امین ثابتی
محمود خسروی، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در مصاحبهای که در روز ۱۳ مهرماه امسال توسط خبرگزاری فارس منتشر شد، از تغییر روش فیلترینگ در ایران خبر داده است. تغییری که در تناقض با گفتههای آقای خسروی در ۱۸ مرداد ماه سال جاری است. گفتههایی که براساس آن قرار بود فیلترینگ اینترنت به صورت یکپارچه و از طریق گیتوی صورت گیرد.
آقای خسروی در بخشی از مصاحبهی خود، تنها سازمانی که فیلترینگ در آن زیر نظر شرکت ارتباطات زیرساخت نیست را «مرکز تحقیقات فیزیک نظری» (با مدیریت محمدجواد لاریجانی) اعلام کرد و در مورد آخرین وضعیت فیلترینگ در ایران گفت: «فعلا فیلترینگ یکپارچه است، اما ممکن است در آینده براساس سیاستهای موجود تغییراتی اعمال شود؛ ممکن است اعمال فیلترینگ از گیتوی (Gateway) به لایهی دسترسی (Access) منتقل شود، که با توجه به این موضوع که قاعدتا حجم اطلاعات بیشتر میشود، پیچیدگیهای خاص خود را خواهد داشت.»
تغییر مبدا فیلترینگ از گیتوی به لایهی دسترسی
قبلا در مورد ساختار فیلترینگ از طریق «پروکسی» که به اشتباه از سوی مسئولین ایران با عنوان «گیتوی» خوانده میشود، در مطلبی جداگانه توضیحاتی ارائه کردیم، اما در مصاحبهی اخیر آقای خسروی نکتهی بسیار مهمی وجود دارد و آن احتمال تغییر بنیادی فرآیند فیلترینگ در ایران است. اما منظور از لایهی دسترسی (Access Layer) چیست؟
به طور کلی زمانی که در بحثهای مربوط به شبکه حرف از لایهی دسترسی (Access) زده میشود، منظور روترهایی است که استفادهکنندگان نهایی اینترنت به کمک آن به اینترنت متصل میشوند و از طریق آن اطلاعات مورد نظر خود را دریافت و یا ارسال میکند. در نتیجه اعمال فیلترینگ در لایه Access احتمالا به معنای آن است که در آخرین مرحله فیلترینگ صورت میگیرد.
این در حالی است که اعمال فیلترینگ از طریق گیتوی در نقطهی مقابل فیلترینگ از طریق لایهی دسترسی قرار دارد، زیرا در این روش اینترنت در محل ورود به ایران فیلتر میشود، در صورتی که فیلترینگ از طریق Access در آخرین مرحله (مصرفکننده) صورت میگیرد.
علل احتمالی تغییر سیاست فیلترینگ اینترنت
براساس سخنان آقای خسروی، میتوان گفت که ممکن است در آیندهای نزدیک سیاست فیلترینگ در ایران تغییر کند. سیاستی که ابهامات زیادی دارد و هیچ یک از مسئولان ایرانی در مورد آن تا کنون به روشنی سخن نگفتهاند. ابهاماتی مانند فیلترینگ سلیقهای وبسایتها و وبلاگهای مختلف که مشمول هیچ یک از بندهای قانون جرائم رایانهای نمیشوند.
به همین دلیل تغییر سیاست اعمال فیلترینگ در ایران میتواند تابع عوامل بسیاری باشد که یکی از مهمترین آنها محدودیتهای امکانات تکنولوژیک است. همانگونه که گفته شد، در فیلترینگ از طریق گیتوی، اینترنت ورودی کشور در یک نقطه (ورودی) فیلتر میشود و سپس به شرکتهای ارائه دهندهی خدمات اینترنتی (ISP) تحویل داده میشود.
هر چند این روش دارای دردسر کمتری است اما زمانی که بخواهند کل اطلاعات رد و بدل شده (شامل اطلاعات رمزگذاری شده) را مورد بازبینی قرار بدهند، آن زمان فیلترینگ تمامی اطلاعات بسیار مشکل میشود.
اما در روش لایهی دسترسی (Access) اطلاعات رد و بدل شده در بین شرکتهای مختلف (ISPها) تقسیم میشود، به طوری که بررسی این اطلاعات آسانتر خواهد بود و با منابع کمتر میتوان اطلاعات محدودی را مورد بررسی قرار داد. هر چند در این روش خطر فیلترینگ سلیقهای به طوری که یک وبسایت در یک ISP فیلتر باشد و در دیگری فیلتر نباشد، وجود دارد.
ساختار سیال سیستم فیلترینگ، بلاتکلیفی فیلترچیان
در نهایت میتوان اینگونه جمعبندی کرد که در فیلترینگ از طریق گیتوی، یک کامپیوتر باید به عنوان مثال ۱۰ هزار ارتباط را مورد بررسی قرار دهد اما در فیلترینگ از طریق Access، همان کامپیوتر باید ۱۰۰ ارتباط را بررسی کند و این بدان معناست که میزان هزینه و ابزارهای مورد نیاز در روش Access بسیار کمتر و دارای دقت بالاتری است.
گذشته از آن، میتوان گفت که ساختار فیلترینگ در ایران همچون گذشته به ساختاری پایدار نرسیده است و سخن از تغییر سیاستهای این بخش از فضای وب به صورت کاملا متفاوت و در جهت عکس اقدامات پیشین، خود گواه روشنی بر این مدعا است. علاوه بر آن نبود تکنولوژی مورد نیاز برای مدیریت ساختار فیلترینگ در ایران را میتوان یکی از دلایل خارج شدن چندساعته وبسایتهایی مانند «فرندفید» و … از لیست وبسایتهای فیلتر شده دانست.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر