گروه اخوان المسلمين، از گروههای عمده مخالف حکومت مصر، اعلام کرد که با مقامهای دولت آن کشور وارد مذاکره شده است. خبرگزاری فرانسه به نقل از يک سخنگوی اين گروه، امروز، يکشنبه اعلام کرد: گفتگوهايی با عمر سليمان، معاون حسنی مبارک، رئيس جمهوری مصر را آغاز کرده تا ببيند مقامهای مصری تا کجا با خواستهای مردم همراهی خواهند کرد. سخنگوی اين گروه هدف از انجام اين گفتگوها را منافع ملت مصر، بقاء نهادهای ملی و حفظ استقلال کشور عنوان کرده است.
بر اثر تيراندازی پليس به سوی تظاهرکنندگان در شمال تونس، دستکم ۲ نفر کشته و ۱۷ تفر زخمی شدند. وزارت کشور تونس ضمن اعلام اين خبر شمار تظاهرکنندگان را يک هزار نفر برآورد کرد و عنوان داشت که تظاهرکنندگان قصد داشتند به يک مقر نيروهای پليس در شهر «کاف» در شمالغربی تونس حمله کنند. يک روزنامهنگار محلی به خبرگزاری رويترز در مورد علت بروز اين درگيریها گفته است: در جريان تظاهرات ضدحکومتی يک مأمور پليس به صورت زنی از معترضان سيلی زد و اين امر خشم تظاهرکنندگان و حملهی بعدی آنها به مقر نيروهای پليس را باعث شد.
سايت کنفدراسيون فوتبال آسيا برخورد بين الشباب و استقلال در مرحله ۱۶ تيمی ليگ قهرمانان فوتبال آسيا را بخش ديگری از رقابتی آتشين بين ايران و عربستان در تمام سطوح فوتبال توصيف کرده است.سايت کنفدراسيون فوتبال آسيا برخورد بين الشباب و استقلال در مرحله ۱۶ تيمی ليگ قهرمانان فوتبال آسيا را بخش ديگری از رقابتی آتشين بين ايران و عربستان در تمام سطوح فوتبال توصيف کرده است. يک روز پيش از مسابقه استقلال با الشباب در رياض در چارچوب ليگ قهرمانان فوتبال قاره اين سايت نوشته است: «گرچه سعودیها دو بار با تيم الاتحاد قهرمان ليگ قهرمانان آسيا شده و يک بار هم نايب قهرمان آن بوده است، اما به هنگام برخوردهای رو در رو، ايرانیها هميشه لقمههای گلوگيری برای آنان بودهاند. در واقع يکی از سختترين و ترسناکترين جاها برای پيروزی سعودیها در فوتبال آسيا هنگامی است که آنان با ايران رو به رو میشوند. ايران تيمی است که معمولا بر دهها هزار تماشاگری تکيه میکند که برای حمايت در برابر همه تيمهای مهمان میآيند.» در مورد ۱۲ بازی تيمهای سعودی در ليگ قهرمانان آسيا تنها الهلال، ملقب به تايتانهای رياض، توانسته است در خاک پارسیها پيروز شود. پيروزی يک بر صفر آنان بر صبا باتری در رقابتهای سال ۲۰۰۹ ليگ قهرمانان تنها به عنوان سوسويی در ميان امواج شکستهای تيمهای سعودی نمود میکند. از سوی ديگر تيمهای ايرانی در ۱۲ مسابقه در عربستان سعودی سه بار پيروز شده اند. سپاهان نايب قهرمان پيشين ليگ قهرمانان نخستين تيمی بود که به سال ۲۰۰۷ با پيروزی يک بر صفر بر الشباب در رياض، توانست در مرحله نخست ليگ قهرمانان در عربستان سعودی پيروز شود. بار ديگر اين سپاهان بود که در سال ۲۰۰۸ با پيروزی يک بر صفر بر الاتحاد تيم قهرمان دو بار آسيا را در جده تکان داد. اين در حالی بود که در مرحله گروهی امسال هم استقلال دو بر يک الاهلی را در جده به زانو درآورد. سپاهان به تنهايی ۱۲ بار با تيمهای سعودی مسابقه داشته که در هشت مسابقه پيروز شده است. آنان دو بار شکست خوردهاند و دو بار هم مساوی کردهاند. تاکنون از مجموع ۲۵ مسابقه بازی شده بين باشگاههای اين دو کشور تيمهای ايرانی ۱۳ بار پيروز شدهاند، در حالی که سعودیها تنها توانستهاند در شش بازی تمام امتيازها را از آن خود کنند. يکی از اين مسابقهها در فصل ۰۳-۲۰۰۲ در کويت انجام شد که مسابقههای مرحله گروهی در يک کشور انجام میشد. شش مسابقه هم مساوی به پايان رسيد. از هشت مسابقه انجام شده امسال که پنج بار آن به سود ايرانیها بود، تنها يک بار تيمی از سعودی برنده شد و دو بار هم کار به تساوی کشيد. ايران از نظر گل زده و خورده نيز برتری ۳۳ بر ۲۷ را بر سعودی دارد. با اين حال موفقيت کلی باشگاههای سعودی در ليگ قهرمانان آسيا در اين آمارها برتر نشان میدهد. الاتحاد در سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ قهرمان شده و سال پيش هم پس از پوهانگ استيلرز کره جنوبی نايت قهرمان آسيا شده است. اين در حالی است که ايرانيان تنها در سال ۲۰۰۷ سپاهان را در فينال جام داشته است تا مشکلات خود را نشان دهد. امسال سه تيم ايرانی – ذوب آهن، استقلال و مس کرمان – به مرحله ۱۶ تيمی راه يافته اند که قابل مقايسه با دو تيم الهلال و الشباب سعودی است. با اين حال هر دو تيم سعودی با سرگروهی در گروهای خود صعود کرده اند، در حالی که ميان تيمهای ايرانی تنها ذوب آهن توانست تيم برتر گروه «بی» باشد. ذوب آهن در مرحله ۱۶ تيمی با مس کرمان رو به رو میشود ولی مساله اينجاست که آيا استقلال میتواند با پيروزی خارج از خانه بر حريف سعودی تيم ديگر صعودکننده ايرانی به مرحله بعد باشد. استقلال روز ۱۱ مه (سه شنبه ۲۱ ارديبهشت) با الشباب پيکار خواهد کرد. مسابقههای مرحله ۱۶ تيمی به صورت تک حذفی خواهد بود که تيمهای سرگروه ميزبان هستند.
دو خبرنگار اعزامی راديو اروپای آزاد/راديو آزادی يک روز پس از بازداشت در قاهره، آزاد شدند. رابرت تيت و عبدالله نعيمی پس از ورود به پايتخت مصر برای پوشش خبری اعتراض ها در اين کشور بازداشت شده بودند. مردی که با اين دو خبرنگار زندانی شده بود، به راديو اروپای آزاد / راديو آزادی گفت که آنها در مکان نامعلومی نگهداری شده بودند، اما با آنها به خوبی رفتار شده بود. بر اساس گزارش ها، ماموران پليس، اين دو خبرنگار را به فرودگاه انتقال دادند تا از مصر خارج شوند.
سخنگوی وزارت خارجه آمريکا می گويد اظهارات فرستاده ويژه باراک اوباما به مصر، درباره لزوم باقی ماندن حسنی مبارک در قدرت در دوره انتقال، نظر شخصی او بوده است. فيليپ کرولی افزود که فرانک وايزنر، نظر دولت آمريکا را بيان نمی کرده است. فرانک وايزنر، ديپلمات بازنشسته، روز شنبه گفته بود که اوضاع مصر همچنان شکننده است و حسنی مبارک در حال حاضر بايد در راس حکومت بماند تا تغييرات مورد نياز و انتقال قدرت انجام شوند.
دهها زن روز شنبه در شهر رياض، پايتخت عربستان سعودی، تجمع کردند و خواستارآزادی اعضای خانواده خود شدند که بدون محاکمه در زندان به سر می برند. به گزارش خبرگزاری رويترز، اين افراد در چارچوب مبارزه عليه تروريسم در عربستان سعودی بازداشت شده اند. تجمع اين زنان که شمار آنها، ۴۰ نفر گزارش شده است، در مقابل وزارت کشور عربستان سعودی برگزار شد. خبرگزاری رويترز از اين تجمع به عنوان رويدادی نادر در عربستان سعودی نام برد. سازمان عفو بين الملل و ديگر سازمان های حقوق بشری، حکومت عربستان سعودی را متهم می کنند که هزاران تن از هواداران اصلاحات در اين کشور را به نام مبارزه با تروريسم بازداشت کرده است.
عمر البشير، رئيس جمهوری سودان، روز شنبه قول برقراری آزادی در اين کشور را داد و گفت که درها بر روی آزادی در سودان گشوده خواهد شد. به گزارش خبرگزاری رويترز، وی افزود: نبايد از آزادی ترسيد، زيرا آزادی توسط قانون اساسی سودان تضمين شده است. اين سخنان عمر البشير پس از تظاهرات پراکنده عليه او و حکومتش در سودان و قيام عليه حسنی مبارک، رئيس جمهوری مصر، صورت گرفته است. با اين همه، رئيس جمهوری سودان، کسانی را که به گفته او، درصدد ايجاد ناامنی باشند، به برخورد قانونی تهديد کرد.
ژنرال حسن الراوينی، از فرماندهان ارتش مصر، روز شنبه در سخنرانی در ميدان التحرير قاهره، تلاش کرد تا مخالفان حسنی مبارک را ترغيب به خروج از اين ميدان کند. وی اشاره کرد که تجمع مخالفان مبارک، مخل ترافيک شده است. هزاران تن از مخالفان مبارک در چند روز اخير با تجمع در اين محل، خواستار برکناری او از سمت رياست جمهوری شده اند. به گزارش خبرگزاری رويترز، اما مخالفان مبارک با درخواست اين فرمانده ارتش مخالفت کردند.
دوکو اوماروف، رهبر شورشيان چچن روز شنبه گفت که نيروهای او حملات بيشتری را عليه روسيه انجام خواهند داد و سال جاری برای اين کشور، سال خون و اشک خواهد بود. به گزارش خبرگزاری رويترز، وی در پيامی ويدئويی گفت:« يک برادر برای انجام ماموريت ويژه ای به مسکو اعزام شده است.» تاريخ ضبط اين سخنان مشخص نيست. به ويژه که در اين ويدئو اشاره ای به انفجار در فرودگاه مسکو در اواخر ماه ژانويه نشد. در آن انفجار ۳۶ نفر کشته و حدود ۱۵۰ نفر زخمی شدند.
شبکه تلويزيونی الجزيره روز شنبه اعلام کرد که دو روزنامه نگار اين شبکه خبری که توسط پليس مصر بازداشت شده بودند، آزاد شده اند. به گزارش خبرگزاری رويترز، رئيس دفتر و يکی از خبرنگاران اين شبکه خبری روز شنبه بازداشت شده بودند. پيش از اين، الجزيره اعلام کرده بود که دفترش در قاهره توسط گروهی از اراذل و اوباش به آتش کشيده شده است. اين شبکه خبری از ۱۲ روز پيش، اخبار و گزارش های تحولات مصر را به طور گسترده پخش کرده است.
تلويزيون دولتی عراق روز شنبه به نقل از نخست وزير اين کشور گفت که او پس از آنکه دوره نخست وزيری اش در سال ۲۰۱۴ ميلادی به پايان برسد، برای تصدی اين سمت تلاش نخواهد کرد. سخنان نوری المالکی يک روز پس از آن ابراز شد که او گفت نيمی از حقوق ساليانه خود را به خزانه دولت باز می گرداند. نخست وزير عراق هدف از اين اقدام خود را گامی در جهت کاهش فاصله ميان فقيران و ثروتمندان دانست. در روزهای اخير، بسياری از روحانيون عراقی از دولت خواسته بودند تا اقدامات بيشتری برای مبارزه با فساد مالی انجام دهند و عدالت اجتماعی در اين کشور را ارتقا بدهد.
گروه چهارجانبه صلح خاورميانه روز شنبه با توجه به وقايع اخير در مصر و جهان عرب، از اسراييل و فلسطينيان خواست تا فورا مذاکرات صلح را از سر بگيرند. آمريکا، سازمان ملل متحد، اتحاديه اروپا و روسيه، چهار عضو اين گروه هستند. گروه چهارجانبه صلح خاورميانه در بيانيه ای اعلام کرد: تاخير در از سرگرفتن مذاکرات صلح برای چشم انداز صلح و ثبات در خاورميانه مضر خواهد بود. بيانيه اين گروه پس از ديدار وزيران خارجه آمريکا و روسيه، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا و دبيرکل سازمان ملل متحد در مونیخ صادر شد.
سازمان عفو بين الملل در بيانيه ای خواستار آزادی فوری و بی قيد و شرط چهار فعال کارگر زندانی در ايران شد. اين چهار فعال کارگری، منصور اسانلو، ابراهيم مددی، رضا شهابی و غلامرضا غلام حسينی، از اعضای سنديکای کارگران شرکت واحد اتوبوس رانی تهران و حومه هستند. سازمان عفو بين الملل نوشت که اعتقاد دارد اين چهار فعال کارگری به دليل فعاليت های مسالمت آميز سنديکايی خود بازداشت و زندانی شده اند. آقايان اسانلو و مددی، رئيس و نايب رئيس سنديکای کارگران شرکت واحد اتوبوس رانی تهران و حومه، در سال ۱۳۸۶ به اتهام های امنيتی بازداشت و زندانی شدند. آقايان شهابی و غلام حسينی نيز در تابستان سال جاری بازداشت شده و تاکنون نيز محاکمه نشده اند.
تلويزيون مصر اعلام کرد که تمامی اعضای هيئت رئيسه حزب دموکراتيک ملی، حزب حاکم مصر، که حسنی مبارک، رئيس جمهوری اين کشور، رياست آن را بر عهده دارد، از سمت های خود استعفا کرده اند. جمال مبارک، فرزند رئيس جمهوری مصر، نيز در ميان کسانی است که از سمت خود استعفا کرده اند. پيش از اين، گزارش هايی در مورد استعفای حسنی مبارک از رياست اين حزب منتشر شده بود که تاکنون به طور رسمی تاييد يا تکذيب نشده است. اينها درحالی است که تظاهرات در مصر برای کنارهگيری حسنی مبارک از رياست جمهوری برای دوازدهمين روز پياپی ادامه دارد.
علی دارابی، معاون تلويزيون دولتی ايران، گفت که آموزش آشپزی غذاهای غير ايرانی در برنامه های اين سازمان ممنوع است. به گفته روابط عمومی شبکه جهانی جام جم، وابسته به راديو و تلويزيون دولتی ايران، اين مطلب در جريان ديدار علی دارابی از اين شبکه اعلام شد. روزنامه جام جم، ارگان راديو و تلويزيون دولتی ايران، نيز در تابستان سال جاری از برنامه های آموزش آشپزی غذاهای فرنگی انتقاد کرده بود.
وب سايت « کلمه» گزارش داد که وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی با آزادی نازنين خسروانی، روزنامه نگار زندانی، مخالفت کرده و وی روز سه شنبه محاکمه می شود. پيشتر قرار بود خانم خسروانی که از حدود ۱۰۰ روز پيش زندانی بوده است، با وثيقه ۳۰۰ ميليونی از زندان آزاد شود، که اين مبلغ به ۶۰۰ ميليون تومان افزايش يافت. نازنين خسروانی از روزنامه نگاران اصلاح طلب است.
سازمان عفو بين الملل در بيانيه ای خواستار آزادی فوری و بی قيد و شرط منصور اسانلو، ابراهيم مددی، رضا شهابی و غلامرضا غلامحسينی، از اعضای سنديکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه شد. آقايان اسانلو و مددی از سال ۱۳۸۶ در زندان هستند. سازمان عفو بينالملل در بيانيهای خواستار آزادی فوری و بیقيد و شرط چهار فعال کارگر زندانی در ايران شد. اين چهار فعال کارگری، منصور اسانلو، ابراهيم مددی، رضا شهابی و غلامرضا غلامحسينی، از اعضای سنديکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه هستند. سازمان عفو بينالملل اعلام کرد اين چهار فعال کارگری به دليل فعاليتهای مسالمت آميز سنديکايی خود بازداشت و زندانی شدهاند. آقايان اسانلو و مددی، رئيس و نايب رئيس سنديکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه، در سال ۱۳۸۶ به اتهامهای امنيتی بازداشت و زندانی شدند. آقايان شهابی و غلامحسينی نيز در تابستان سال جاری بازداشت شده و تاکنون نيز محاکمه نشدهاند. سازمان عفو بينالملل با توصيف اين چهار فعال کارگری به عنوان زندانيان عقيدتی اشاره کرد که سنديکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه، تشکلی مستقل است که فعاليت آن از سوی حکومت جمهوری اسلامی ايران به رسميت شناخته نشده است. سنديکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه که فعاليت آن پس از پيروزی انقلاب ۵۷ توسط مقامهای جمهوری اسلامی ايران متوقف شد، حدود هفت سال پيش، فعاليت خود را از سرگرفت. اين تشکل مستقل کارگری برای بهبود رانندگان شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه در سال ۱۳۸۴، اعتصاب بزرگی را در پايتخت ايران برگزار کرد. همزمان با تحقق برخی از خواسته های مطرح شده توسط اين سنديکا و رانندگان شرکت واحد اتوبوس رانی تهران و حومه، تعداد زيادی از اعضای اين تشکل اخراج شدند و يا اينکه برای خروج از سنديکا تحت فشار قرار گرفتند. برخورد با اين سنديکا و تشکل های ديگر مستقل کارگری در ايران در شرايطی صورت میگيرد که ايران بر اساس کنوانسيون های ۸۷ و ۹۸ سازمان بينالمللی کار، موظف است که حق کارگران برای ايجاد تشکل های کارگری را محترم بشمارد. در اين ارتباط، سازمان عفو بينالملل نوشت که اعضای سنديکای کارگران شرکت نيشکر هفت تپه که فعاليت آن نيز از سوی جمهوری اسلامی ايران به رسميت شناخته نشده است، تحت فشار قرار دارد و در اين خصوص، به اجرای حکم شش ماه زندان برای رضا رخشان، رئيس هيئت مديره اين تشکل کارگری، در زمستان سال جاری اشاره کرد. به علاوه، سه تن ديگر از اعضای سنديکای کارگران شرکت نيشکر هفت تپه، بهروز نيکوفرد، عليرضا سعيدی و بهروز ملازاده به اتهام توهين به رهبر، به شش ماه زندان محکوم شدند.
دومين روز کنفرانس امنيتی مونيخ روز شنبه در حالی برگزار شد که وضعيت مصر از محورهای اصلی مورد بحث در اين نشست بود. هيلاری کلينتون، وزير خارجه آمريکا، که در کنفرانس امنيتی مونيخ شرکت کرده است، دولت مصر را فراخواند که به خواسته های تظاهر کنندگان برای انجام اصلاحات در اين کشور توجه کند. ديويد کامِرون، نخست وزير بريتانيا گفت تغيرات بايد هرچه زودتر در مصر انجام گيرد. آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان تاکيد کرد که تغييرات در مصر بايد صلح آميز باشد. خانم مرکل گفت: اتحاديه اروپا آزادی بيان، آزادی مطبوعات و آزادی عقيده را تنها برای اروپا يا آمريکا نمی خواهد. بلکه برای کشورهايی مثل مصر هم می خواهد. کنفرانس امنيتی مونيخ روز جمعه با سخنرانی آندِرس فو راسموسن، دبير کل ناتو آغاز به کار کرد.
هيلاری کلينتون، وزير امور خارجه آمريکا، روز شنبه در کنفرانس امنيتی مونيخ نسبت به بروز «طوفان تمام عيار» نارضايتی اقتصادی، سرکوب سياسی و اعتراض عمومی در خاورميانه هشدار داد و از رهبران منطقه خواست تا به رغم ريسک کوتاه مدت بی ثباتی، دست به اصلاحات بزنند.هيلاری کلينتون، وزير امور خارجه آمريکا، روز شنبه در کنفرانس امنيتی مونيخ نسبت به بروز «طوفان تمام عيار» نارضايتی اقتصادی، سرکوب سياسی و اعتراض عمومی در خاورميانه هشدار داد و از رهبران منطقه خواست تا به رغم ريسک کوتاه مدت بی ثباتی، دست به اصلاحات بزنند. در حالی که تظاهرات ضد دولتی در کشورهايی چون مصر، تونس و يمن ادامه دارد، خانم کلينتون گفت که نرخ بالای بيکاری همراه با تحليل رفتن منابع نفتی و آبی و همچنين نارضايتی های درازمدت به دليل وجود رژيم های خودکامه، ثبات جهانی را تهديد میکند. نا آرامیهای تونس در دو ماه گذشته سلسله ای از اعتراضها را در کشورهای شمال آفريقا و خاورميانه به دنبال داشته است که از ۱۲ روز پيش اين نا آرامی ها در مصر شدت دارد. به رغم راهپيمايیها و تجمع های گسترده مصریها در مخالفت با حسنی مبارک، رييس جمهور، وی هنوز حاضر نشده است تا از قدرت کنارهگيری کند. وزير امور خارجه آمريکا در کنفرانس امنيتی مونيخ تاکيد کرد: «منطقه (خاورميانه) با طوفانی تمام عيار از گرايشهای قدرتمند محاصره شده است. رهبران منطقه ممکن است برای مدت کوتاهی از اين وقايع کنار بمانند ولی در درازمدت اين موضوع امکان پذير نيست.» خانم کلينتون تغيير در اين کشورها را «نيازی استراتژيک» دانست که به گفته او، جوامع عربی را قدرتمند میسازد و مردم آنها را بيشتر کامياب ساخته و کمتر در دام ايدئولوژیهای افراطی خواهد انداخت. وی افزود: «بدون پيشرفت واقعی به سوی نظام های آزاد و مسئوليتپذير، شکاف ميان مردم و حکومت های آنها افزايش خواهد يافت و بیثباتی تنها عميقتر خواهد شد.» کنفرانس امنيتی مونيخ از بعد از ظهر جمعه، فعاليت سه روزه خود را با شرکت حدود ۳۵۰ تن ازچهره های سرشناس سياسی، اقتصادی و نظامی دنيا آغاز کرده است. بحث محوری اين همايش تحولات جاری در کشورهای عربی، به ويژه مصر و پيامدهای آن در آينده خاورميانه است. دوازدهمین روز نا آرامیهای مصر گزارشهای رسيده از مصر حاکی است که نا آرامیهای مصر وارد دوازدهمین روز خود شده است و هزاران نفر روز شنبه نیز در میدان تحریر گردهم آمدند و خواستار کنارهگیری حسنی مبارک، رييس جمهور ۸۲ ساله مصر، از قدرت شدند. در همین حال، آقای مبارک روز شنبه با وزرا و تيم اقتصادی اش نشستی برگزار کرد. اين ديدار در کاخ رياست جمهوری مصر در منطقه هليوپليس در حومه قاهره انجام شده که فاصله زيادی با کانون حوادث مصر در ميدان تحرير قاهره دارد. ناظران سياسی گفتهاند که هدف آقای مبارک از برگزاری اين نشست اين است که نشان دهد اوضاع مصر را تحت کنترل خود دارد. ناآرامیهای مصر در چند روز گذشته نگرانیهای جهانی درباره آثار اقتصادی آن به دنبال داشته است و برآورد شده که از از زمان آغاز اعتراض ها در روز ۲۵ ژانويه تا کنون، مصر حدود سه ميليارد و يکصد ميليون دلار زيان ديده که روزانه بيش از ۳۰۰ ميليون دلار است. خبر ديگر حاکی است که رهبران مخالفان دولت اعلام کردهاند، دير وقت جمعه، با احمد شفيق، نخست وزير مصر، ديدار کرده و در آن راه های کنارهگيری حسنی مبارک و انتقال قدرت به يک دولت موقت بررسی شده است. عبدالرحمان يوسف، يکی از جوانان فعال در اعتراض های اخير اعلام کرده که همراه با بعضی از چهرههای ديگر از ميان مخالفان دولت، با نخست وزير ديدار کرده اند و افزوده که مخالفان همچنان به اعتراض خود ادامه میدهند تا انتقال قدرت انجام شود. يکی از پيشنهادهايی مطرح شده اين است که آقای مبارک از قدرت کنارهگيری کند و قدرت را تا تعيين تکليف نهايی موقتا به عمر سليمان، معاون رياست جمهوری، بسپارد. حسنی مبارک پيشتر در گفت و گو با شبکه خبری ای بی سی گفته بود که که از کارهای حکومتی خسته شده اما در شرايط فعلی کناره گيری نخواهد کرد چون نگران هرج و مرجهای بعدی است. در همين حال، نيويورکتايمز روز شنبه در مقالهای به بحران مصر پرداخته و نوشته است که عمر سليمان و ساير مقامات رده بالای نظامی در مصر از اينکه قدرت حسنی مبارک کاهش پيدا کند و تصميم گيری هاش محدودتر شود بدشان نمیآيد و در اين باره مذاکراتی کردهاند. نيويورک تايمز افزوده است که مقامات دولتی آمريکا هم اين پيشنهاد رو بررسی میکنند که مبارک به ويلای ساحلیاش در شرم الشيخ عزيمت کند يا اينکه برای يک دوره آزمایشهای پزشکی و درمانی عازم آلمان شود. در گزارش نيويورک تايمز تحليل شده است که چنين اقدام و تصميمی میتواند به نوعی انتقال قدرت مسالمت آميز و کناره گيری آبرومندانهای برای آقای مبارک تلقی شود.
اظهارات آیتالله علی خامنهای در مورد «ریشههای اسلامی» حوادث اخیر مصر، همچنان با واکنشهای مختلف روبهروست و از جمله وزیر خارجه مصر، موضع رهبر ایران را «خصمانه و نفرتانگیز» خواند. به گفته وی «امید ایران برای روی کار آمدن یک دولت اسلامی در مصر، نشانگر آن است که این کشور به دنبال استیلا بر منطقه است».اظهارات آیتالله علی خامنهای در مورد «ریشههای اسلامی» حوادث اخیر مصر، همچنان با واکنشهای مختلف روبهروست و از جمله روز شنبه احمد ابوالغیط، وزیر خارجه مصر، موضع رهبر جمهوری اسلامی را «خصمانه و نفرتانگیز» خواند. آیتالله خامنهای در خطبههای نماز جمعه روز ۱۵ بهمن که بخشهایی از آن به زبان عربی و خطاب به مردم مصر و دیگر کشورهای منطقه ایراد شد، اعتراضهای اخیر در مصر و دیگر کشورهای عربی را «بازتاب پیام انقلاب اسلامی در ایران» و نیز «حدوث بیداری اسلامی» آن گونه که جمهوری اسلامی در انتظار آن بوده، ارزیابی کرد. وی همچنین در شرایطی که برای چندمین بار از خرداد ۸۸، اعتراضهای مدنی در ایران را «نمایشنامه دشمنان برای استحاله انقلاب» توصیف کرد، اعتراضهای مدنی مصر را «زلزلهای واقعی» خواند که اگر در مصر به نتیجه برسد، «شکستی غیرقابل جبران» برای سیاستهای آمریکا در منطقه خواهد بود. این گفته که پیشتر واکنش منفی اخوانالمسلمین، از اصلیترین گروههای اسلامی مخالف رژیم مبارک، را در پی داشت اکنون نیز مورد اعتراض رسمی دولت مصر قرار گرفته است و در این زمینه احمد ابوالغیط میگوید که «زاویه خصمانه و نفرتانگیز این سخنان در مورد امور داخلی مصر، [برای کشورش] عبور از همه خط قرمزهاست». وزیر خارجه مصر همچنین گفته است که «امید ایران برای روی کار آمدن یک دولت اسلامی در مصر، نشانگر آن است که این کشور به دنبال استیلا بر منطقه [خاورمیانه] است». مسئولان و رسانههای ایرانی چند هفته پیش به هنگام مواجهه با اعتراضهای مدنی در تونس، واکنش های محتاطانه ای نشان دادند، اما با گسترش این اعتراضها به مصر که رابطه دوستانهای با ایران ندارد موضع ایران تغییر کرد و اکنون در ادبیات رسمی مسئولان ایرانی اعتراض در کشورهای مختلف خاورمیانه به پسلرزههای انقلاب اسلامی، و خیزش و بیداری اسلامی تعبیر میشود. ایران و مصر بیش از سی سال است که به واسطه امضای پیمان صلح میان قاهره و اسرائیل، روابط دیپلماتیک ندارند و گرچه دو کشور در سالهای اخیر گامهایی را برای بهبود سطح روابط برداشتهاند اما این تلاشها بینتیجه بوده است. از جمله در شهریور امسال روزنامه الشرقالاوسط چاپ لندن، در واکنش به لغو سفر منوچهر متکی به مصر، به نقل از مجتبی امانی، رئیس دفتر حافظت از منافع ایران در مصر نوشت که بعید نیست شخص محمود احمدینژاد به طور ناگهانی اقدام به سفر به قاهره کند. تأکید مجدد اخوانالمسلمین در ماهیت مردمی نهضت مصر در همین حال همزمان با آنکه برخی رسانههای ایرانی واکنش منفی اخوان المسلمین به اظهارات رهبر جمهوری اسلامی را جعل مواضع این گروه خواندهاند، یک سخنگوی اخوانالمسلمین در گفتوگو با نشریه «اشپیگل» بار دیگر تأکید کرد که «آنچه در مصر روی میدهد، خیزش مردم مصر است». راشد البیومی، در گفتوگو با این هفتهنامه آلمانی تأکید کرد که دلیل اینکه جنبش اخوانالمسلمین سعی دارد که در حوادث اخیر مصر در کانون توجهها نباشد آن است که نمیخواهد این انقلاب، یک انقلاب اسلامی به نظر آید. وی همچنین دولت حسنی مبارک را متهم کرد که به دنبال تخریب وجهه این جنبش است و تأکید کرد که جنبش اخوانالمسلمین به دنبال صلح است و نه خشونت. پیشتر جنبش اخوانالمسلمین در متن کوتاهی در وب سایت انگلیسیزبان خود تصریح کرده بود که «پاسخ اخوان المسلمين به آقای خامنهای، رهبر [جمهوری] اسلامی ايران اين است: اخوان المسلمين این انقلاب را انقلاب مردم مصر میداند نه انقلاب اسلامی و انقلاب مصر متعلق به همه مسلمانان، مسيحيان، از همه گروهها و فرقهها است». اما وب سایت «تابناک» از سایتهای خبری اصولگرا، روز شنبه با فهرست کردن شماری از آدرسهای اینترنتی که نام اخوانالمسلمین را بر خود دارند، مدعی شد که انتساب چنین واکنشی به اخوانالمسلمین «اساساً دروغ بوده است». اندیشه خاورمیانه اسلامی اندیشه «حدوث بیداری اسلامی در خاورمیانه» پیشتر هم در گفتههای آیتالله خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی بازتاب داشته است. وی از جمله در اسفندماه سال ۸۸ در دیدار با گروههای جهادی فلسطینی این گونه پیشبینی کرده بود «شكى نيست كه بر اساس حقايقى كه خداى متعال تقدير كرده است، خاورميانه جديد شكل خواهد گرفت. اين خاورميانه، خاورميانه اسلام خواهد بود.» در این زمینه و پس از سخنان تازه آیتالله خامنهای، پایگاه اطلاعرسانی دفتر او مجموعهای از سخنان و پیشبینیهای وی در آینده خاورمیانه را در قالب یک فایل صوتی تهیه و منتشر کرده است. در این مجموعه سخنان رهبر ایران اشاره میکند که «مراکز استکباری جهانی در مقابله حرکت اسلامی که نماد واقعیاش جمهوری اسلامی است، آخرین تلاشهای خود را میکنند» اما کمربندی که به دور کره زمین کشیدهاند، به تعبیر وی «در حساسترین نقطه یعنی خاورمیانه، پاره شده است». وی همچنین تصریح میکند که «ملتهاى منطقه خاورميانه، منطقه اسلامى و شمال آفريقا از ته دل از آمريكا متنفرند؛ چون در طول سالهاى متمادى از آمريكا در اين منطقه خشونت ديدند، دخالت نظامى ديدند، حقكشى ديدند، تبعيض ديدند، مداخلههاى زورمدارانه ديدند.»
نا آرامی ها در مصر برای دوازدهمين روز متوالی ادامه دارد. احمد شفيق، نخست وزير مصر اعلام کرد: رسيدن به توافق در مورد بحران اخير در اين کشور بدون کنار رفتن ِ فوری حسنی مبارک، رييس جمهوری اين کشور امکان پذير است. گفته های نخست وزير مصر از تلويزيون دولتی اين کشور پخش شد. نخست وزير مصر از بازگشت ثبات به اين کشور در آينده ای نزديک خبر داد. تظاهر کنندگان می گويند به اعتراضات خود تا جايی که رييس جمهوری مصر اين کشور را ترک کند، ادامه خواهند داد. تظاهرات در ميدان تحرير قاهره، امروز با شماری بسيار کمتر از روزهای گذشته و با آرامش، ادامه داشت.
علی اکبر صالحی،وزير خارجه ايران، دليل شرکت نکردن در اجلاس امنيتی مونيخ را« مشغله کاری» عنوان کرد. علی اکبر صالحی به خبرگزاری ايسنا گفت: با توجه به اينکه ممنوعيت سفرش به اروپا از بين رفته، به دليل مسووليت و کار زياد در اين اجلاس شرکت نخواهد کرد. نام علی اکبر صالحی در فهرست تحريم های اتحاديه اروپا قرار دارد. مقام های اتحاديه اروپا می گويند احتمال دارد به زودی نام او را از اين فهرست حذف کنند اما هلند با حذف نام صالحی از اين فهرست مخالف است. به دنبال اعدام زهرا بهرامی، شهروند ايرانی – هلندی، روابط هلند با ايران تيره شده است.
وزير خارجه مصر، روز شنبه، از اظهارات رهبر جمهوری اسلامی درباره تنش های مصرانتقاد کرد. آيت الله خامنه ای، در نماز جمعه تهران، تنش و ناآرامی در مصر را نشانه ای ازبيداری اسلامی در دنيای عرب دانست و رئيس جمهورمصر را « حسنی نامبارک» و«نوکر آمريکا » خواند. احمد ابوالغيط، وزير خارجه مصر، با انتقاد از رهبر جمهوری اسلامی گفت که او تمام خطوط قرمز را رد کرده است. وی افزود: اميد ايران برای تاسيس حکومتی اسلامی در مصر، نشان می دهد که اين کشور در خاورميانه و شمال آفريقا به دنبال چيست. ايران و مصر پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ روابط ديپلماتيک با هم ندارند.
با انتشار هشتمین شماره جنگ زمان، فصلنامه ادبی و فرهنگی فارسیزبان چاپ نروژ، در بهمنماه فرصتی دست داد تا پای صحبت سردبیرش منصور کوشان بنشینیم و از او بپرسیم کارکرد این گونه فصلنامهها چیست و چه دستاوردی برای فرهنگدوستان ایرانی داشتهاند.با انتشار هشتمین شماره جنگ زمان، فصلنامه ادبی و فرهنگی فارسیزبان چاپ نروژ، در بهمنماه فرصتی دست داد تا پای صحبت سردبیرش منصور کوشان بنشینیم و از او بپرسیم کارکرد این گونه فصلنامهها چیست و چه دستاوردی برای فرهنگدوستان ایرانی داشتهاند؟ منصور کوشان از دستاندرکاران تهیه نامه سرگشاده معروف به ۱۳۴ نویسنده ایرانی در نیمه اول دهه ۷۰، عضو هیئت برگزاری و تدارک مجمع عمومی کانون نویسندگان ایران تا پیش از خروج از ایران در پی قتلهای زنجیرهای دو عضو دیگر کانون، محمد مختاری و محمد جعفر پوینده و رهبران حزب ملت ایران، داریوش فروهر و پروانه اسکندری، و برنده جایزه سال ۲۰۱۰ کارل فون اوسیتسکی، میهمان این هفته برنامه «پیک فرهنگ» است. آقای کوشان، کارکرد فصلنامههای ادبی و فرهنگی ایرانیان در خارج از ایران چه بوده؟ منصور کوشان: هر دوره ویژگیهای خاص خودش را داشته. نخستین بار در هند اتفاق میافتد و بعد در قفقاز و استانبول و در دوره معاصر هم اینجا در طی سی سال گذشته در همه کشورهای مختلف نشریههای ادبی، فرهنگی و هنری داریم جدا از روزنامهها و هفتهنامهها و وبسایتهای خبری. در مجموع میتوان گفت که کارکرد خوبی نداشتهاند. حتی در جنگهای ادبی و بعضی از روزنامهها هم نداشتند. ما در تاریخ ۲۰۰ ساله تنها یک روزنامه داریم که توانسته ۶۰ سال در تبعید دوام بیاورد و آن هم حبلالمتین بوده است، نه حبلالمتینی که در داخل منتشر میشد، یکی هم در خارج منتشر میشد، در کلکته منتشر میشد و ادامه پیدا کرد تا حدود ۶۰ سال. دیگر بقیه روزنامهها و مجلهها و هفتهنامهها اگر هم دوران طولانی داشتند با وقفههای خیلی زیاد داشتند. مثل نشریه مشهور کاوه که در آلمان درمیآمد و در یک دورههایی طبیعتاً فقط به مسائل سیاسی میپرداخت و بعدها که مسائل سیاسی یک کم فروکش کرد بیشتر به مسائل ادبی و فرهنگی و هنری توجه کرد. تجربه خود من نشان داده است که بهرغم این که نیاز یک فصلنامه یا جنگ فرهنگی ادبی بسیار بسیار حس میشود، مسائل فرهنگی و ادبی و هنری در زیر پوشش مسائل سیاسی دارند فرسوده میشوند و کاراییشان را از دست میدهند. ما اگر پشتوانه فرهنگی، ادبی و هنری نداشته باشیم، در درازمدت نمیتوانیم آن پتانسیل و تواناییهای لازم را برای ساخت جامعه نو و مدرنیته به دست بیاوریم. با این احوال متاسفانه استقبال خوبی از نشریههای ادبی، فرهنگی و هنری آن طور که شایسته است و آن طور که لازم است پیش نمیآید، نیامده است و اکنون هم همین طور است. وقتی به کارنامه ایراننامه، ایرانشناسی، رهاورد، بررسی کتاب، فصل کتاب و جنگ زمان شما نگاه میکنیم، حاصل کار را چه میبینیم؟ شما اشاره که میکنید، به نشریات بعد از انقلاب میکنید. نویسندگان تبعیدی بعد از انقلاب ۵۷ به شاخصترینشان الفبای غلامحسین ساعدی و خود فصلنامه کتاب که کارهای پربار و مقالههای بسیار جدی را منتشر کرد. ولی میبینیم که هیچ کدام اینها ادامه پیدا نکرده. بخشی میتواند به خود سردبیر، مسئول یا مدیر فرض کنید مثل غلامحسین ساعدی که بعد از این که واقعاً دقمرگ میشود در تبعید و ناکام میشود از زندگی، فراموش میشود و تداوم پیدا نمیکنند. ولی مجلههای دیگری هم بودند، در حال حاضر هم گاهنامههایی مثل بررسی کتاب درمیآید و باران درمیآید ولی آن بازتاب لازم و آن تیراژ لازم را به دلایل مختلف ندارد. نخستین دلیل و بزرگترینش عدم وجود پخش بینالمللی است. دوم به دلیل عدم همبستگی، هماهنگی، اتحاد، همدلی ما ایرانیان با هم است. آن سوی سکه آیا این نیست که با تعدد این گونه نشریات در نتیجه یک رقابتی به وجود میآید و حرفهای نویی در هر کدام از آنها ممکن است بازتاب پیدا کند که اگر یک نشریه فقط وجود داشت ممکن بود این طور نشود؟ اگر این اتفاق میافتاد که خیلی عالی بود. رقابت کارساز است. نه. این طور نیست. اگر بخواهم خیلی تعبیر بدی از آن بکنم این است که هر کدام از ما که قهر میکنیم میرویم یک نشریه درمیآوریم. شما نگاه کنید، حداقل دو هزار وبسایت درمیآید، دو هزارتا وبلاگ درمیآید. خوب اینها چه کار میخواهند بکنند. هر کدامشان مخاطبشان ۲۰ نفر است. ۳۰ نفر است یا ۱۰۰ نفر است یا نهایت حلقه دوستان و خویشان صاحب وبلاگ است. خب، این کارساز نخواهد بود. این نمیتواند جامعه بهخصوص جوان را راهنما باشد برای دریافت یک سری از مسائل بنیادی و اساسی. مشکل اساسی فرهنگ ماست. ما ۳۲ سال است که با نظام استبدادی و حکومت اسلامی در ایران روبهرو هستیم و فقط و فقط متاسفانه داریم بیرون را نگاه میکنیم، ولی هیچ متوجه نیستیم که چه ضربههای فرهنگی به ما خورده. به زبان بسیاری از نوشتارهای امروزی نگاه کنید، زبان حرامزاده است. زبان فارسی نیست. در ادبیات ما وارد شده است. بخشیاش قابل قبول است. در روزنامهنگاری قابل قبول است. در ادبیات یا اثر شعر یا داستان و یا رمان و نمایشنامه که نمیتواند این طور باشد. اگر نشریات و جنگهای ادبی، فرهنگی و هنری جدی وجود نداشته باشد، همه به بیراهه میروند. نسل آینده واقعاً دچار فاصله زیادی خواهد شد با نسل قبل از خودش برای این که این وسط هیچ پلی زده نشده. به زعم من بحران اساسی که امروز در مورد شعر وجود دارد، در مورد داستان و به ویژه در مورد تئاتر و نمایشنامه و فیلم به خاطر فاصله و گسست وحشتناکی است که بین نسل پیش از انقلاب و امروز افتاده است. جوان امروزی در هر زمینهای که دارای خلاقیتهای خیلی خوبی هم هست ولی به زعم من بیراهه میرود. پایش در هواست. بنیادی برای کار خودش ندارد. سکوی پرش بسیار ضعیفی برای آینده دارد. خوب این تداوم پیدا نخواهد کرد. با گسست فرهنگی هرگز ما نمیتوانیم موفق شویم. مدرنیته بدون پشتوانه سنتها راه به جایی نخواهد برد. به جز ادبیات مشهور به ادبیات مهاجرت، شامل بازتاب تجربه ملموس ایرانیان در کشورهای میزبان، فصلنامههای ادبی و فرهنگی چاپ خارج از ایران چه ابداعها، بارقهها و ارمغانهای فکری برای فرهنگ و ادب ایران داشتهاند؟ ما در خارج از کشور منتقد پیدا کردیم. ما الان میتوانیم با جسارت بگوییم که نویسندگان خارج از کشور چند منتقد حرفهای دارند. مثل آقای بهروز شیدا. او یک منقد است. چرا؟ چون در داد و ستد فرهنگی در مهاجرت یا در تبعید و خوانش مطالب بیرون از فارسی او را به یک دیدگاههایی میرساند. این را ما فقط از طریق خواندن کتاب در داخل بهاش نمیرسیم. دگراندیشی که در زندگی روزمره مثلاً در سوئد به دست میآورید کمک میکند به درک بهتر از یک مطلبی که دم از تولرانس میزند. این یکی از دستاوردهای بزرگ نشریات یا زندگی در مهاجرت است. اتفاق دیگری که در خارج از کشور میافتد و در بین آثار خارج از کشور در این جنگها و مجلههای ادبی میشود دستاورد به حساب آورد، این که این طرف چون در محاق ادبیات کاذب داخل نیست... شما میدانید که در جمهوری اسلامی از هزاران طرف شما را بمباران عقیده میکنند... به عنوان نمونه فکر نمیکنم تعداد کتاب تولید شده در زمینه پستمدرنیسم در ایران در هیچ کشوری منتشر نشده باشد. حداقل در کشور مدرنی که من هستم مثل همین نروژ یا حتی سوئد شما نمیتوانید در یک سال بیش از ده عنوان کتاب از نویسندگان مختلف دنیا درباره پستمدرنیسم ببینید. در حالی که در ایران در ماه ده عنوان کتاب پستمدرن درمیآید. یا فرض کنید بمباران عقیدههای دیگری که کانالهای مختلفی است که پشت آن میخواهد اسلام یا حکومت اسلامی را حفظ کند. خب در اینجا در بمباران نیستید. داستانها و رمانهایی در خارج از کشور در جنگها و نشریهها منتشر شده که من یقین داریم هرگز در داخل اتفاق نمیافتاد. و نویسنده از این نظر مدیون زندگی در مهاجرت یا تبعید است بدون این که قائل باشم و قبول داشته باشم ژانری به نام ادبیات مهاجرت یا ادبیات تبعید... من به این ژانرها به این نوع برچسب زدنها اصلاً اعتقاد ندارم به این دلیل که شما میتوانید اگر بر اساس محتوا بحث میکنید محتوا میتواند در داخل اتفاق بیافتد و میتواند در خارج هم اتفاق بیافتد.
وکيل ايرانی سه جوان آمريکايی زندانی در ايران، روز شنبه اعلام کرد که هنوز در آستانه دادگاه موکلانش، با دو موکل زندانی خود در ايران ديدار نکرده است. دادگاه سارا شورد، شين باوئر و جاش فتال، روز يکشنبه، فردا برگزار می شود. مسعود شفيعی، وکيل مدافع اين سه جوان آمريکايی، به خبرگزاری فرانسه گفت: بايد با شين باوئر و جاش فتال پيش از برگزاری جلسه دادگاه ملاقات می کرده تا آنها را برای دفاع آماده کند؛ اما اجازه چنين کاری نيافته است. انتظار می رود سارا شورد، يکی از اين سه جوان که در شهريور ماه با وثيقه ۵۰۰ ميليون تومانی آزاد شد، در جلسه دادگاه حاضر نشود. مسعود شفيعی می گويد موکلانش بی گناه هستند. ايران اين سه آمريکايی را به جاسوسی و ورود غير قانونی به کشور متهم کرده است.
به دليل مخالفت هلند،اعضای اتحاديه اروپا هنوز موفق به گرفتن تصميمی قطعی درباره ناديده گرفتن ممنوعيت سفر علی اکبر صالحی، وزير خارجه جمهوری اسلامی به اروپا نشده اند. به گزارش خبرگزاری رويترز آقای صالحی به دليل اين ممنوعيت امکان شرکت در کنفرانس امنيتی مونيخ را نيافت. نام آقای صالحی در ليست شخصيت های حقوقی مورد تحريم اتحاديه اروپا قرار دارد. کنفرانس امنيتی مونيخ کار خود را از روز جمعه ۱۵ بهمن برابر با چهارم فوريه آغاز کرده است. يک مقام رسمی به خبرگزاری رويترز گفت: مقام های اتحاديه اروپا قصد دارند هفته آينده خارج کردن نام آقای صالحی از ليست تحريم ها را بررسی کنند اما هنوز مشخص نيست هلند با اين کار موافق است يا خير. به دنبال اعدام زهرا بهرامی، شهروند ايرانی – هلندی، که هفته گذشته صورت گرفت، روابط هلند با ايران تيره شده است.
آيت الله صافی گلپايگانی، علوی گرگانی و حسينی زنجانی، از مراجع تقلید ایران،در پاسخ به استفتاء یک خبرگزاری، اعزام ورزشکاران زن ايرانی به رقابتهای برون مرزی را «مخالف عفاف» و حرام اعلام کردند.آيت الله صافی گلپايگانی، علوی گرگانی و حسينی زنجانی، از مراجع تقلید ایران،در پاسخ به استفتاء یک خبرگزاری دولتی، اعزام ورزشکاران زن ايرانی به رقابتهای برون مرزی را «مخالف عفاف» و حرام اعلام کردند. پيش از اين نيز جمعی از روحانيون تندرو در جمهوری اسلامی ايران از جمله حجت الاسلام علم الهدی امام جمعه مشهد و سيداحمد خاتمی امام جمعه تهران، در تريبون های نماز جمعه شديداً نسبت به اعزام ورزشکاران زن ايرانی به رقابت های برون مرزی اعتراض کرده بودند. وقتی هما حسينی قايقران ايرانی به عنوان پرچمدار کاروان ورزش ايران در المپيک ۲۰۰۸ پکن برگزيده شد، علم الهدی در نماز جمعه مشهد اين انتخاب مسئولين ورزش ايران را «جنگ با ارزش ها» دانست و از آن به عنوان «آماده سازی مردم برای فرج امام زمان» ياد کرد. سيد احمد خاتمی تا آنجا پیش رفت که حتی تماشای ورزش کشتی از صدا و سيمای جمهوری اسلامی را برای زنان ايرانی حرام اعلام کرد. در همين راستا، حجتالاسلام سيدمحمد غروی، عضو شورای مرکزی جامعه مدرسين حوزه علميه قم نيز با انتقاد از صدا و سيما به خاطر پخش تصاوير مربوط به ورزش بانوان در رقابت های گوانجو گفته بود: «از مسئولان می خواهم که در مورد حضور بانوان در مسابقات جهانی تجديدنظر کنند. بايد توجه داشت که مسابقات به خصوص جهانی آميخته با يکسری لوازم و ملزومات است که با ارزشهای اسلامی ما سازگار نيست. از اين رو به صورت جدی از مسئولان ورزشی خواسته می شود که در مورد اين حضور يعنی حضور بانوان در مسابقات جهانی تجديدنظر کنند.» دامنه انتقادات غروی، از سازمان تربيت بدنی تا سازمان صداوسيما را در بر گرفت. او تاکيد کرد: «مسئولان بايد بدانند، پيامد راهی که در پيش گرفته اند قابل کنترل نيست. شاهد آن نيز برخی از کارهايی است که در مسابقات صورت گرفت و در تلويزيون نيز مردم آن را مشاهده کردند و اين اقدامات با انديشه اسلامی سازگار نبود و از تلويزيون جمهوری اسلامی ايران اين انتظار نبود که برخی از تصاوير را نشان دهد و باعث خدشهدار شدن قلوب دينداران شود.» اما واکنش اخير مراجع تقليد درباره اعزام ورزشکاران زن به رقابت های بين المللی که صريح و قاطع بوده است، در پاسخ به استفتای خبرگزاری ايسنا منتشر شده است. آيت الله گلپايگانی نه تنها اعزام ها را «حرام» دانسته بلکه خواستار محاکمه مسئولينی شده است که هزينه های اين مسافرت ها را پرداخته اند. حسينی زنجانی نيز تاکيد کرده است که «انجام ورزش بانوان در محيط سربسته و مختص بانوان ايرادی ندارد.» اين خبرگزاری در سوال مشترک ارسالی به مراجع فوق، جويای ديدگاه ايشان درباره اعزام بانوان ورزشکار به رقابتهای ورزشی برونمرزی شده بود. پاسخ مراجع تقليد نيز به تفکيک، در زير آمده است. آيت الله صافیگلپايگانی: «تشويق و اعزام زنان مسلمان به ميادين مسابقات خارجی با وضع لباس و پوشش ورزشکاران و حضور نامحرمان و اختلاط زن و مرد در مراحل مختلف، بر خلاف موازين شرعی و حرام است و کسانی که مخارج آن را از بيتالمال مسلمين میپردازند ضامناند و قاضی واجد شرايط بايد حقوق بيتالمال را از آنان پس بگيرد.» آيت الله علوی گرگانی: «اعزام زنان ورزشکار به رقابتهای بينالمللی را مخالف عفاف زن میدانيم و لذا جايز نمیدانيم.» آيت الله حسينی زنجانی: «انجام ورزش به وسيله بانوان در محيط مختص بانوان اشکالی ندارد ولی اعزام بانوان به مجامع مختلط و انجام ورزش در معرض ديد اجانب، در شان زن مسلمان نبوده و جايز نيست.» پيش از اين، آیت الله ناصر مکارم شيرازی از ديگر مراجع تقليد در ايران، در پاسخ به اين پرسش گفته بود: «در صورتی که شرايط شرعيه از جمله مسائل مربوط به حجاب و عفاف کاملاً رعايت شود و اين کار پيامد منفی نداشته باشد، جايز است.»
کریستین کریل، سردبیر در رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی و عضو هیئت سردبیری مجله «فارن پالسی»، در مقدمه مطلب خود خاطرنشان میکند که مسیر حرکت شاه سابق ایران و سرنوشتی که ایران در پایان زمامداری وی به آن دچار شد با حوادث امروزی در جهان عرب شباهتهای فراوانی دارد.کریستین کریل، سردبیر در رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی و عضو هیئت سردبیری مجله «فارن پالسی»، در مقدمه مطلب خود خاطرنشان میکند که مسیر حرکت شاه سابق ایران و سرنوشتی که ایران در پایان زمامداری وی به آن دچار شد با حوادث امروزی در جهان عرب شباهتهای فراوانی دارد. کریستین کریل با اشارهای به کارنامه حکومت شاه مینویسد که او حاکمی دموکرات نبود، ولی در دوران حکومت وی ایران از نظر فرهنگی و مدنی از جمله گسترش شهرنشینی، ارتقاء سطح آموزش عمومی و مسائلی مثل حقوق زنان پیشرفت زیادی کرد. اما در روندی مشابه با آن چه که در تونس اتفاق افتاد شاه ایران در نتیجه قیام و جنبشی مردمی قدرت خود را از دست داد و ایران را به جا گذاشت تا به دست آیتالله خمینی و طرفداران وی بیفتد. شباهت اعجابآور اگر کتاب زندگینامه شاه با عنوان مختصر و مفید «شاه» اثر عباس میلانی را به تازگی خوانده باشید حوادث اخیر در کشورهای عربی به شکل شگفتآوری آشنا به نظر خواهند رسید. در سال ۱۹۷۹ با سرنگونی شاه ما شاهد وقوع یک تغییر بنیادی و گسترده در خاورمیانه بودیم که شاید تمام جنبههای مهم آن هنوز به خوبی درک نشده باشند. کریستین کریل سپس به زندگی عباس میلانی، نویسنده کتاب، میپردازد و مینویسد که سوابق او این امکان را فراهم کرده که زندگینامه شاه را با «دقت و بیطرفی در خور ستایش» بنویسد. عباس میلانی در دوران حکومت شاه به خاطر افکار سیاسی خود به زندان افتاد و بعد از روی کار آمدن جمهوری اسلامی نیز با حکومت جدید به مخالفت برخاست. به همین خاطر در اواسط دهه ۱۹۸۰ میلادی مجبور به مهاجرت از ایران شد. بیطرفی میلانی نکتهای بسیار مهم است، چرا که پس از سه دهه هنوز هم طرفداران و مخالفان شاه در مورد نقش وی در تاریخ معاصر ایران دیدگاههای کاملا متضادی دارند. موافقان او شاه را معمار پیشرفت و حرکت ایران به سوی مدرنیسم میدانند، و مخالفانش او را حاکمی مستبد میدانند که ایران را از بسیاری از جنبههای هویت نوین خود محروم ساخت. در این میان، به گفته عباس میلانی، دلیل ادامه بحث و جدل بر سر نقش شاه ناتمام ماندن حرکت جامعه ایرانی به سوی مدرنیته است. احساس خطر اصلی از سوی چپ کریستین کریل با اشاره به سیاستهای رضاشاه برای نوسازی جامعه ایران با الگویی شبیه به ترکیه در زمان آتاتورک مینویسد که به قدرت رسیدن محمدرضا شاه همزمان شد با سالهای جنگ جهانی دوم و بحرانهای پیاپی که پس از آن ایران را فرا گرفت. شاه و اطرافیان وی همواره بر این باور بودند که خطر اصلی که موجودیت سلطنت را تهدید میکند از سوی نیروهای چپگراست. پس از پایان حوادث دوره حکومت دکتر مصدق و بازگشت شاه به قدرت به کمک کودتای ۲۸ مرداد، وی شروع کرد به تثبیت موقعیت خویش. او بخش عمدهای از سیاستهای اصلاحی خود را از روی الگوهای رایج بین نیروهای چپگرای آن زمان به عاریت گرفت. او فکر میکرد که با اجرای اصلاحاتی از این دست میتواند خود در راس حرکت جامعه باقی مانده و نیروهای چپگرا را خلع سلاح کند. عنصر دیگر حکومت شاه تکیه یکجانبه او به نیروهای مسلح و پلیس مخفی (ساواک) ایران بود. روسای جمهور آمریکا در آن زمان مثل آیزنهاور و کندی نیز از طرحهای شاه حمایت میکردند، ولی به اعتقاد عباس میلانی شاه دلایل شخصی محکمی برای پیشبرد این سیاستها داشت. جوهره واکنش و مقاومت در مقابل سیاستهای شاه همزمان با پیشرفت اصلاحات شاه که آن را «انقلاب سفید شاه و ملت» مینامید جامعه ایران از شکل سنتی خود خارج میشد و گذشته از عرصههای اقتصادی و زیربنایی به لحاظ فرهنگی بیش از پیش تحت تاثیر غرب قرار میگرفت. با وجود آن که بخش گستردهای از روحانیون که مدافعین و نمایندگان عناصر سنتی جامعه ایران بودند به نوعی و تا حدی با سیاستهای شاه همراهی میکردند، گروه مشخصی از جمله آیتالله خمینی مخالفت با این اصلاحات را در پیش گرفت. شاه برخلاف پدر خود معتقد بود که روحانیت میتواند در مقابل خطر گروههای چپ از زمامداری وی دفاع کند. ارتش، پایه اصلی نظام کریستین کریل در بخش پایانی مرور کتاب زندگینامه شاه به قلم عباس میلانی یادآوری میکند که ارتش همواره پایه اصلی نظام سلطنتی بود. همزمان با افزایش درآمد نفت شاه مبلغ هنگفتی را صرف گسترش و نوسازی ارتش کرد و در دوران جنگ سرد حکومت وی به یکی از متحدان نظامی غرب در خلیج فارس و منطقه خاورمیانه بدل شد. اما شاه نتوانست پیامدهای خطرناک تغییرات اجتماعی گسترده در ایران را پیشبینی کرده یا در نظر بگیرد. از یک سو بخش وسیعی از روستاییان فقیر در حاشیه شهرها گرد آمده و به یک لایه ناراضی و خشمگین بدل میشدند و از سوی دیگر بخش وسیعی از جوانان و طبقه متوسطی که محصول همین اصلاحات بودند به خاطر اعتراض به نظام دیکتاتوری به صف مخالفان پیوستند. شاید شاه توان و شهامت لازم برای مقابله با بحران را نداشت. به نوشته عباس میلانی، او در دوران خوش و موفقیتهای طرحهای خود همیشه با اعتماد به نفس و مغرورانه عمل میکرد، ولی در دورههای سخت زندگی کاستیها و مشکلات را به گردن دیگران انداخته و حتی خود را قربانی توطئه قدرتهای بزرگ غربی میدانست. آن طور که عباس میلانی میگوید، مردی که قصد متحول کردن ایران را داشت تا حدی موفق شد، ولی در نهایت همین اقدامات به بزرگترین دشمن وی بدل شد. ایران هنوز هم با پیامدهای آن دوران و انقلابی که در پی آن آمد دست و پنجه نرم میکند.
مجمع تشخیص مصلحت نظام در پاسخ به نامه محمود احمدینژاد، به رئیسجمهور پیشنهاد کرده است که در صورت اعتراض به حوزه اختیارات و مسئولیتهای دیگر نهادهای برآمده از قانون اساسی، راه اصلاح قانون اساسی را در پیش گیرد.مجمع تشخیص مصلحت نظام در پاسخی تفصیلی به انتقادهای محمود احمدینژاد از عملکرد خود، به رئیسجمهور پیشنهاد کرده است که در صورت اعتراض به حوزه اختیارات و مسئولیتهای دیگر نهادهای برآمده از قانون اساسی، راه اصلاح قانون اساسی را در پیش گیرد. بیشتر بخوانید: انتقاد شدید احمدینژاد از رؤسای مجمع تشخیص مصلحت، مجلس و قوه قضائیه تهدید محمود احمدینژاد به افشاگری درباره عملکرد مجلس شورای اسلامی محمود احمدینژاد دو هفته پیش در نامهای به نمایندگان مجلس شورای اسلامی، به بهانه بحثهای صورت گرفته در مجمع تشخیص مصلحت در مورد چگونگی عزل و نصب رئیسکل بانک مرکزی، مقامهای ارشد مجمع تشخیص مصلحت، مجلس شورای اسلامی و قوه قضائیه را متهم کرده بود که در پی وظایف قوه مجریه هستند. موضوع چگونگی انتصاب رئیسکل بانک مرکزی به تازگی به عنوان معضلی از سوی آیتالله خامنهای به مجمع ارائه شده است. محمود احمدینژاد مدتهاست که به دلیل اختلاف نظر با رئیس مجمع تشخیص مصلحت، حضوری کمرنگ در جلسات آن دارد با این حال رئیس دولت دهم، تصمیمگیری مجمع در این زمینه را «متضمن تغییر قانون اساسی و مخدوش کردن روند مدیریت کشور» خوانده و تأکید کرده بود که «نه رهبری معظم انقلاب و نه مردم انقلابی ایران اجازه تغییر قانون اساسی را به مجمع تشخیص مصلحت ندادهاند.» این اظهارات واکنشهای مختلفی را در میان نمایندگان مجلس و مسئولان قضایی بر انگیخت که نکته مشترک بیشتر این واکنشها، تأکید بر پاسخگویی به اتهامات رئیسجمهور از منظر حقوقی و پرهیز از طرح مسائل در حوزه عمومی بود. اکنون نیز مجمع تشخیص مصلحت نظام نامه و مواضع محمود احمدینژاد را «مظلومنمایی» و «اقدامی بیسابقه» برای حمله به یکی از نهادهای برآمده قانون اساسی خوانده و تأکید کرده است که برای دفاع از جایگاه قانونی خود، پاسخی « صرفاً حقوقی» را در اختیار مردم میگذارد. در پاسخ مجمع به اظهارات محمود احمدینژاد تصریح شده است که تا کنون «سابقه نداشته مسئولی که خود برای پاسداری از قانون اساسی سوگند خورده، به یكی از نهادهای مصرح در قانون اساسی بتازند و اعضای آن را كه منتخبین مقام معظم رهبری هستند، متهم به تلاش برای كارشكنی در امور دولت نمایند.» این نامه پس از آن به مرور تشکیل مجمع تشخیص مصلحت در زمان آیتالله خمینی، قرار گرفتن آن در قانون اساسی در زمان بازنگری سال ۶۸ و فعالیتهای آن در دوره رهبری آیتالله خامنهای پرداخته و با یادآوری اصول قانون اساسی در مورد مجمع، «تشخیص مصلحت موارد اختلافی میان مجلس و شورای نگهبان» و «مشاوره به رهبری در حل معضلات نظام» را دو وظیفه این مجمع برشمرده است. در این نامه همچنین تصریح شده است که بر اساس استفساریهای که در سال ۱۳۷۰ از رهبری جمهوری اسلامی شد، مجمع تشخیص در بررسی موارد اختلافی بین مجلس و شورای نگهبان، «حق دارد» علاوه بر تأیید مصوبه مجلس یا نظر شورای نگهبان، «با انجام اصلاحات، نظر سومی را به تصویب برساند». مجمع تشخیص مصلحت همچنین تأکید کرده است که بر اساس تصویب شورای نگهبان «هیچیک از مراجع قانونگذاری حق رد، ابطال، نقض و فسخ مصوبه مجمع را ندارند» و به رئیس جمهور پیشنهاد کرده است که «چنانچه به روند قانونی امور در حوزه اختیارات مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان، قوه قضائیه و مجمع تشخیص مصلحت نظام که برآمده از قانون اساسی هستند اعتراض دارد، باید ضمن احترام به مصوبات و اجرای آنها، درصدد اصلاح قانون اسلامی آن هم از مجاری معین شده در قانون برآید». «پاسخگویی در شأن دلسوزان نظام نیست» مجمع تشخیص مصلحت در مقدمه نامه خود همچنین تصریح کرده است که اعضای حاضر در جلسه اخیر این مجمع در نهم بهمن ماه، خواستار پاسخگویی به نامه محمود احمدینژاد بودهاند اما [اکبر هاشمی رفسنجانی] رئیس مجمع پاسخگویی به وی را در شرایط کنونی، «دور از شأن و شئونات دلسوزان نظام» دانسته است. آقای هاشمی رفسنجانی که از زمان انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۴ همواره آماج حملات محمود احمدینژاد و حامیانش بوده است، تا کنون از مجادله مستقیم با رئیس دولت خودداری کرده است. گرچه وی در نامهای که چند روز پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته، خطاب به آیتالله خامنهای انتشار داد، در مورد عملکرد محمود احمدینژاد و حامیانش هشدارهایی داد. این هشدارها اما با پاسخ دیرهنگامی از سوی آیتالله خامنهای مواجه شد، آن هم در زمانی که رهبر جمهوری اسلامی یک هفته پس از برگزاری انتخابات و معرفی محمود احمدینژاد به عنوان نامزد پیروز، با تشریح سابقه رفاقت خود با آقای هاشمی رفسنجانی و صحه گذاشتن بر اختلاف دیدگاه میان آقای هاشمی و محمود احمدینژاد، تصریح کرد که در موارد اختلافی «نظر رئیسجمهور به نظر من نزدیکتر است». آقای احمدینژاد که به عنوان رئیس دولت از اعضای حقوقی مجمع تشخیص مصلحت است، مدتهاست که به دلیل اختلاف نظر با اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع، حضوری کمرنگ در جلسات آن دارد و از اواخر دوره فعالیت دولت نهم به این سو هرگز در جلسات مجمع حاضر نشده است. دلیل این امر از زبان غلامحسین الهام، مشاور حقوقی رئیس دولت، این گونه بیان شد که اکبر هاشمی رفسنجانی «در رأس مجمع و با اکثریتی که اداره میکند، فرصتی برای دولت باقی نمیگذارد ... و این نشان میدهد که با رفتن رئیسجمهور به مجمع هم مشکلی حل نخواهد شد». وی که به تازگی و پس از نامه انتقادی محمود احمدینژاد در این زمینه اظهار نظر کرده بود، افزود که با ترکیب کنونی مجمع مشکلی حل نمیشود، «چرا که [در مجمع] اکثریتی در مواجهه با دولت بهخصوص با رویکرد حزبی و جریانی شکل گرفته و خود آقای هاشمی رأس مدیریت جریانات ضد دولت است». وی همچنین با تکرار اتهامهای محمود احمدینژاد علیه مجمع مدعی شده بود که مجمع تشخیص مصلحت «مسیر عبور از قانون اساسی را دنبال میکند» و پس از سلب و محدودسازی اختیارات قوه مجریه، گام بعدی این مجمع ورود به اختیارات شورای نگهبان و رهبری است. دولت آقای احمدینژاد پیش از این نیز در اعتراض به نقش مجمع در تصویب برخی از قوانین رد شده توسط شورای نگهبان، ضمن متهم کردن مجلس و مجمع به اقدامات خلاف قانون اساسی، از اجرای این قوانین خودداری کرده بود که شاخصترین نمونه از این قوانین، قانون اختصاص تسهیلات به سیستم حمل و نقل شهری و متروی تهران است که دولت ماههاست از اجرای آن سر باز میزند.
شهر دمشق، پایتخت سوریه، در حالی روز جمعه را پشت سر گذاشت که باران شدید خیابانهای آن را میشست و از گردهمآییهایی که حامیان برگزاری تظاهرات علیه حاکمیت بشار اسد قولش را داده بودند هیچ نشانی نبود.شهر دمشق، پایتخت سوریه، در حالی روز جمعه را پشت سر گذاشت که باران شدید خیابانهای آن را میشست و از گردهمآییهایی که حامیان برگزاری تظاهرات علیه حاکمیت بشار اسد قولش را داده بودند هیچ نشانی نبود. مخالفان حاکمیت خاندان بشار اسد از روزها قبل در فیسبوک، توییتر و دیگر شبکههای اجتماعی وعده میدادند که با الهام از تحولات دو ماه اخیر در تونس و مصر، تظاهرات بزرگ «روز خشم» سوریه نیز سرآغاز حرکت بزرگ اجتماعی مردم این کشور علیه حکومت حاکم بر میهنشان خواهد بود. در شبکههای اجتماعی تاکید میشد که «انقلاب آرام ۲۰۱۱ سوریه» به «فساد و خودکامگی» در این کشور نیز پایان خواهد داد. دستکم ۱۲ هزار نفر فراخوان مطرح شده در فیسبوک برای آغاز تظاهرات در سوریه از روز جمعه را «لایک» کرده بودند. در حالی که روز جمعه مردم مصر تجمع اعتراضی خود را زیر عنوان «روز عزیمت» برای رفتن حسنی مبارک برگزار کردند و بنا به قولی میلیونها مصری خیابانهای قاهره، اسکندریه، آسیوط و دیگر شهرهای مصر را قرق کردند، در دمشق تنها باران سنگین بود که خیابانها را میشست. خبرگزاری فرانسه بعدازظهر جمعه گذشته از کوی و برزنهای بخش باستانی دمشق که بازار سنتی این شهر چند هزار ساله در آن قرار دارد خبر داد که حتی یک تظاهرکننده نیز مشاهده نمیشود. یک گزارشگر این خبرگزاری میگوید که اما در مقابل سکوت مردم و نبود تظاهرکنندگان، این ماموران امنیتی سوریه بودند که شمارشان بیش از حد معمول افزایش یافته بود تا بر اوضاع نظارت کنند و حضور ماموران در راههای اصلی مشهود بود، هر چند که آنها کار چندانی برای «رسیدگی» نداشتند. عبدالکریم ریحاوی، رئیس انجمن سوری دفاع از حقوق بشر، در مورد دلیل ناکام ماندن فراخوان به تظاهرات در کشورش، به خبرگزاری فرانسه گفته است که مخالفان بشار اسد، شامل کردها، به فراخوان تظاهرات پاسخ مثبت ندادند، زیرا اعتقاد دارند که موفقیت و اثربخشی آن در شرایط حاکم بر کشورشان امکانپذیر نیست. قرار بود که پنجشنبه گذشته نیز یک «بستنشینی» در برابر مجلس دمشق با عنوان «همبستگی با دانشجویان، کارگران و زندانیان ندار» برگزار شود، اما این فراخوان نیز به توصیف خبرگزاری فرانسه با «مشارکت صفر» مردم روبهرو شد. یک روز پیش از آن، در روز چهارشنبه، شمار معدودی در محله مسیحینشین دمشق در آیین روشن کردن شمع گرد آمده بودند، اما به گزارش سازمان دیدبان حقوق بشر یک گروه بیست نفره از ماموران لباسشخصی سوری به این گروه اندک پانزده نفره حمله کرده و آنها را کتک زده و از محل راندهاند. دیدبان حقوق بشر که مقر آن در نیویورک است، روز جمعه در بیانیهای از سوریه خواست که حق مردم آن کشور را برای تظاهرات و گردهمآییها محترم بداند. این سازمان بینالمللی مدافع حقوق بشر در بیانیه خود میگوید که دلیل ناکام ماندن همه تلاشها برای زدن جرقه گردهمآییها این است که ماموران امنیتی سوریه در آغاز هر گردهمآیی در محل حضوری گسترده مییابند، از مردم عکس و فیلم میگیرند و اوراق هویت آنها را طلب میکنند. خانم سهیرعطصی، یکی از فعالان حقوق بشر سوریه (که خود در خارج از سوریه برای برگزاری تظاهرات در کشورش تلاش میکند)، میگوید که تشکیلات امنیتی سوریه با خانوادهاش (که همچنان در سوریه زندگی میکنند) تماس گرفته و آنها را تحت فشار گذاشتهاند تا دخترشان در خارج از فعالیت علیه حاکمیت سوریه دست بکشد. سهیرعطصی میگوید هنگامی که در سوریه بود، مورد ضرب و شتم قرار میگرفت، تحت تعقیب دائمی پلیس مخفی سوریه بود و به «جاسوسی برای اسرائیل» متهم میشد. بشار اسد هفته گذشته در مصاحبهای گفته بود که وضع او بسیار «بهتر و مستحکمتر» از حسنی مبارک در مصر است، و «نداشتن مناسبات نزدیک» با آمریکا و ضدیت سوریه با اسرائیل و بودن در خط مقدم جبهه مخالفت با اسرائیل را به عنوان «استدلال» خود در این که وضعیت حاکمیتش «باثبات» است مطرح کرده بود. در همین حال، اسد قول داده است که اصلاحات مورد نیاز در کشورش را در همین سال جاری اجرا کند. از ماه گذشته، اندک زمانی پس از خیزش مردم تونس، سوریه از بیم سرایت خیزش به این کشور، یارانه کالاهای اساسی را برای شهروندان به میزان چشمگیری افزایش داد. در این میان، مخالفان حکومت سوریه میگویند که بیش از یک هزار و دویست نفر از نیروهای کارکشته حزبالله در روزهای اخیر از لبنان به سوریه برده شدهاند تا در اطراف اماکن مهم، ماموران امنیتی سوریه را کمک کنند. مخالفان بشار اسد همچنین تاکید میکنند که بسیاری از سربازان و نیروهای سوری که در سالهای اخیر در مرز سوریه با عراق مستقر بودند، از مرز به سوی دمشق برگردانده شدهاند تا با رخدادهای احتمالی در پایتخت مقابله کنند. خاندان اسد بیش از پنجاه سال با خودکامگی سوریه را در قبضه خود داشتهاند. خاندان اسد از طایفه علوی هستند که در بافت جمعیتی سوریه، یک اقلیت محسوب میشود. هر چند که کشتارهای بزرگ مخالفان در زمان حکومت حافظ اسد، پدر بشار اسد، صورت گرفت، که مشهورترین آنها قتل عام هزاران نفر در منطقه «الحماه» بود، اما بشار اسد، دکتر چشمپزشک تحصیلکرده غرب، نیز همچنان در یازده سال اخیر توانسته است که نظام کاملا" پلیسی کشورش را حفظ کند. اعضای خانواده اسد نیز از مخالفان سرسخت بشار هستند که مشهورترین آنها عموی بشار اسد است. عبدالحلیم خدام نیز که دههها از سران حکومت اسد بود، اکنون یک دهه است که از فرانسه علیه حکومت اسد تلاش میکند. هرچند سوریه همپیمان مهم راهبردی ایران و حزبالله لبنان است، دولت آمریکا ماه گذشته برای نخستین بار پس از سالها، سفیر تازه خود را به دمشق فرستاد.
نوع تصمیمها و راهکارهای دولت فعلی مصر برای رفع ناآرامیهای جاری میتواند راه را برای حرکت این کشور به سوی ارزشهای دموکراتیک هموار کند یا برعکس به بیثباتی مصر منجر شود و تعادل قوا را در منطقه بر هم زند.نوع تصمیمها و راهکارهای دولت فعلی مصر برای رفع ناآرامیهای جاری میتواند راه را برای حرکت این کشور به سوی ارزشهای دموکراتیک هموار کند یا برعکس به بیثباتی مصر منجر شود و تعادل قوا را در منطقه بر هم زند. در این بحبوحه ارتش مصر از بازیگران اصلی است و در صورت حفظ یکپارچگی خود میتواند نقش مهمی را به عنوان قدرت و تامینکننده ثبات ایفا کند. نیروهای انتظامی و امنیت داخلی در سه دهه گذشته، به ویژه پس از جنگ ۱۹۷۳ مصر با اسرائیل و عقد پیمان صلح کمپ دیوید میان این کشورها در سال ۱۹۷۸، دولت مصر تقویت نیروهای امنیتی، اطلاعاتی و نظامی خود را برای تامین امنیت داخلی به طور جدی دنبال کرده است. تهدیدهای ناشی از گسترش فعالیتهای اسلامگرایان تندرو و ترور انور سادات در جریان یک رژه نظامی در سال ۱۹۸۱ در قاهره، دولت حسنی مبارک را بر آن داشت که منابع انسانی و غیرانسانی بیشتری را به وزارت کشور اختصاص دهد و تا حد امکان از ارتش برای حفظ امنیت داخلی استفاده نکند. در حال حاضر وزارت کشور مصر دارای سه نیروی عمده انتظامی است: نیروی پلیس، نیروی امنیت مرکزی و گارد ملی. پلیس مصرعمدتاً به کارهای روزمره حفظ نظم و اجرای قانون و مقررات در جامعه میپردازد. در مقابل نیروی امنیت مرکزی با استعداد بیش از ۳۴۰ هزار پرسنل کادر و وظیفه به گونهای سازماندهی شده است که بتواند با ناآرامیهای عمده مدنی و اغتشاشات برخورد کند. این نیرو به سلاحها و تجهیزات لازم، از جمله خودروهای زرهی، برای کنترل اغتشاشات مجهز است و در صف اول مبازره با اعتراضها و ناآرامیهای جاری مصرقرار دارد. در سال ۱۹۸۶، صدها نفر از پرسنل این نیرو ظاهرا به علت شرایط بد خدمت در شهر جیزه، در ۲۰ کیلومتری قاهره، دست به شورش زدند که چهار روز ادامه داشت. یگانهای ارتش مصر این شورش را سرکوب کردند و در پی آن دولت با دست زدن به پاکسازی و اصلاحات اساسی در این نیرو، از جمله بهبود مقررات پذیرش پرسنل جدید، افزایش حقوق و مزایا جان تازهای به این نیرو داد. این نیرو و به طور کلی نیروهای انتظامی مصر وجهه خوبی در جامعه این کشور ندارند و در روزهای اول جنبش اعتراضی جاری، به رغم توسل به خشونت که به مرگ دهها نفر انجامید، در مقابل مردم عقبنشینی کردند و در نتیجه ارتش شماری از یگانهای خود را به خیابانها فرستاد. موضع ارتش: با مردم یا بر مردم ارتش مصربا استعداد ۴۵۰ هزار نفر بزرگترین ارتش کشورهای عربی است و وجهه خوبی در بین مردم مصر دارد. این ارتش در اولین بیانیه خود گفته است که به خواستهای مشروع مردم احترام میگذارد و برای برقراری نظم و مقررات در جامعه از نیروی نظامی استفاده نخواهد کرد و در کنار مردم خواهد بود. همین ارتش در بیانیه دوم خود از مردم خواست که به تظاهرات خاتمه دهند و به خانههای خود برگردند. رویدادهای پس از این دو بیانیه نشان داده است که فرماندهان ارتش ضمن اعلام بیطرفی، به تصمیم دولت مبارک برای مهار جنبش اعتراضی مردم به طور ضمنی صحه گذاشتهاند و مایلاند که اعتراض مردم از تاب و توان بیافتد، کاری که میتواند وجهه ارتش را در بین مردم مخدوش کند و در درازمدت نتیجه معکوس بدهد. رویداد روز چهارشنبه، دوم فوریه، که طی آن هزاران نفر از ماموران لباس شخصی هوادار دولت با تظاهرکنندگان در میدان تحریربرخورد کردند، تجلی این رویکرد دوگانه ارتش است. در جریان این درگیری که ساعتها طول کشید، ارتش که نقش ناظر را در میدان تحریر بازی میکرد، در عمل دست هواداران را برای مقابله باز گذاشت و سر آخر با کوششی نه چندان جانانه و اما موفقیتآمیز، سعی کرد هواداران و مخالفان دولت را از هم دور کند. جنبش خودجوش مردم مصر، مانند جنبش سبز ایران، در کوتاهمدت میتواند نتیجه دهد، ولی تداوم و کارایی آن در میانمدت به رهبری و ساختار و سازماندهی منسجم نیاز دارد که تاکنون چنین ویژگیهایی در جنبش مصر مشاهده نشده است. در هر صورت اگر ماموران لباسشخصی و نیروهای انتظامی تحت کنترل وزارت کشور نتوانند اعتراضهای مردم را مهار کنند، ارتش در صورتی که نخواهد از دستورات دولت سرپیچی کند، بهناچار وارد میدان سیاسی خواهد شد که در چهار دهه گذشته سابقه نداشته است. انور سادات در زمان ریاست جمهوریاش کابینه مصر را از نظامیان خالی کرد و ارتش را از دخالت در امور سیاسی برحذر داشت و جانشین او، حسنی مبارک، هم راه سادات را ادامه داد. سناریوهای احتمالی وارد شدن ارتش مصر به میدان سیاسی کشور و مقابله با اعتراضکنندگان میتواند پیامدهای ناگواری را به دنبال داشته باشد. ارتش مصر حرفهای است و انضباط کافی در آن حکمفرما است، ولی ۷۰ درصد این ارتش را افراد وظیفه تشکیل میدهند و دولت مصر نمیتواند به وفاداری افسران جزء، درجهداران و سربازان اطمینان داشته باشد که اعتراضهای مردم را با سر نیزه مهار کنند و به روی مردم آتش بگشایند. به باور بسیاری از تحلیلگران عرب، از جمله یزید صایغ، استاد کینگز کالج دانشگاه لندن، ارتش مصر به دوران پس از برکناری مبارک میاندیشد و امنیت کشور را مد نظر دارد و در صورت وارد شدن به حیطه سیاسی کمک خواهد کرد تا دولتی باثبات و پایدار در کشور پا گیرد و راه را برای حرکت مصر به سوی دموکراسی هموار کند. به باور این تحلیلگران، ارتش مصر ضمن صحه گذاشتن به خواستهای مردم خواستار تغییرات حساب شده، تدریجی و مرحله به مرحله در رژیم فعلی است و تمایل دارد با بازسازی این رژیم به زیادهرویهای نیروهای انتظامی و امنیتی و سوءاستفادههای کلان مقامهای بلندپایه کشور پایان دهد. این ارتش به فقدان مشروعیت سیاسی حکومت مبارک و فشارهای سیاسی، مسائل اقتصادی و اجتماعی، و بدهیهای خارجی جامعه مصر آگاهی دارد، ولی این بدان معنی نیست که ارتش در صورت وارد شدن به میدان سیاسی، نسخههای مناسبی برای حل این مشکلات خواهد داشت. کاهش اعتراضهای جاری و مهار آن به نفع ارتش است و فشار ارتش برای تسریع در کنارهگیری مبارک از پست ریاست جمهوری میتواند یکی از گزینههای مطلوب برای فرماندهان نظامی باشد. این کار ضمن برآورده کردن یکی از خواستههای اصلی اعتراضکنندگان، میتواند راهگشای مذاکره با نمایندگان آنها، اصلاحات قانون اساسی، انتخابات مجلس و انتخابات ریاست جمهوری باشد. در واقع مصر وارد یک دوره انتقالی خواهد شد که دولتهای آمریکا و کشورهای عمده اروپایی نیز آن را به دولت مصر توصیه کردهاند. حساسیتهای ارتش به ترکیب مجلس و دولت آینده بیشتر ناظران و تحلیلگران عرب بر این باورند که ارتش مصر با روی کارآمدن یک رئیس جمهور غیرنظامی مخالفت نخواهد کرد، ولی در مورد ترکیب مجلس آینده، دولت و سیاست خارجی آن حساسیت به خرج خواهد داد. ارتش مایل نیست که اخوانالمسلمین قدرت قابل ملاحظهای در مجلس داشته باشد و بر سیاست خارجی مصر تاثیر بگذارد. این ارتش رهبران غیرنظامی را که بخواهند پیمان صلح کمپ دیوید را زیر سوال ببرند یا روحیه ماجراجوییهای نظامی گذشته در مصر و منطقه را در رابطه با اسرائیل و آمریکا زنده کنند، تحمل نخواهد کرد. مصر سالانه ۱.۳ میلیارد دلار از آمریکا کمک دریافت میکند و ارتش مصر برای تامین سلاح و تجهیزات، قطعات یدکی، آموزش و دسترسی به تکنولوژی پیشرفته آمریکا نیاز دارد و در هر صورت مایل نیست که «صلح سرد» آن با اسرائیل به مخاطره بیافتد.
محمود احمدی نژاد، رییس جمهور اسلامی ایران، روز شنبه تهديد کرد که به زودی درباره «عملکرد مجلس شورای اسلامی» صحبت خواهد کرد و با «غير قانونی» خواندن استيضاح وزير راه، از انحلال وزارتخانه راه و ترابری و ادغام آن در سایر وزارتخانه ها خبر داده است.محمود احمدی نژاد، رييس جمهور اسلامی ايران، روز شنبه تهديد کرد که به زودی درباره «عملکرد مجلس شورای اسلامی» صحبت خواهد کرد و با «غير قانونی» خواندن استيضاح وزير راه و ترابری، از انحلال این وزارتخانه و ادغام آن در سایر وزارتخانه های دولت خبر داده است. مجلس شورای اسلامی روز دوازدهم بهمن ماه حميد بهبهانی، وزير راه و ترابری را به دليل عملکرد ضعيف آن استيضاح کرد و به وی رای عدم اعتماد داد. آقای بهبهانی و محمود احمدی نژاد حاضر نشدند تا در جلسه استيضاح مجلس شورای اسلامی شرکت کنند. رييس جمهور ايران روز شنبه به خبرنگاران گفته است که «استيضاح وزير راه غير قانونی است و اگر اين مطالبی که در مورد استيضاح مطرح شد به عنوان ايراد به وزير باشد صد برابر آن به استيضاح کنندگان وارد است.» وی همچنین تهديد کرده است که «در آينده درباره مجلس، نقش و عملکرد آن با مردم» صحبت خواهد کرد. آقای احمدی نژاد می گويد که معمولا در دهه فجر، همه حتی منتقدان دولت «انتقادات را کنار گذاشته و يک تشکری از خدمتگذاران می کنند، ولی به ما روز اول دهه فجر يک هديه دادند و بهترين وزير دولت را گرفتند.» حميد بهبهانی که از ۱۵ مرداد ۱۳۸۷ به عنوان وزير راه و ترابری مشغول به کار بود استاد راهنمای محمود احمدی نژاد در دانشگاه و معاون امور حمل و نقل و ترافيک وی در سمت شهرداری او بوده است. اظهارات برخی از نمايندگان مجلس و گزارش سايت های داخل ايران حاکی است که دولت محمود احمدی نژاد برای لغو جلسه استيضاح وزير راه، رايزنی های سنگينی انجام داده بود و عزيز اکبريان، نماينده کرج، در روز استيضاح نيز گفت: «مسئولان دولتی اظهار می کنند اگر نماينده ای به استيضاح رای دهد مردم حوزه نمايندگی وی از امکانات و بودجه محروم خواهند شد.» احمد توکلی، نماينده تهران، نيز در اين جلسه اعلام کرد که احمدی نژاد به وزير راه دستور داده در مجلس حاضر نشود. علی لاريجانی، رييس مجلس شورای اسلامی، اين رفتار را «تخلف از قانون» دانست. تشکيک در استیضاح وزیر راه رييس جمهور ايران در سخنان روز شنبه خود به روند استيضاح حميد بهبهانی تشکيک کرده و با اشاره به اينکه بر اساس قانون اساسی، وزير ۱۰ روز فرصت دارد تا به استيضاح پاسخ دهد، گفته که «در اين مورد تا روز آخر پنج ليست ارائه شد و حتی روز آخر ليست عوض شد.» وی افزود: «مجلس می توانست اين استيضاح را به بعد موکول کند يعنی روزی که اسامی داده شد می توانست ۱۰ روز وقت داشته باشد و بعد از دهه فجر وزير می رفت و پاسخ می داد.» ظاهرا اشاره آقای احمدی نژاد به گزارش هايی است که حاکی از کاهش تعداد استيضاح کنندگان به ۹ نفر در روز بحث درباره صلاحيت وزير راه و ترابری است. بر اساس قانون اساسی ایران، برای استيضاح وزير حداقل امضای ۱۰ نماينده مورد نياز است. نمايندگان هوادار دولت در نشست مجلس استدلال می کردند که استيضاح بايد از ابتدا اعلام وصول شود ولی هيئت رييسه مجلس در پاسخ گفت که آييننامه مجلس اجازه افزايش تعداد امضاها را داده است و با توجه به کسب حد نصاب لازم، وزير راه و ترابری می تواند استيضاح شود. محمود احمدی نژاد در پاسخ به عدم حضور خود در جلسه استيضاح وزير راه گفته است: «قصد داشتم اين استيضاح را به صورت جدی پيگيری کنم اما چون در قانون برنامه پنجم گفته اند که دولت بايد تعداد وزارتخانه ها را کم و به ۱۷ وزارتخانه برساند بنابر اين بايد تعدادی از وزارتخانه ها ادغام شود.» وی می گويد از آنجايی که به اين نتيجه رسيديم تا «وزارت راه و ترابری را با وزارتخانه های زير بنايی ادغام کنيم از پيگيری استيضاح منصرف شديم و گرنه قابل پيگيری بود.» آقای احمدی نژاد همچنين با رد معرفی وزير جديد برای تصدی وزارت راه و ترابری گفته است: «اگر سرپرستی هم معرفی شود موقتی است.» رسانه های اصولگرا و منتقد دولت محمود احمدی نژاد در روزهای اخير اعلام کرده اند که قرار است حميد بهبهانی به عنوان سرپرست همچنان در راس اين وزارتخانه باشد. سایت «جهان نیوز» نزدیک به علیرضا زاکانی، نماینده اصولگرای مجلس گزارش داده که بهبهانی تا سه ماه دیگر همچنان به عنوان سرپرست در وزارت راه خواهد ماند تا وزیر جدیدی معرفی شود. در حالی که وزير راه و ترابری از مقام خود کناره گذاشته شده است ولی بر اساس گزارش سايت وزارت راه، وی شنبه شب همراه با محمود احمدی نژاد برای بار دوم آزاد راه تهران- پرديس را افتتاح کرد. سمت سرپرستی وزير استيضاح شده در حالی است که بر اساس اصل ۸۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران، «وزرای مورد استيضاح نمی توانند در هيئت وزيرانی که بلافاصله بعد از آن تشکيل می شود عضويت پيدا کنند.» در ماههای اخیر به رغم تاکيد رهبر جمهوری اسلامی ايران مبنی بر لزوم وحدت مسئولان جمهوری اسلامی ايران، اختلافات ميان رييس جمهور با مجلس شورای اسلامی، قوه قضاييه و مجمع تشخيص مصلحت نظام به اوج خود رسيده است. محمود احمدی نژاد اوایل بهمن ماه با ارسال نامه ای به نمايندگان مجلس ، دستگاه های جمهوری اسلامی ايران را به محدود کردن اختيارات قوه مجريه متهم کرده است. انتشار این نامه واکنش شدید چهار نماینده مجلس شورای اسلامی را برانگیخت و آنها خطاب به آقای احمدی نژاد نوشتند: «مصلحت نیست روسای قوایی چون قوه قضاییه، مقننه و مجمع تشخیص مصلحت نظام که زیر نظر رهبری کار می کنند، هدف اتهامی چون سوءاستفاده از قدرت قرار گیرند.» در حالی که اختلافات میان مسئولان جمهوری اسلامی ایران بالا گرفته است ولی آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، حاضر نشد در خطبه های نمازجمعه روز ۱۵بهمن تهران اشاره ای به این موضوع داشته باشد و بخش عمده سخنان خود را به حوادث مصر و تونس اختصاص داد.
محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری اسلامی ايران، استيضاح وزير راه و ترابری را غير قانونی خواند و گفت در آينده نزديک درباره عملکرد مجلس شورای اسلامی با مردم صحبت خواهد کرد. آقای احمدی نژاد همچنين گفت قصد داشت استيضاح وزير راه را به طور جدی پيگيری کند اما چون در قانون برنامه پنجم گفته شده که دولت بايد تعداد وزارتخانه ها را کم کند، او قصد دارد وزارت راه و ترابری را با وزارتخانه های زيربنايی ادغام کند. هفته گذشته حميد بهبهانی، وزير راه و ترابری، با رای عدم اعتماد نمايندگان مجلس از سمت خود برکنار شد. وقوع سوانح هوايی پی در پی يکی از دلايل استيضاح وزير راه اعلام شده بود. حميد بهبهانی، به توصيه محمود احمدی نژاد، در جلسه استيضاح خود شرکت نکرده بود. علی لاريجانی، رييس مجلس اين اقدام را تخلف خوانده است.
در حالی که در آستانه برگزاری کنفرانس مونیخ به نظر میرسید اتحادیه اروپا با تجدید نظر در محدودیت سفر صالحی، مایل به حضور وی در این نشست است، اکنون از برلین خبر میرسد که تصمیمگیری در این زمینه به هفته آینده موکول شده است.در حالی که در آستانه برگزاری کنفرانس مونیخ به نظر میرسید اتحادیه اروپا با تجدید نظر در محدودیت سفر صالحی، مایل به حضور وی در این رویداد امنیتی است، اکنون از برلین خبر میرسد که تصمیمگیری در این زمینه به هفته آینده موکول شدهاست. کنفرانس سالانه امنیتی مونیخ که روز جمعه، ۱۵ بهمن ماه آغاز به کار کرد، به مدت چهار روز با حضور مقامهای ارشد دولتی کشورهای مختلف ادامه دارد. پیش از این مقامهای ایرانی در سطح رئیس مجلس و وزیر خارجه شرکتی فعال در این کنفرانس داشتند. از جمله علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران، در سال ۲۰۰۹ میهمان کنفرانس امنیتی برلین بود و سال گذشته نیز منوچهر متکی، وزیر خارجه وقت ایران، در آن حضور داشت . با این حال گنجاندن نام علیاکبر صالحی در فهرست محدودیتهای سفر اتحادیه اروپا ابهاماتی را در مورد حضور ایران در کنفرانس امسال به وجود آورد تا آنکه روز پنجشنبه خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام اروپایی نوشت که با ابراز تمایل آلمان به حضور آقای صالحی در کنفرانس مونیخ نام او از فهرست ممنوعیت سفر اتحادیه اروپا خارج شده است . به رغم این موضوع، رویترز روز بعد به نقل از مسئولان کنفرانس مونیخ نوشت که وزیر خارجه جدید ایران در کنفرانس امسال حضور نخواهد داشت. گزارش روز جمعه این خبرگزاری همچنین به نقل از مقامهای اروپایی بر وجود «توافق کلی» میان اعضای اتحادیه اروپا برای رفع ممنوعیت سفر آقای صالحی تأکید میکند. گرچه مسئولان کنفرانس مونیخ اشارهای به دلیل عدم حضور آقای صالحی در این رویداد امنیتی نکردند اما روز شنبه دیپلماتهای حاضر در مونیخ گفتند که اتحادیه اروپا هنوز بر سر لغو ممنوعیت سفر این مقام ایرانی تواتفق نکرده و قرار است این موضوع در دستور کار گفتوگوهای هفته آینده مقامهای این اتحادیه باشد. نام علی اکبر صالحی که از تابستان ۸۸ مسئولیت سازمان انرژی اتمی ایران را بر عهده گرفت، در تابستان امسال و در قالب تحریمهای یکجانبه اتحادیه اروپا علیه ایران، در فهرست ممنوعیت صدور روادید این اتحادیه قرار گرفت. فهرستی که در آن نام دهها شخصیت حقیقی و حقوقی ایرانی مرتبط با فعالیتهای هستهای قرار دارد. اما به گزارش رویترز این تمایل در میان برخی از کشورهای اروپایی بود که با هدف پیگیری گفتوگوهای اتمی، نام این مقام ایرانی از فهرست محدودیتها خارج شود و این امکان برای وزیر خارجه جدید ایران فراهم آید تا به کشورهای عضو اتحادیه اروپا سفر کند. در این میان تنش در روابط ایران و هلند احتمالاً بر تصمیم اتحادیه اروپا در این مورد اثرگذار خواهد بود چرا که به تازگی موضوع اعدام زهرا بهرامی، شهروند ایرانی-هلندی ، در تهران چندان روابط دو کشور را تحت تأثیر قرار داده که هلند تمامی تماسهای اداری با ایران را محدود کرده است . در این زمینه مقامهای اروپایی طرف مصاحبه رویترز تأکید کردهاند که به دلیل تمایل اروپا به امکان گفتوگوها با علیاکبر صالحی [به عنوان مسئول دستگاه دیپلماسی ایران]، موضوع رفع محدودیت سفر آقای صالحی در نشست آتی سفیران اتحادیه اروپا طی هفته آینده به بحث گذاشته میشود «اما مشخص نیست که هلند با این امر موافقت کند». سه قدرت بزرگ اروپایی یعنی فرانسه، آلمان و بریتانیا از دیرباز بر سر شفافسازی برنامه هستهای ایران، با مقامهای تهران در تماس بودهاند و این تماسها در قالب گروه پنج به علاوه یک که هر سه کشور در آن عضویت دارند، همچنان ادامه دارد. همچنین از آن رو که در سالهای اخیر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هدایت گفتوگوهای هستهای با ایران را بر عهده داشته، نهاد اتحادیه اروپا نیز نقش ویژهای در گفتوگو با ایران دارد.
«اجرای آئیننامه جدید پوشش دانشجویان از ترم دوم سال تحصیلی ۸۹-۹۰»، «بیسرپرستی وزارت راه و ترابری چهار روز پس از برکناری حمید بهبهانی»، «برنامه بانک مرکزی برای کنترل قیمت سکه طلا» و «عبور قیمت سکه طلای طرح قدیم از ۵۱۷ هزار تومان» از دیگر اخباری هستند که مورد توجه روزنامههای ۱۶ بهمنماه قرار گرفتهاند.روزنامههای شنبه ایران از «انتقاد علی لاریجانی از اقدامات تصنعی دولت در مورد بیکاری» و «ضرب و توزیع سکههای ۵۰۰ تومانی» خبر دادهاند. «اجرای آئیننامه جدید پوشش دانشجویان از ترم دوم سال تحصیلی ۸۹-۹۰»، «بیسرپرستی وزارت راه و ترابری چهار روز پس از برکناری حمید بهبهانی»، «برنامه بانک مرکزی برای کنترل قیمت سکه طلا» و «عبور قیمت سکه طلای طرح قدیم از ۵۱۷ هزار تومان» از دیگر اخباری هستند که مورد توجه روزنامههای ۱۶ بهمنماه قرار گرفتهاند. روزنامهها همچنین اظهارات رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور را منتشر کردهاند که گفته است «حقوق دریافتی ۴۳ درصد کارگران ایرانی زیر خط حداقل دستمزد یعنی ۳۰۳ هزار تومان» است. انتقاد علی لاریجانی از اقدامات تصنعی دولت در مورد بیکاری روزنامههای آرمان و دنیای اقتصاد در شماره شنبه از انتقاد رئیس مجلس شورای اسلامی از «اقدامات تصنعی دولت در مورد بیکاری» خبر دادهاند. روزنامه آرمان در گزارشی با عنوان «مشکل اشتغال با کارهای مقطعی حل نمیشود» در تیتر نخست شماره شنبه خود بخشهایی از سخنان علی لاریجانی در سفر به استان مازندران را منتشر کرده و از قول وی نوشته است که «مشکل اشتغال با کارهای تصنعی، مقطعی و مسکنوار حل نمیشود» و دولت «باید به مسائل اشتغال در کشور به صورت ریشهای توجه کند». روزنامه دنیای اقتصاد هم با تاکید بر این که «علی لاریجانی خواستار توجه جدی به موضوع اشتغال و بهبود فضای کسبوکار در کشور شده» نوشته است که «رئیس مجلس هشتم برای چندمین بار در ماههای اخیر از انجام کارهای تصنعی، مقطعی و مسکنوار برای حل مشکل بیکاری انتقاد کرده» و گفته است که «ایجاد فضای کسبوکار معقول در شرایط فعلی کشور بسیار مهم است». این روزنامه گزارش داده است که رئیس مجلس با تاکید بر این که «برای پیشرفت کشور، تولیدمحور بودن» و نیز «اجرای صحیح اصل ۴۴ و واگذاری شرکتهای دولتی به بخش خصوصی» ضروری است، گفته است که «اقتصاد ما برای پیشرفت نیاز به این دارد که مردمی باشد و مسابقهای در تولید به وجود آید تا مشکل اشتغال در کشور حل شود». روزنامه دنیای اقتصاد همچنین خبر داده است که علی لاریجانی «ثبات در کشور را در شرایط فعلی بسیار مهم» دانسته و گفته است که «بسیاری از افراد دوست دارند در ایران ناامنی و بینظمی به وجود بیاید، اما در این شرایط هیچ چیز ارزشمندتر از وحدت و گذشت نیست، حتی اگر فردی حق داشته باشد باید از حق خود بگذرد تا به درگیری نینجامد». رئیس مجلس هشتم همچنین به طور ضمنی اظهارات برخی از نزدیکان محمود احمدینژاد درباره لزوم رواج نوع تازهای از ملیگرایی در ایران را «ناسیونالیسم دهاتیوار» توصیف کرده و گفته است که «در کشور خودمان حرفهای دهاتیوار درباره ناسیونالیسم زده میشود، اما هم زمانه این حرفها و هم زمانه گرایشات مارکسیستی گذشته است». اجرای آئیننامه جدید پوشش دانشجویان از ترم دوم سال تحصیلی ۸۹-۹۰ روزنامههای ابتکار و جهان صنعت گزارش دادهاند که «آییننامه پوشش دانشجویان» طی ماه بهمن و همزمان با آغاز نیمسال دوم سال تحصیلی اجرا میشود. به نوشته روزنامه ابتکار، فرحناز ترکستانی، معاون دانشجویی و فرهنگی وزارت بهداشت، با اعلام این که «ویرایش چهاردهم آییننامه پوشش و رفتار حرفهای برای دانشجویان علوم پزشکی نهایی شده» خبر داده است که این آئیننامه ابلاغ شده و «در نیمسال دوم سال تحصیلی ۹۰ - ۸۹» اجرا میشود. روزنامه جهان صنعت نیز ضمن انتشار گفتههای معاون آموزشی وزارت بهداشت درباره اجرای «آئیننامه جدید پوشش دانشجویان»، از قول فریبا قربانیان، مدیر امور فرهنگی معاونت دانشجویی وزارت بهداشت، نوشته است که «پیشتر آییننامه پوشش دانشجویان با ذکر مصادیق از سوی نمایندگی آیتالله خامنهای در دانشگاهها» تهیه و به دانشگاههای علوم پزشکی ارائه شده، اما وزارت بهداشت با توجه به وسعت کاری بخشهای بیمارستانی و ارتباط با مردم، آییننامهای وسیعتر برای دانشگاههای علوم پزشکی تدارک دیده است». مدیر امور فرهنگی معاونت دانشجویی وزارت بهداشت درباره جزئیات آئیننامه جدید پوشش دانشجویان علوم پزشکی هم گفته است که «جزییات رنگ و اندازه روپوش و مدل لباس به طور کامل در دستورالعمل معاونت درمان» و «نصب اتیکت و اجرای منشور اخلاقی و جزییات آن» در دستورالعمل اجرایی آئیننامه پوشش تعیین شده است. به نوشته روزنامه جهان صنعت، این مقام وزارت بهداشت تاکید کرده است که «لباس، پوشش و رفتار» سه بخش یک «آئیننامه اخلاقی» هستند که وزارت بهداشت آن را تدوین کرده و در آن «پوشش تنها ۱۰ درصد کل رفتار حرفهای را تشکیل میدهد»، چرا که براساس این آییننامه «دانشجویان باید در بیمارستانها دیسیپلین خاص و مسائل اخلاقی را نسبت به بیمار، استاد و همکاران خود رعایت کنند». «حقوق دریافتی ۴۳ درصد از کارگران ایرانی زیر خط حداقل دستمزد سال ۸۹ است» روزنامه جمهوری اسلامی از قول رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور اعلام کرده است که «۴۳ درصد کارگران ایرانی زیر خط حداقل دستمزد قرار دارند». به گزارش این روزنامه، غلامرضا خادمیزاده، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور، با اشاره به این که در سال ۸۹ دولت حداقل حقوق کارگران در ماه را ۳۰۳ هزار تومان تعیین کرده بود، گفته است که «هم اکنون ۴۳ درصد کارگران کشور زیر حداقل دستمزد تعیین شده و کمتر از ۳۰۳ هزار تومان دستمزد میگیرند». رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور به ویژه از دستمزد بسیار پایین زنان کارگر در ایران یاد کرده و همچنین گفته است که «بسیاری از زنان در بخشهایی مانند منشیگری، اپراتوری و همچنین مشاغل خدماتی فعالیت میکنند که از حداقلهای دستمزد نیز محروم هستند» و علاوه بر آن بسیاری از کارگران نیز فقط «از دو سوم حقوق قانونی خود برخوردار هستند». به نوشته روزنامه جمهوری اسلامی، غلامرضا خادمیزاده با اشاره به این که در تعیین دستمزد «با محور قرار گرفتن سبد هزینهها، معیشت خانوار و نرخ بیکاری موافق نیستیم» گفته است که «وقتی نرخ تورم یک ماه ملاک تعیین حداقل دستمزد کارگران در طول یک سال قرار میگیرد، عدد درستی به دست نمیآید». رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور با تاکید بر این که «در مسئله دستمزد فقط دو شریک اجتماعی کارگر و کارفرما نیستند که باید با هم تعامل داشته باشند و دولت نیز باید به وظایف خود در این بخش آشنا باشد» گفته است که «دولت باید برای حمایت از کارگران با وجود پایین بودن دستمزدها، حمایتهای ویژه و سبد حمایتی درنظر بگیرد». روزنامه جمهوری اسلامی همچنین نوشته است که حمید حاجاسماعیلی یکی دیگر از فعالان کارگری با انتقاد از ارائه آمارهای ضد و نقیض درباره حداقل دستمزد کارگران، گفته است که «طی ۱۲سال اخیر تنها به نرخ تورم برای دستمزد توجه شده و نگاهی به موضوع سبد هزینه خانوار وجود نداشته است». این فعال کارگری با تاکید بر این که علاوه بر «تورم ۱۵ درصدی» باید «تعیین خط فقر با استفاده از معیارها و ملاکهای علمی منطق بر جامعه» نیز از معیارهای تعیین حداقل مزد کارگران باشد، گفته است که «دستمزدی که برای سال ۹۰ تعیین خواهد شد یک دستمزد شتابزده است که با واقعیت جامعه همخوانی ندارد و تعیین حداقل مزد در پایان سال جاری باید مشروط به تغییر آن در سه ماه سال بعد باشد». نزدیک به یک هفته پیش روزنامهها خبر داده بودند که کمیته دستمزد خانه کارگر «خط فقر خانوار ۴ نفره کارگری در تهران» را «یک میلیون و ۳۵۹ هزار تومان» اعلام کرده است. ضرب و توزیع سکههای ۵۰۰ تومانی؛ «خدا به داد زندگی مردم برسد» روزنامه تهران امروز خبر داده است که بانک مرکزی «بیسروصدا» سکههای ۵۰۰ تومانی در کشور توزیع کرده است. این روزنامه با اشاره به این که «سکههای ۵۰۰ تومانی بیسر و صدا آمدند و دستبهدست گشتند» نوشته است که این درحالی است که «بانک مرکزی خبر جدی و رسمی در خصوص توزیع این سکهها منتشر نکرده است». تهران امروز همچنین نوشته است که در روزهای اخیر «بالاخره محمود احمدی دبیرکل بانک مرکزی» مدعی شده است که «سکههای ۵۰۰ تومانی به صورت آزمایشی و در تعداد محدود به بازار آمدند تا پس از مدتی این سکهها با عیار و کیفیتی متفاوت از سایر سکههای موجود مثل ۱۰۰ و ۵۰ تومانی، همراه با سکههای ۲۰۰ تومانی توزیع شوند». دبیرکل بانک مرکزی جمهوری اسلامی «زمان توزیع رسمی سکههای ۲۰۰ و ۵۰۰ تومانی را مشخص نکرده»، اما در خصوص سکههای ۵۰۰ تومانی موجود در بازار گفته است که «در جریان پنجاهمین سالگرد فرصتی مغتنم ایجاد شد که سکه یادبود ۲۰۰ تومانی با عیار ۶۴ درصد مس و ۲۴ درصد روی و ۱۲ درصد نیکل و به وزن ۶.۸ گرم ظرف مدت کوتاهی طراحی و ضرب شود و از طرفی سکه یادبود دیگری با ارزش اسمی بالاتر یعنی ۵۰۰ تومان با همین عیار و به وزن ۱۰.۱ گرم طراحی و ضرب شد که به صورت آزمایشی و به تعداد محدود منتشر شده است». تهران امروز با تاکید بر این که «گفتههای محمود احمدی دبیرکل بانک مرکزی در حالی بیان شده که سکههای ۵۰۰ تومانی بیش از سکههای ۲۰۰ تومانی در میان مردم مشاهده میشود» نوشته است که «تبدیل اسکناس به سکه در میان مردم حکایت از پایین آمدن ارزش پول ملی و ضعف اقتصاد معیشتی دارد» و حتی «رانندگان تاکسی معتقدند وقتی اسکناس ۵۰۰ تومانی سکه شد، خدا به داد آینده زندگی مردم برسد». اوج گرفتن گرانی سکه طلای طرح قدیم؛ عبور از ۵۱۷ هزارتومان روزنامههای خراسان و همشهری نیز گزارش دادهاند که قیمت «سکه طلای طرح قدیم به ۵۱۷ هزار تومان» و «سکه طرح جدید به ۳۵۸ هزار تومان» رسیده، و بانک مرکزی برای کنترل بازار طلا قصد دارد «سکههای یک گرمی» را در بازار حراج کند. به نوشته روزنامه همشهری، بانک مرکزی اعلام کرده است که با «فروش سکههای طلای یک گرمی با بستهبندی امنیتی» در بانکها که از امروز ۱۶ بهمنماه آغاز میشود، در صدد است تا «نیاز بازار» را رفع و قیمت سکه را «کنترل» کند. این روزنامه نوشته است که با گران شدن سکه طلا که حتی شامل «ربع سکه بهار آزادی» هم شده، «پلاکهای ارزانقیمت طلا» در میان مردم محبوب شدهاند، اما بانک مرکزی میخواهد که سکههای یک گرمی این بانک با پلاکهای ارزانقیمت بخش خصوصی رقابت کنند. وزارت راه و ترابری همچنان بدون سرپرست باقی مانده است روزنامههای دنیای اقتصاد و تهران امروز خبر دادهاند که پس از استیضاح و برکناری حمید بهبهانی از سوی مجلس شورای اسلامی «وزارت راه همچنان بدون سرپرست باقی مانده است». به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، «محمود احمدینژاد که روز سهشنبه برای دفاع از وزیر راه و ترابری خود به مجلس نرفت و به روایت نمایندگانی همچون احمد توکلی، مانع حضور بهبهانی در جلسه استیضاحش نیز شد، بعد از گذشت چهار روز از برکناری وزیر راه توسط مجلس، نه تنها سرپرستی برای این وزارتخانه انتخاب نکرده، بلکه درباره این برکناری موضعی نیز نگرفته است». روزنامه تهران امروز نیز در گزارشی با عنوان «وزارت راه بدون وزیر، بدون مدیر» از قول «برخی نمایندگان مجلس» خبر داده است که محمود احمدینژاد برای مقابله با برکناری استادش از سوی مجلس، «احتمالا به فکر معرفی حمید بهبهانی به عنوان سرپرست وزارت راه است»، اما همین روزنامه نوشته است که «اگر این اتفاق رخ بدهد احتمالا با واکنش اعتراضی مجلسیان روبهرو خواهد شد». تهران امروز در عین حال از «شهریار افندیزاده، عطالله صدر، حسن زیاری، شهرام یارمند» معاونان فعلی و پیشین وزارت راه و ترابری، «سید مهدی هاشمی رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان» و همچنین رستم قاسمی، فرمانده قرارگاه خاتمالانبیای سپاه پاسداران، به عنوان گزینههای جانشینی حمید بهبهانی نام برده و تاکید کرده است که احتمال معرفی «شهریار افندیزاده یا رستم قاسمی» به عنوان سرپرست یا وزیر راه و ترابری بیشتر است.
تلويزيون دولتی مصر می گوید خرابکاران، خط لوله گازی که از صحرای سينا می گذشت و گاز اسرائيل را تامين می کرد منفجر کرده اند. اسرائيل گفته که اين انفجار، ارسال گاز را تهديد نمی کند ولی برای احتياط این خط لوله بسته شده است.تلويزيون دولتی مصر روز شنبه اعلام کرد که خرابکاران، خط لوله گازی که از صحرای سينا می گذشت و گاز اسرائيل را تامين می کرد منفجر کرده اند. اسرائيل گفته است که اين انفجار ارسال گاز را تهديد نمی کند ولی برای احتياط اين خط لوله بسته شده است. يک مقام دولتی مصر در گفت و گو با تلويزيون دولتی اين کشور با خطرناک توصيف کردن وضعيت خط لوله گاز سينا گفته است که «انفجارها از يک نقطه به نقطه ديگر ادامه دارد.» گزارشگر تلويزيون مصر گفته که اين يک «اقدام تروريستی» است. مصر که از صادرکنندگان گاز است، از طريق خط لوله، گاز خود را به اسرائيل، اردن و ساير کشورهای منطقه ارسال می کند. مصر حدود ۴۰ درصد از نيازهای اسرائيل در این زمينه را تامين می کند. اين کشور همچنين با استفاده از تاسيسات گاز مايع اقدام به صادرات اين محصول می کند ولی تاسيسات یاد شده در صحرای سينا قرار ندارند. تلويزيون مصر گزارش داده که انفجارها هر دو خط لوله گاز به مقصد اسرائيل و اردن را هدف قرار داده است. با اين حال راديو اسرائيل از قول مسئولان کنسرسيوم گاز اعلام کرد که اين خرابکاری تهديدی را متوجه گاز ارسالی به اسرائيل نمی کند ولی برای احتياط بيشتر خط لوله بسته شده است. يک مقام وزارت امور زيربنايی اسرائيل گفته است: «ما در حال بررسی جزئيات این حادثه هستيم و هنوز زود است که بفهميم اين انفجار تا چه ميزان بر گاز ارسالی به اسرائيل تاثير خواهد گذاشت.» گره اطلاعاتی «اس آی تی ای» که سايت های نزديک به القاعده و گروه های اسلامگرا را رصد می کند گفته است برخی از گروه ها از شبه نظاميان اسلامگرا خواسته اند تا به خط لوله گاز مصر- اسرائيل حمله کنند. قاهره و تل آويو بیش از سی سال پیش در زمان ریاست جمهوری انور سادات در مصر و نخستوزیری مناخیم بگین در اسرائیل معاهده صلح امضا کردهاند و به تازگی مقامهای اسرائیلی ابراز امیدواری کردند که روی کار آمدن دولتی جدید در مصر به این معاهده ضربه نزند. گزارشگر تلويزيون مصر با اشاره به اينکه اين انفجار گسترده بوده است، افزود: «خرابکاران از وضعيت امنيتی (کشور) استفاده کرده و اين خط لوله را به آتش کشيده اند.» ساکنان منطقه نيز گزارش داده اند که شاهد انفجار وسيعی بوده اند و افزودند که شعله های آتش از نزديکی های خط لوله عريش در شمال سينا زبانه می کشد. گروه اطلاعاتی «اس آی تی ای» گفته است: «جهادی ها از مسلمانان در سينا خواسته اند تا از نا آرامی های مصر استفاده کرده و خط لوله گاز عريش به اشکلون حمله کنند که می تواند ضربه اساسی به اسرائيل بزند.» اين گروه از يک سايت اسلامگرا نقل و قول کرده که گفته است: «برادران ما، باديه نشينان سينا، قهرمانان اسلام، با مشت آهنين ضربه بزنيد، چرا که اين فرصتی است برای قطع کمک به اسرائيلی ها.» باديه نشينان درگيری طولانی با نيروهای امنيتی مصر دارند. بسياری از افراد باديه نشين پس از انفجارهای مناطق توريستی در صحرای سينا بين سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ کوچ داده شدند.
خبرگزاریها به نقل از تلویزیون دولتی مصر گزارش میدهند، خط لوله گاز مصر – اسرائیل در شمال صحرای سینا هدف حمله قرار گرفته است. تلویزیون دولتی مصر، این حمله را اقدامی تروریستی خوانده است. از میزان خسارات این انفجار هنوز گزارشی مخابره نشده است.
عمر سلیمان، معاون حسنی مبارک، رئیس جمهوری مصر قرار است امروز، شنبه، با رهبران مخالف حکومت در مورد راههای انتقال قدرت از رئیس جمهوری کنونی به یک دولت موقت، به گفتگو بنشیند. رئیس جمهوری مصر پیشتر در مصاحبه با شبکهی خبری ایبیسی گفته بود که از کارهای حکومتی خسته شده اما کنارهگیری وی در شرایط فعلی به معنای بحران و هرج و مرج در کشور خواهد بود. در همین حال، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا در اظهار نظری، ابراز امیدواری کرد که حسنی مبارک تصمیمی درست اتخاذ کند و بدین ترتیب به بحران موجود در مصر پایان دهد.
با آغاز دوازدهمین روز تظاهرات در مصر، میدان تحریر در مرکز قاهره همچنان صحنهی تجمع مخالفان حکومت مصر است. به گزارش خبرگزاری رویترز، صدای شلیک گلوله در چندین نوبت، در نخستین ساعات بامداد شنبه در این میدان به گوش رسیده که منشاء آن مشخص نبوده است. معترضان و مخالفان حکومت حسنی مبارک بار دیگر با نادیده گرفتن حکومت نظامی و ساعات منع آمد ـ و ـ شد شبانه به تجمع خود ادامه داده و خواستار برکناری رئیس جمهوری هستند. هیچ گزارشی از بروز خشونت در محل تجمع مخالفان منتشر نشده است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر