-----------------------------
همه خبرها و ديدگاهاي سانسور شده و پشت فيلتر جمهوري اسلامي مانده را يكجا و بي درد سر در "هستي نيوز" بخوانيد... http://groups.google.com/group/hasti-news/
ابتدای هفتۀ گذشته بلندپایه ترین دیپلمات آمریکا هیلاری کلینتون که این بار اول نیست که اسرار وزارتخانه اش فاش می شود با شرمساری اعلام کرد: «این کارحمله ای است به منافع سیاست خارجی آمریکا.» اما تنها چند روز بعد گفت این ماجرا «که ما دیدیم اینقدرها هم بد نبود.»
وزیر دفاع آمریکا رابرت گیتس در اظهار نظر مشابهی گفت: «هردولتی دراین جهان می داند که دولت آمریکا روزنه هایی دارد مانند الک. همیشه همینطور بوده است. با این وجود دولت های دیگر با آمریکا معامله می کنند، نه چون از ما خوششان می آید یا به ما اطمینان دارند یا فکر می کنند که ما راز نگه داریم بلکه چون به نفع آنهاست.» وقتی دولت آمریکا چنین خونسرد واکنش نشان می دهد می توان بر آن بود که حتی این دولت هم حُسن های انتشار سندهای دیپلماتیک را می بیند – با وجود سر و صداهای نمایشی به علت به اصطلاح جرم وخیانت به کشور. قانون اساسی آمریکا نیز صریح است: رسانه ها بدون اجبار به اعلامِ منابع خود اجازۀ انتشار دارند. اما این منابع، همانند باردلی مانینگ، اگر کار به جای باریک بکشد با دادن این اطلاعات مرتکب جرم شده اند.
آزادی اطلاعات، آزادی بازار
این حرف های صریح، وضع سیاست بین المللی را به خوبی روشن می کند. برای کشورها و ملت هایی که از نظام های اطلاعاتی آزاد استفاده می کنند دیدن واقعیت ها بیشتر سود است تا ضرر. آزادی اطلاعات و آزادی بازار دست در دست یکدیگر دارند.
در این سندهای دیپلماتیک با گونه ای هنر کشورداری آمریکا مواجه هستیم که خود را به رخ می کشد. دیپلمات های آمریکایی با سرسختی دنبال کمی صلح و آزادی و رفاهِ بیشترهستند – نه تنها برای آمریکا بلکه برای تمام ساکنان دهکدۀ جهانی. نیت ها و روش های آمریکایی ها آنچنان هم بد نمی نمایند، بویژه وقتی آنها را با نیت ها و روش های دشمنان و دوستانِ آمریکا بسنجیم.
معلوم است که دیپلمات های آمریکایی موقتا دچار مشکل می شوند اما منافع آمریکا در مجموع تقویت می گردد. زیرا اگرهمۀ حرف ها گفته شود آمریکا بیش از دشمنانش سود می برد که سیاستشان در مورد آنچه ناخوشایند است بیشتر معطوف به پنهان کاری است. از این جهت دنیا در اشتیاق قسمت بعدی از مجموعۀ ویکی لیکس است. اینکه ایران از اسرائیل خطرناک تراست، اینکه حاکمان یمن اذعان می کنند با آمریکا علیه طالبان همکاری می کنند، اینکه کرزای باید درهمۀ نشریه ها بخواند وجودش چه مشکل بزرگیست، اینکه پاکستان بیشتر از سوی طالبان تهدید می شود تا ازهند – همۀ این «وضعیت موجود» می تواند برای پیگیری منافع آمریکا فقط مفید باشد.
همه می خواهند دل ما را به دست بیاورند
واکنش جهانی به این نوع دیپلماسی آمریکا نقش محوری این کشور را درعصر شبکه های اطلاعاتی تأیید می کند. راهبرد شناسِ ارشدِ کلینتون یعنی آنه- ماری اسلاوتر مدعی است، قدرت امروزه با گستردگی ارتباطات تعریف می شود. به گفتۀ وی به این ترتیب میزان ارتباطات جهانی آمریکا بزرگترین مزیت این کشورهم هست. به هرحال عنوان های خبری رسانه های جهانی، دنیایی را نشان می دهند که نظر آمریکا را جدی می گیرد. همانند روزی که بچه ها در مدرسه کارنامه می گیرند، هرکشور، هر حزب می خواهد بداند چه نتیجه ای گرفته است. و همه همچنان می کوشند آمریکارا به طرف خود بکشند. هر کس می خواهد چهارپایِ آمریکا گاری به گل نشانده اش را بیرون بکشد.
با این وجود ناخشنودی از افشای گفتگوهای محرمانه، گفتگوی جهانی را دربارۀ صلح و آزادی و رفاه دچار ابهام می کند. اما تغییر دید هیچگاه به معنای کنار گذاشتن منافع تثبیت شدۀ ملت ها نیست. آنچه انسان های زیادی در جهان آرزو می کنند، چگونه آنها منافع خود را با هم پیوند می زنند، همۀ اینها تنها بسیار آهسته تغییر می کند. و با توجه به منافع کنونی، ایالات متحده همچنان طرف صحبت پیدا خواهد کرد – و راهی دیگری برای حفاظت از اطلاعات. هنوز تا مدتها نیاز است دل آمریکایی ها را به دست آورد تا بتوان منافع خود را پیش برد.
آیندۀ درخشان برای ایالات متحدۀ آمریکا
در پنجاه سال آینده ایالات متحده راهی به نسبت مطمئن خواهد رفت که وعدۀ رشد و رفاه می دهد. آیندۀ اروپا و حاشیۀ اروپا – منظور روسیه و آسیای مرکزی و چین و هنو و نیز شرق است که به اروپا بسیار نزدیک است – کمتر درخشان می نماید. معلوم است که تحولات انقلابیِ عصرِ اطلاعات آمریکایی ها را هم با مشکل روبرو می کند. آنهایی که اینقدر به اطلاعات شبکه ای اهمیت می دهند باید همواره میان آزادی اطلاعات و حفاظت اطلاعات تعادل برقرار کنند. لازمۀ این کار توانایی سیاسی است.
میزان سندهای انتشار یافته، در هر کشوری به برخی از نتیجه گیری ها منجر می شود. از برلین «سیاست غلط بایگانی» به گوش می خورد و «دیوان سالاران ناتوان». احمدی نژاد در تهران می گوید: اینکه پادشاه عربستان سعودی خواسته سر مار ایران را از بدن جدا ببیند قطعاٌ تنها افسانۀ سازمان سیاست.
تنها در آمریکا نیست که خیلی ها ژولین آسانژ را خطر می دانند، می گویند وی خائن یا حتا بدتر است. بنابراین: کلکش را بکنید! البته باید انگیزه ها و روش های آسانژ را مورد بررسی قرار داد مانند انگیزه های هر فعال یا روزنامه نگار دیگر. اما پدیدۀ ویکی لیکس فراتراز آسانژ است. هیاهو در مورد شخص او گمراه کننده است.
ویکی لیکس به هیچ رو پایان روزنامه نگاری سنتی نیست بلکه بیشتر نوزایی آن است. تبیین مناسبات و توضیح پدیده ها وتشریح نزدیک به واقعیت وضعیتِ چشم انداز سیاسی و ( اقتصادی)، همۀ اینها کم اهمیت نمی شود بلکه بر عکس: درعصر اطلاعات اجتناب ناپذیر می شود، عصری که میزان داده ها به شدت افزایش می یابد. درفاصلۀ بین سال های 2008 و 2009 میزان اطلاعات در سطح جهان 62 درصد افزایش یافت و به 800 هزار پتابایت رسید. در سال 2010 عصر زتابایت ( 1 میلیون پتابایت) آغاز شده است. زمان برای لَختی آسایش نیست، تاریخ نوشته می شود!
ایران دیروز پس از پایان دور اول گفتگوهای هستهای با قدرتهای بزرگ در ژنو در حالی که دوباره پیشنهاد همکاری با غرب را مطرح میکرد، با پافشاری بر دنبال کردن «حقوق» خود، فریاد پیروزی سرداد.
سعید جلالی مذاکرهکننده اصلی ایران در این دیدار که مطبوعات محافظهکار نتایج آن را ستودند، تاکید کرد که قدرتهای بزرگ با شرایط تهران برای ادامه گفتگو پیرامون پرونده هستهای موافقت کردهاند.
جلالی اعلام کرد: «این قدرتها، گفتگوها را با نظرات خودشان آغاز کردند اما ایران به آنها گفت که گفتوگوها باید بر اساس خواستههای تهران ادامه پیدا کنند. آنها به مقدار قابل توجهی موضعشان را تغییر دادند».
وی تصریح کرد:«بعد از آن که ایران استدلال و پافشاری کرد، قدرتهای بزرگ پذیرفتند که دیدار آینده در استانبول درباره همکاری و نقاط مشترک میان دو طرف باشد و نه فقط حول پرونده هستهای ایران، آنطور که آنها میخواستند» .
قدرتهای بزرگ میخواستند مذاکرات را محدود به پرونده هستهای بکنند. برنامه هستهای ایران مایه ترس جامعه بینلملل است و علیرغم انکارهای ایران، آنها میترسند که تهران در پوشش برنامه صلحآمیز، اهداف نظامی دنبال کند، پرونده هستهای تاکنون شش بار با قطعنامههای سازمان ملل متحد و چهار دوره تحریم محکوم شده است.
تهران همواره پاسخ داده است که درباره «حقوق» هستهایاش «مذاکره » نمیکند، و گفتوگوها باید مسائل امنیت منطقه و سلاحهای هستهای اسرائیل و رفتارهای «تهاجمی» قدرت های بزرگ نسبت به این کشور را هم در بر بگیرد.
دیروز برای بار چندم رئیس جمهور محمود احمدیژاد در برابر دانشجویان اراکی، در حالیکه خواستار «حذف تحریمها»ی بینالمللی علیه تهران بود، تاکید کرد که «بهتر است غرب با ایران بر سر مساله هستهای همکاری کند»، تا آنکه به سیاست تهاجمیاش ادامه دهد.
وی برای برای دیگر تایید کرد :«ایران آماده است با گروه ۵+۱ سوخت هستهای تولید کند» و با غرب بیست مرکز اتمی مورد نیاز ایران را بسازد. ایران تا این لحظه تنها یک مرکز اتمی دارد که در بوشهر و بدست روسها ساخته شده است و باید اوایل سال ۲۰۱۱ شروع به کار کند.
تولید سرخت هستهای که برای راکتور تحقیقاتی تهران لازم است و بعدها در مراکز هستهای ایران استفاده خواهد شد در قلب درگیریهای قدرتهای بزرگ و ایران قرار دارد و دلیلی برای ایران است تا برنامه پرحاشیه غنی سازی اورانیوم خود را توجیه کند.
در دیدارهای برگزار شده که در دو روز گذشته در شهر ژنو بین ایران و گروه 1+5 برگزار شده، پیشرفتی در مضمون مذاکرات انجام شده درمورد پرونده هسته ای تهران صورت نگرفته است. شاید هیچ کدام از طرفین برای مشاهده دستیابی به پیشرفتی مهم بر روی این دوره از مذاکرات شرط بندی نکرده بودند، از آنجا که هر دو طرف این را در نظر گرفته بودند که هدف این دیدارها، برقراری تماس های دوباره بعد ازیک وقفه 14 ماهه بود. از این لحاظ، دور فعلی گفتگوها، به عنوان موفقیتی در تلاشهای صورت گرفته برای دستیابی به راه حل صلح آمیز بحران هسته ای ایران ارزیابی می شود.
در این دوره موفقیت دیگری هم با تنظیم قرار برگزاری دور دیگر گفتگوها در ماه آینده درشهر استانبول به دست آمد. این بدان معناست که اکنون دو طرف منتظر این مذاکرات هستند و گروه 5+1 با تصویب این دیدار در شهر استانبول، به ایران امتیاز داد؛ تهران پیش از این درخواست کرده بود تا استانبول صحنه نمایش دوره ای باشد که در طول دو روز گذشته مشاهده شد.
هرچند ترکیه نقش مستقیم در این مذاکرات ایفا نمی کند، اما صرف پذیرش میزبانی استانبول در دور بعدی بوسیله گروه 5+1 نشان دهنده اشاره مثبت این گروه به ایران است و به ایران به صورت علنی در زمینه برخی از خواسته هایش، اطمینان مجدد می دهد؛ بخصوص در ارتباط با نقش ترکیه در حمل و نقل و یا ذخیره سوخت هسته ای پس از نپذیرفتن معامله اولیه با ترکیه- بزریل در ارتباط با فعالیت های غنی سازی.
در این قرارداد، قاعده «همکاری و تحقیق برای اهداف مشترک» هدف دور بعدی (گفتگوها) را بعد از مذاکرات « سازنده » ژنو نشان می دهد. هدف گروه 1+5 (ایالات متحده، روسیه، چین، فرانسه، بریتانیا و آلمان) و اتحادیه اروپا از تائید علنی نگرانی های تهران، امیدواری به این مساله است که تهران را متعهد به انجام گامی مشابه کنند که پیشرفت بخش مهم مذاکرات را تضمین خواهد کرد.
به بیان دیگر، گروه 1+5 و اتحادیه اروپا به نمایندگی از جامعه بین الملل، با روی میز نگه داشتن بسته تشویقی به رغم استمرار فعالیت های غنی سازی ایران، نیات خوب خود در این رابطه نشان داده است. آنها همچنین با پذیرش استانبول برای دور بعدی مذاکرات گامی در راستای اعتمادسازی برداشته اند. همه اینها به معنای تمایل برای رسیدگی به درخواستهای ایران است.
به موازات مذاکرات ژنو، کشورهای همسایه ایران که بیشترین تاثیر واکنش های پرونده بحران هسته ای بر آنان وارد آمده است، یعنی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، نشست سالانه شان را در ابوظبی برگزار کردند. در طول این نشست، آنها بر لزوم تعامل در گفتگوها برای دستیابی به راه حل صلح آمیز در پرونده هسته ای ایران و اجرای قوانین بین المللی در این سطح تاکید کردند. آنها با تائید حق دستیابی به انرژی هسته ای برای اهداف صلح آمیز و خلع سلاح هسته ای منطقه که اسرائیل هم شامل آن می شود، مطلقا گزینه نظامی را برای رسیدگی به بحران هسته ای ایران رد کردند. علاوه بر این، کشورهای حوزه خلیج فارس، همه گونه همکاری با ایران را برای تضمین امنیت و پایداری منطقه به صورت علنی ابراز کردند.
به نظر می رسد، با روشن شدن مداخله و شفاعت منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در طول کنفرانس منامی در چند روز گذشته و موضع نشست خلیج فارس نسبت به بحران هسته ای ایران، هر دو طرف در تلاشند تا بر اطلاعات انتقال داده شده به وسیله وب سایت ویکی لیکس غلبه کنند. این امر، پایه و بنیانی را برای تثبیت اعتماد می سازد که در گذشته شکننده شده بود. نه تنها در ارتباط با پرونده هسته ای بلکه در ارتباط با مجموع کل رفتار ایرانیان در سطح بحران های منطقه به خصوص در یمن و عراق و واکنش هایشان در کشورهای حوزه خلیج فارس چنین اعتمادی بنیاد نهاده می شود.
از این رو به نظر می رسد که جامعه بین الملل و کشورهای همسایه ایران در جستجوی راه حل صلح آمیر برای پرونده بحران هسته ای ایران هستند و تمایل دارند تا به برداشتن گام های مثبت برای بهبود شرایط هرگونه مذاکرات جدی، متعهد شوند.
ولی ایران هم به نوبه خود باید مواردی را برای رسیدن به قرارداد و معامله بپیذیرد تا از انحراف به سمت فقدان یک راه حل صلح آمیز که باعث ترس و وحشت همه شده است، جلوگیری کند. بنابراین شاید برای تهران زمان این رسیده تا از طریق اقدامات پیش بینی شده و سیاست ها، چنین گامی را برای پایان دادن به نگرانی جامعه بین المللی و کشورهای همسایه بردارد.
تندروهای ایرانی می توانند نفسی به راحتی بکشند: ایران بار دیگر زمان ارزشمند بیشتری برای برنامۀ هسته ای مورد مناقشۀ خود یافته است. حکومت ممکن است از این فرصت استفاده کند تا گامی به سلاح هسته ای نزدیک تر شود.
آژانس بین الملی انرژی اتمی از «بعد نظامی احتمالیِ» برنامه صحبت می کند. کارشناسان امنیتی مستقل نیز نگرانند: ایرانی ها می خواهند وحشتناک ترین جنگ افزار کشتار جمعی را به دست بیاورند. غرب سالهاست که می کوشد با مذاکره ایران را به کنار گذاشتن ماجراجویی هسته ای خود وادارد – آخرین تلاش، این هفته در ژنو ناکام ماند. آمریکایی ها و اروپایی ها باید به این دل خوش کنند که اجازه دارند در ژانویه بار دیگر با ایرانی ها در استانبول دیدار کنند. روس ها و چینی ها باز هم حضور خواهند داشت.
ازهمین حالا می توان حدس زد که چه می شود: قدرت های غربی در این دیدار هم نتیجه چندانی نخواهد گرفت. اما آیا مسئولان در واشینگتن و لندن و پاریس و برلین می توانند آن قدر صبر کنند تا ایران واقعاٌ به بمب دست یابد؟ امکاناتی چند در اختیار است: ابتدا حملۀ نظامی.
حمله به برنامۀ اتمی ایران را تنها آمریکایی ها یا اسرائیلی ها و یا این دو کشور با هم می توانند انجام دهند. اما احتمالاٌ هزینۀ سیاسی و نظامی و مالی برای آمریکا بیش از حد خواهد بود – صرفِ نظر از تلفات سنگین انسانی در صورت کاربرد زور. بحران های عراق و افغانستان و مبارزۀ جهانی علیه تروریسم منابع عظیمی از آمریکا را به خود اختصاص داده، آمریکایی ها زیر فشار بدهی های عمومی سرسام آوری هستند. و بحران مسلحانۀ دیگری در یک کشور اسلامی دیگر، واشینگتن را در بخش های بزرگ تری از جهان اسلام بی اعتبار خواهد کرد.
امکان دوم: آیا غرب باید صبر کند تا ایران سرعقل بیاید؟ و تهران داوطلبانه دست از برنامۀ اتمی خود خواهد برداشت؟ امید بستن به همکاری رهبران ایران با خطر بیش از حد همراه است. کسی نمی داند تا چه زمان طرفداران برنامۀ هسته ای سر قدرت باقی می مانند.
تنها یک سیاست می ماند که امید مؤفقیت دارد: غرب باید همراه روسیه و چین هزینۀ سیاسی و مالی را که تهران مجبور است برای برنامۀ نفس گیر اتمی خود بپردازد پیوسته بالا ببرد. ایران هم اکنون هم در جامعۀ جهانی دوستان چندانی ندارد. و برنامۀ عظیم اتمی میلیادرها یورو را می بلعد – پولی که ملت بدان نیاز دارد.
اگرحکومت روحانیون به بازی موش و گربه ادامه دهد و شفافیت لازم را به خرج ندهد، تحریم های بیشتر واکنش درستی خواهد بود. اما به هر حال تهران باید در صورت کوتاه آمدن پاداش بگیرد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر