد.
سفسطه اصلی این است که با برنامه اتمی ایران می توان چون پدیده ای مجزا برخورد کرد. از زمان روی کار آمدن اوباما، دولت وی همواره در گفتگو بر سر ایران صبر کرده است. از آنجا که گرفتن دفتر ، دولت اوباما صبر در ایران مشاوره ، استدلال می کند که حتی اگر تعامل دیپلماتیک با حاکمان تهران و یا تحریم های اقتصادی علیه آنان به گونه ای شکست بخورد، ایالات متحده خواهد توانست به جمهوری اسلامی بتازد و جمهوری اسلامی را در اختیار بگیرد. این ایده بر این ماجرا اشاره دارد که برنامه هسته ای ایران را می توان به انزوا کشید و ظهور یک ایران اتمی الزاما به مفهوم دگرگونی شدید تعادل قدرت همسایگان ایران نخواهد بود.
در واقع ، ویکی لیکس گوشه ای از ارتباطات داخلی را روشن می کند: حتی مقامات کاخ سفید، خود قانع نشده اند که این اصل ماجراست. آقای گیتس به همتای ایتالیایی خود، فرانکو فراتینی، در اوایل سال جاری گفته بود که بمب ایران پیش قراول گسترش چنین جنگ افزارهایی در منطقه است و وضعیت نهایی ایران نشان می دهد که کشورهای دیگر و همسایگان نزدیک ایران چگونه در پی افزایش توانایی های راهبردی خود باشند.
این بدان معنی است که اگر ایران اجازه عبور از آستانه هسته ای را داشته باشد، دیگران نیز در خاور میانه همواره می خواهند پا جای پای ایران بگذارند. همچنین نشان می دهد که اگر ایالات متحده از خدا می خواهد جلوی ظهور چند کشور جدید هسته ای در خاورمیانه گرفته شود، باید سیاستش در قبال ایران به اندازه کافی قوی باشد که نه تنها ایران را، بلکه بتواند هر کس دیگری که در تکاپوی گزینه های هسته ای هست را نیز بر سر جایش بنشاند. آن گاه می توان گفت رویکرد دولت اوباما برای پیشگیری از دسترسی ایران به جنگ افزار اتمی روشن و مشخص است.
از چهار سال پیش تاکنون، هنگامی که ویکی لیکس بر روی صحنه های بین المللی ناگهان ظاهر شد، پیوسته از سوی مقامات و تحلیلگران به به عنوان یک معضل امنیت ملی محکوم شده است. شاید هم این چنین باشد، اما دست کم تا آن جا که به ایران مربوط است، اطلاعات طبقه بندی شده که ویکی لیکس فاش کرد در واقع می تواند با دیدی اجمالی اشتباهاتی که دولت ایالات متحده در رابطه با ایران مرتکب می شود را تشخیص دهد و در ضمن به واشنگتن راه جبران اشتباهات را نیز نشان دهد. در این صورت ماجرا تا پایان بازی نقش کمک کننده ای ایفا کنند خواهد کرد.
ایلان برمن معاون رئيس جمهور در شورای سیاست خارجی ایالات متحده در واشنگتن است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر